Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

Fw: [idiluralnet] Doç. Dr. Ömer Daher

Expand Messages
  • idil ural haberlesme
    ... From: Nadir DEVLET To: idiluralnet Cc: Tataristan İstanbul Temsilciliği Sent: Friday, November 12, 2010 11:02 PM Subject: [idiluralnet] Doç. Dr. Ömer
    Message 1 of 1 , Nov 12, 2010
     
    ----- Original Message -----
    Sent: Friday, November 12, 2010 11:02 PM
    Subject: [idiluralnet] Doç. Dr. Ömer Daher

     

    Doç. Dr. Ömer Daher  100. Yılında anıldı.

    İstanbul’da Tatarstan Cumhuriyetinin T.C.’deki resmi temsilciliği binası konferans salonunda 12 Kasım 2010 tarihinde bir toplantı yapıldı. Toplantıda temsilci Radik Gimatdinov, Prof. Dr. Nadir Devlet, Dr. Gönül Pultar birer konuşma yaptılar. Ayrıca barkovisyon sunumu da yapıldı.  Bunun dışında Tatarstan Ticarete Evi’nin Türkiye’deki beş Tatar öğrencisine verdiği burs ve başarı belgeleri dağıtıldı. Aşağıda konuşmaların metinlerini bulacaksınız.



     

     

    Doç. Dr. Ömer Daher

    (15.11.1910-13.07.1999)

     

    Prof. Dr. Nadir Devlet


                Ömer (Ymär) Daher 15 Kasım 1910'da çarlık Rusya'sının Nijni Novgorod guberniyası Sergaç kasabası Kuysu köyünde dünyaya gelir. 1922 yılında annesi vefat edince kimsesiz kalan Ömer, ağabeyi ve kız kardeşi ile birlikte Finlandiya'da bulunan ve kürk ticareti yapan babasının yanına göç etti,

     

                Beşeri ilimlere ve bilhassa dil bilimlerine ilgisinin çok fazla olmasına rağmen babasının ısrarı üzerine Helsinki Üniversitesinin Hukuk fakültesine kaydolur. 1938 yılında Hukuk Yüksek Lisans Diplomasını almaya hak kazanır. 

     

                Mezun olduktan sonra Vergi Dairesinde çeşitli görevler alır ve 1973'te bu dairenin müdürlük görevinde iken yani 35 yıllık bir hizmetten sonra 63 yaşında emekliye ayrılır. 1939 ile 1940 yıllarında ise Sovyetler Birliği ile Finlandiya arasındaki savaşlarda askeri istihbaratta askerlik görevini yapar.

     

    1963 yılında Helsinki üniversitesinde Türkçe ve Tatarca dil dersleri vermeye başlar. Bu okutmanlık yıllarında bir taraftan da üniversitenin Altay dilleri bölümüne devam ederek 1970 yılında doktora tezini başarı ile savunur.  Ömer Daher Finlandiya'da hocalık işini sürdürür. Onun bu sebatı 1975 yılında,  yani 65 yaşında Helsinki üniversitesi Türkoloji doçenti unvanın kazanmasına vesile olur. Ömer Daher 83 yaşına yılına kadar hocalık görevini sürdürür.

     

                Ömer Daher Finlandiya'daki değişik Tatar derneklerinin de aktif üyesi olur.  1935–1947 yılları arasında Finlandiya Türkleri Birliği'nde, 1936-1953 yılları arasında Finlandiya İslam Cemiyeti'nde başkan veya başkan yardımcısı olarak görev alır.

     

                Ömer Daher her ne kadar Finlandiya'da yerleşmiş, oranın vatandaşı olmuş, devlet kurumlarında hizmet etmişse de, doğduğu yeri ve soydaşlarını unutmaz. 1967 yılında Profesör Martii Räsänen, şair Sadri Hamdi ile birlikte tanınmış Tatar şairi Abdullah Tukay (1886-1913) adına bir kültür derneği kurar. Bu derneğin gayesi demir perde arkasında kalan Tatar âlim, yazar ve sanatçıları ile bir nevi ilişki oluşturmaktır 1998 yılında kendisine Tataristan Cumhuriyeti tarafından "Tataristan’ın Tanınmış Kültür Adamı" adlı devlet unvanı verilir. Tabii ki böyle bir unvanı Sovyet döneminde kapitalist bir dünyada yaşayana verilmesi olağandışı bir olaydı.

     

                Doç. Dr. Ömer Daher bilim adamı olarak da Türkiye, Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve bir hayli değişik Avrupa ülkelerindeki bilimsel toplantılara da katılır. 1963 yılında Helsinki’de İlk uluslararası Altayistler konferansının düzenlenmesinde de aktif rol oynar. Onun bilimsel çalışmaları ilim dünyasının da dikkatini çeker 75 yaşını doldurması anısına meslektaşlarının katkısı ile çıkarılan Tatarica  adlı armağan 1987'de Vammala'da yayınlanır.

     

     Ömer Daher 1956 ile 1978 yılları arasında Finlandiya Dostluk cemiyetleri kurumunda ve 1958 ile 1963 yılları arasında ise UNESCO’nun Finlandiya komitesinde çalışır. Finlandiya Cumhurbaşkanı Urho Kekkonen de Daher'in uzmanlığından yararlanır. Kekkonen'in 1971 yılında Türkiye'ye yaptığı resmi ziyaret esnasında Ömer Daher de özel danışman olarak bulunur.

     

    Doç.Dr. Ömer Daher Rusya'da doğmuş, Finlandiya'da yetişmiş ve bu ülkeye gerek memur ve gerekse bilim adamı olarak hizmet etmiştir. Buradaki hemşerilerinin milli, dini ve kültürel faaliyetleri için canla başla çalışmış ve bütün zorluklara rağmen Kazan'la ilişkiler kurma becerisini göstermiş, hocalığı esnasında öğrencilerine Türk dili ve kültürünü de öğretmiş, kısacası dolu dolu yaşamış ve ardında eserler bırakmış değerli bir hemşerimiz idi.

                                                                                               

    FİNLANDİYA TATARLARI


    Prof. Dr. Nadir Devlet


    Finlandiya Tatarlarının kökleri 1870 yılarında Çarlık Rusya’sının Nijni Novgorod eyaleti Sergaç kasabasının Aktuk, Kuysu vb. gibi köylerinde ticaret ve çalışma maksadı ile gelen Mişerlere dayanır. Başlıca olarak kumaş (tekstil) ve kürk ticareti ile meşgul olurlar. Finlandiya Büyük Dukalığının Rusya’dan 1917 yılında bağımsızlık kazanmasından ve 1922’de dini özgürlükler kanunu çıkmasından sonra Helsinki, Tampere, Abo (Turku) ve Kotka’ya yerleşen Tatarlar dernekleşme sürecine girerler. 1925 yılında Helsinki’de “Finlandiya İslam Cemaati” kurulur. 1943’te ise “Tampere İslam Cemaati” tesis edilir. Bunlara ek olarak Helsinki’de 75 yıl önce kurulan “Finlandiya Türkleri Birliği” ve 65 yıl önce kurulan “Yulduz” spor kulübü bulunmaktadır.  Bir ara Tampere’de yayınevi kurulmuşsa da, bu uzun ömürlü olamaz. İlk cemiyetin 600 kadar, ikinci cemiyetin 100 kadar üyesi bulunmaktadır. Eskiden yabancı ile evlenenler cemiyet üyeliğinden çıkarılıyordu. Şimdi bundan vazgeçilmiş bulunuyor. Helsinki ve Tampere cemiyetlerinin kendi binaları ve bunların içinde mescitleri var. Müstakil bir cami ise 1940’ta kurulan Jevrenpee’de bulunuyor.

    Finlandiya Tatarlarının kendi çaplarında yayınları da olmuş ve olmaktadır. Çeşitli kitaplar basılmıştır. Şu ara Tampere’de bilhassa Muazzez Baibulat’ın gayretleri ile kitap ve dergiler çıkarılmaktadır. Helsinki cemiyetinin ise “Mahalle Haberleri” adlı bir yayını mevcuttur.

    Tatarlar az sayılarına rağmen Finlandiya’ya bağımlılıkları ve katkıları dolaysıyla devlet katında da saygı görmektedirler. İkinci Dünya savaşı esnasında bazıları henüz Finlandiya vatandaşı olmadıkları halde gönüllü olarak SSCB’ye karşı 177 Finlandiya Tatarı savaşa katılmış ve on tanesi şehit olmuştur. Bu olay Finlandiya tarafından unutulmamaktadır. Finlandiya ile Türkiye arasındaki ilişkilerde de Finlandiya Tatarlarının rolü olmuş, Fin resmi heyetleri Türkiye’ye yaptıkları ziyaretlerde bu Tatarlardan birini dâhil etmişlerdir. Mesela merhum Doç. Dr. Ömer Daher veya şimdiki başkan Okan Daher Finlandiya’yı gerek Türkiye ve gerekse Rusya Federasyonunda temsil eden bir şahıs konumundadır.

    Finlandiya Tatarları Tatarların ileri gelen aydın ve akademisyenlerinin bazılarını yıllarca kendilerinde misafir etmişlerdir. Bunlar arasında Zakir Kadiri (Ugan), Saniye İffet, Ayaz İshaki (İdilli), Abdullah Battal (Taymas), Musa Carullah Bigi, Sadri Maksudi (Arsal)  bazılarıdır.

    Bizim devlet büyüklerimizin de, Finlandiya’da bir hayli sayıca fazla diğer Türk veya Müslüman dernekleri dururken Finlandiya Tatarlarını ziyaret etmelerinde işte bu gerçek yatmaktadır.

    Helsinki’deki T.C. elçiliği ilgi ve davetlerini esirgemez. 27 Kasım 2006’da o dönemde Dışişleri Bakanı olan A. Gül, 9 Eylül 2008’de bu sefer Cumhurbaşkanı olarak, Başbakan R.T. Erdoğan da 21 Ekim 2010’da Finlandiya Tatarlarını ziyaret etmişlerdir. Finlandiya Cumhurbaşkanı Tarja Halonen de 10 Kasım 2010’da Kazan’ı ziyaret etti.

    Kısacası uzak diasporadaki Tatarlar arasında Finlandiya Tatarları çok az sayılarına rağmen, akıllı yatırımları ile bugün dahi azınlıklar arasında önemlerini koruyan bir saygıdeğer topluluk olarak yaşamlarını sürdürmektedirler.

                                                                                                                                                 İstanbul, 12 Kasım 2010



Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.