Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

RE: [norse_course] Njall 88 part 3 / Alan's Translation

Expand Messages
  • AThompson
    Eigi munu goðin þessu valda, segir jarl. Maður mun brennt hafa hofið en ’The gods will not be-the-cause-of this,’ says (the) earl. ‘A person
    Message 1 of 7 , Feb 1, 2008
    • 0 Attachment
    • llama_nom
      ... I don t know what the implied noun would be (if any), but the sense is be better off , do better . See CV under hafa [
      Message 2 of 7 , Feb 1, 2008
      • 0 Attachment
        > betur hafa
        > have better (luck? judgement?)

        I don't know what the implied noun would be (if any), but the sense is
        "be better off", "do better". See CV under 'hafa' [
        http://lexicon.ff.cuni.cz/png/oi_cleasbyvigfusson/b0229.png ], the
        lower part of the right hand column, section D, subsection Beta. Our
        example is the second to last cited there.

        ok þykkist sá betr hafa, er lausa lætr, en hinn, er við tekr
        "and the seller is always better off than the buyer"
        http://www.usask.ca/english/icelanders/proverbs_SDS.html

        sá mun betr hafa er við yðr tekr
        "he may be better off who accepts you"
        http://books.google.com/books?id=nfU5YglHXvgC&pg=PA310&lpg=PA310&dq=%22betr+hafa%22&source=web&ots=UwAKQAHyrO&sig=5D5qsrMQ-uNetuekCoMaZT6msqg


        > "Menn erum við til þess," segir Helgi, "að launa þér það þá er
        stundir líða."
        > 'We are people in that (regard).' Says Helgi, `to (ie who will)
        repay you that when time goes-by (later).

        "We are men (sufficient, capable, suitable) for (the task of) paying
        you back later." Konráð Gíslason and Eiríkur Jónsson's edition
        confirms that 'við' is the dual pronoun = Old Norse 'vit', matching
        'it' (Modern Icelandic 'þið').

        þat mynda ek vilja' segir hrappr `at it
        hlytið af mjer mest illt'. `menn eru vit til þess'
        segir helgi `at launa þjer þat þá er stundir líða'.

        http://dp.rastko.net/projects/projectID438a3f4017f9f/projectID438a3f4017f9f_TEI.txt

        In Faarlund's terminology 'þess' is the (optional) antecedent of the
        subordinate clause 'að launa þér það þá er stundir líða' (Faarlund:
        The Syntax of old Norse, § 10.1.3 Nominal clauses). He also describes
        the 'að' clause as the complement of the demonstrative 'þess'. He
        gives an example of a similar sentence where the antecedent is left out:

        skal ek nauðga þeim til at þeir segi mér it sanna
        "I shall force them to tell me the truth"

        ...but says that the antecedent is used as a rule when the subordinate
        clause "has the role of a subject or an adjunct":

        er þat minn vili at svá gerim vér allir
        "it is my wish that we all do so" (subject)

        eigi vil ek úr ganga því at ek em maðr gamall
        "I do not want to go out because I am an old man" (adjunct)

        Google produces 1950 hits for 'til að launa' and 1120 for 'til þess að
        launa', e.g.

        og loks kom móðir þeirra til að launa stúlkunni góðmennsku hennar
        "and in the end their mother came to reward the girl for her kindness"

        Ég hef velt því svolítið fyrir mér af hverju ekki er gerð alvarleg
        tilraun til þess að launa fólki það að spara.
        "I've thought a bit about why a serious attempt isn't made to reward
        people for saving."

        LN
      • Fred and Grace Hatton
        Hrappur sneri þá til móts við Þráin Sigfússon og bað hann ásjá. Hvað er þér á höndum? segir Þráinn. Hrappur mælti: Brennt hefi eg
        Message 3 of 7 , Feb 4, 2008
        • 0 Attachment
          Hrappur sneri þá til móts við Þráin Sigfússon og bað hann ásjá.

          "Hvað er þér á höndum?" segir Þráinn.

          Hrappur mælti: "Brennt hefi eg goðahús fyrir jarli og drepið menn nokkura og
          mun hann hér kona brátt því að hann er sjálfur í eftirleitinni."

          "Varla samir mér það," segir Þráinn, "svo mikið gott sem jarl hefir mér
          gert."

          Þá sýndi Hrappur Þráni gripina þá er hann hafði borið úr goðahúsinu og bauð
          að gefa honum féið. Þráinn sagði að hann mundi eigi þiggja nema annað fé
          kæmi í mót.

          Hrappur mælti: "Hér mun eg stað nema og skal mig hér drepa fyrir augum þér
          og munt þú þá bíða af hvers manns ámæli."

          Þá sjá þeir ferð jarls og manna hans. Þá tók Þráinn við Hrappi en lét skjóta
          báti og fluttist út á skipið.

          Þráinn mælti: "Nú er þetta fylgsni helst að brjóta botn úr tunnum tveim og
          skalt þú þar fara í."

          Svo var gert að hann fór í tunnurnar og voru bundnar saman síðan og látnar
          fyrir borð.

          Þá kemur jarl með liði sínu til Njálssona og spurði ef Hrappur hefði komið
          þar. Þeir sögðu að hann kom. Jarl spurði hvert hann færi þaðan. Þeir kváðust
          eigi reiður hafa á hent.

          Jarl mælti: "Sá skyldi mikla sæmd af mér hafa er mér segði til Hrapps."

          Grímur mælti hljótt við Helga: "Fyrir hví skulum við eigi segja? Eg veit
          eigi nema Þráinn launi okkur engu góðu."

          "Eigi skulum við segja að heldur," segir Helgi, "þar er líf hans liggur
          við."

          Grímur mælti: "Vera kann að jarl snúi á okkur hefndinni því að hann er svo
          reiður að niður mun nokkur verða að koma."

          "Ekki munum við að því fara," segir Helgi, "en þó skulum við nú í braut
          leggja skipinu og í haf þegar er gefur."

          "Skulum við nú ekki bíða Kára?" segir Grímur.

          "Ekki mun eg um það hirða nú," segir Helgi.

          Þeir leggja út undir eyna og bíða þar byrjar.

          Jarl gekk að skipamönnum og leitaði við alla þá en allir duldu að né eitt
          vissu til Hrapps.

          Þá mælti jarl: "Nú munum vér fara að finna Þráin félaga minn og mun hann
          selja fram manninn ef hann veit nokkuð til."
        • AThompson
          Here´s my translation. Thanks LN for feedback on last two sections. My comment regarding Thorgerd Holgi’s-Bride´s statue being a miniature was really just
          Message 4 of 7 , Feb 5, 2008
          • 0 Attachment
          • llama_nom
            ... (why not væri?) komið ... Hrapp had come It s not uncommon in Old Norse to form the perfect tense of koma with the auxiliary hafa as an alternative
            Message 5 of 7 , Feb 5, 2008
            • 0 Attachment
              > Þá kemur jarl með liði sínu til Njálssona og spurði ef Hrappur hefði
              (why not væri?) komið
              > Then (the) earl comes with his troop to Njál's sons and asked if
              Hrapp had come

              It's not uncommon in Old Norse to form the perfect tense of 'koma'
              with the auxiliary 'hafa' as an alternative to forming the perfect
              with 'vera':

              (1) a. hann hafði komit af landi ofan (Örvar-Odds saga).
              b. hann hafði komit þangat (Egils saga).
              c. Hann hafði komit út með Þorgrími prúða (Víglundar saga).
              d. Birni kom í hug, at hann hafði komit til Þórðar, áðr hann foeri
              vestr (Bjarnar saga Hítdoelakappa.
              e. Af því að hann hafði komið til konungs á undan Gunnlaugi (Gunnlaugs
              saga Ormstungu).
              f. Þorkell hafði fylgt Haraldi konungi til Noregs þá fyrst er hann
              hafði komit til lands (Heimskringla: Magnúss saga blinda ok Haralds
              gilla, Heimskringla).
              g. er hann hafði komit í þessa ferð (Heimskringla: Saga Inga konungs
              ok broeðra hans).

              (2) a. Hann er kominn í fjörð þann, er Skuggi heitir (Örvar-Odds saga).
              b. Ok er hann er kominn í hásæti (Norna-Gests þáttr).
              c. þegar hann er kominn í fiskimannsgervið (Orkneyinga saga).
              d. ok er þat allt í senn, at göltrinn ferr þar niðr, sem hann er
              kominn (Hrólfs saga kraka).
              e. ok svá sem hann er kominn í höll þína við sínum mönnum (Hrólfs saga
              Gautrekssonar).
              f. Sem hann er kominn undir höfuðmerkit (Karlamagnús saga).
              g. Hún snarast við fast ok sér, hvar hann er kominn (Sturlaugs saga
              starfsama).

              Faarlund cites our example from Njáls saga (The Syntax of Old Norse §
              8.3.2) and comments later, "The verb 'vera' with the perfect
              participle of an intransitive verb is used to form the perfect. It is
              used only with verbs of transition or motion, and is an alternative to
              'hafa' with the supine. [...] There may be a nuance of meaning between
              the perfect with 'hafa' [...] and with 'vera'. With 'hafa' the action
              or movement itself is highlighted. With 'vera' it is rather the
              result of the action which is highlighted" (§ 8.3.3).

              Old Norse Online says, "One occasionally finds such intransitive verbs
              with hafa as auxiliary: Gunnarr hafði komit at Hlíðarenda fyrr um
              daginn 'Gunnar had come to Slope's End before daybreak' (Chapter 8, §
              40.2 [ http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/norol-8-X.html ]).
            • AThompson
              Thanks LN. Faarlund’s nuances make intuitive sense to me. Kveðja Alan ... From: norse_course@yahoogroups.com [mailto:norse_course@yahoogroups.com] On Behalf
              Message 6 of 7 , Feb 6, 2008
              • 0 Attachment
              Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.