Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

Sevelim, sevilelim

Expand Messages
  • ozgean omer
    Birbirini anlayıp sevmeyen, birbirine karşı yalnız insanlık vazifesini yapmakla iktifa eden insanlarla dolan dünya bana kâfi gelmiyor. derdi gerçek
    Message 1 of 1 , Jul 1 5:17 AM
    • 0 Attachment
      "Birbirini anlayıp sevmeyen, birbirine karşı yalnız insanlık vazifesini yapmakla iktifa eden insanlarla dolan dünya bana kâfi gelmiyor." derdi gerçek yaşamaları, romantizme kaynaştıran üslubuyle aydınlara manevî değerler sunmuş, millete hizmet etmenin zevkini anlatmış olan, roman ve piyesleri ile yeni Türkçe'yi hazırlayanlardan Reşat Nuri Güntekin (1889-1956). Dostu Cevat Dursunoğlu, Millî Mücadele'de cepheye giden her subayın çantasında bir Çalıkuşu olduğunu söyler. Seksen sekiz yıldan beri her genç öğretmenimiz âdeta Çalıkuşu olmak emelini taşımıştır. 
      Çalıkuşu, Akşam Güneşi, Dudaktan Kalbe gibi duyguya, aşka, saf bir ülkücülüğe dayanan romanlardır. Bu eserlerinde uzaktan uzağa Halit Ziya Uşaklıgil etkileri sezilir. Türk romanları içinde belki en çok sevilerek okunmuşlardır. Her dem taze uslubu, romantik ve iyimser dünya görüşü, diri ve sevimli kahramanları ile bu roman millî kurtuluş çağı ve ilk Cumhuriyet gençlerinin rüyası, ideali olmuştur.
      Reşat Nuri, gençliğin ideal dünyası içinden çıkardığı güzel, zeki, iffetli kültürlü bir İstanbul Kızı'nı cana yakın delişmen hâlleriyle anlatıyor. Onun hem romantik bir sevgili, hem halkı seven, içi hizmet aşkıyla dolu bir öğretmen sıfatı ile Anadolu'da kasaba kasaba gezdiriyor. Taşra ile İstanbul, Feride'nin şahsında kaynaşıyor ve sevişiyor. Bu kız, aşk ve şöhret tesadüfleriyle talihin kahrına uğramış, ama sıkıntıyı kendine zevk ederek faydalı olmuş eski masal sultanlarına benzemektedir. Halk onu hem kendisinden ayrı, hem de kendine çok yakın görerek sevmiştir.
      Bu nitelikleriyle Çalıkuşu, yoksul Anadolu'yu yükseltip kalkındırmak isteyen, yeni okumuşlar nesline öncü ve semböl olmuştur. Çalıkuşu, biraz da, idealist eğitimci Reşat Nuri'nin kendisi demektir. Çok istediği hâlde ondan kopamamış; sevimli, delişmen, namuslu ve biraz alaycı Feride Hanım'ın vasıfları, sonraki kadın ve erkek kahramanlarının hepsinde az çok görülmüştür.
      Ayrıca  üslubundaki akıcılık, teknik ve tahkiye ustalığı, her satırını bir sıcak kan gibi dolaşan mizah, azıcık romantizme bürünmüş gerçek sahneler, fazla ayrıntıya ve derinleşmeye gitmeyen tasvirlerle tahliller Reşat Nuri romanının sevilen özellikleridir.
      Dilde sadeleşme akımı gerçi Ömer Seyfettin ve arkadaşları ile başlar. Refik Halit Karay, Falih Rıfkı Atay, bu sadeleşmede önemli iş görürler, ama Reşat Nuri Güntekin, bir atılışta onları da geçerek, daha canlı olan konuşma Türkçesine ulaşmıştır.
      Onun edebî romanlarını yazdığı Türkçe, her satırında günlük konuşma dilidir. Her ailede olan sohbetler, her yerde görülen şakalardır. Halit Ziya Uşaklıgil'in tumturaklı ve süslü üslubunu ve Ömer Seyfettin'in biraz kitabî kuru dilini geride bırakarak dokusu, kuruluşu ve rengi ile yerli bir nesir hazırlamıştır.
      Romanlarında gülümser bir idealizmi vardır. En olumlu bir iş olarak okul ve öğretmen sevgisini Türk romanına sokan, öğretmeni bir idealin kahramanı yapan odur. Bugün bile yurdun ıssız köylerinde öğretmenlik yapan gençlerin gönlünde bir Çalıkuşu olmak emeli yatmaktadır.  
       
      Özcan Ömer

    Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.