Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

Dayar Mongol soninii shine dugaar # 084-t yu niitlegdev

Expand Messages
  • baasan nomin
    ����������� ������ ���������� ��������/25/ ��������� ����� �� ������� ���� �����ï� �� ����� ������ ����� ������ ��������� ���� ������ ������������
    Message 1 of 1 , Mar 2, 2006
    • 0 Attachment
      ÖÀÃÀÀ×ËÀËÛÍ ÀËÁÀÍÄ ÌÎÍÃÎË×ÓÓÄ ÎËÍÎÎÐÎÎ/25/ ÁÀÐÈÃÄËÀÀ ÃÝÄÝà ÍÜ ÖÓÓÐÕÀË ÁÀÉÆ ÌÀÃÀÄÃ¯É ÍÜ ÁÀÉÍÀ
      ªíãºðñºí äîëîî õîíîãò Âàøèíãòîí ÄèÑè îð÷ìûí Ìîíãîë÷óóäûí “Hamagmongol” yahoogroup-ýýð öàöàãäñàí íýãýí ìýäýýëýë Àìåðèêèéí ìîíãîë÷óóäûã íèéòýä íü áàãàã¿é ñàíäàðãàí ò¿ãøýýæ, áàñ øóóãèóëààä àâëàà. Ìýäýýëýë ËîñÀíæåëåñ, Áýà Àðèà îð÷ìûí ìîíãîë÷óóäûí ñ¿ëæýýãýýð ÷ äàìæèí òàðõæýý.
      Óã ìýäýýëëèéí ãîë ñàíàà íü “2 ñàð îð÷ìûí ºìíº Âèðæèíèà ìóæèéí Roanoke , Blacksburg çýðýã õîòóóäàä àìüäàðäàã õýä õýäýí ìîíãîë àéëóóäàä Öàãàà÷ëàëûí àëáà áîëîí îðîí íóòãèéí Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãóóäààñ çàõèà î÷æýý. Çàõèà íü 1. ÀÍÓ-ä õóóëü áóñààð àæèëëàæ àìüäðààä 3 áóþó ò¿¿íýýñ äýýø õóãàöààã ºíãºðººñºí öàãàà÷äàä çîðèóëàãäñàí, 2. Çàõèà î÷ñîí ºäðººñ õîéø 30 õîíîãèéí äîòîð áè÷èã áàðèìòóóäàà àâ÷,/íýã óóò-òîð-íû õàìò/ Öàãàà÷ëàëûí àëáàíä èðýõèéã øààðäñàí. Õýðâýý øààðäñàí õóãàöààíä èðýýã¿é áîë õóóëü áóñ öàãàà÷ òºäèéã¿é ãýìò õýðýãòýí ãýæ ¿çíý, ãýñýí  àãóóëãàòàé áàéæ...
      Òýãýýä äýýðõ çàõèàã õ¿ëýýí àâñàí Roanoke, Blacksburg çýðýã õîòûí 7-8 àéëûí 25 îð÷èì ìîíãîë õ¿í òóõàéí çàõèàã ¿ë îéøîîñíîîñ áîëæ Öàãàà÷ëàëûí àëáàíä áàðèãäàí, Õºäºëìºðèéí ëàãåðò àæèë õèéæ áàéãàà áà òýíäýýñýý òîäîðõîé õóãàöààíû äàðàà, òîäîðõîé òºëáºð/õàðëàñàí íýã æèëèéí 2000$/ òºëñºíèé äàðàà 15 æèëèéí äîòîð äàõèí ÀÍÓ-ä èðýõ ýðõã¿éãýýð íóòàã áóöààãäàõ þì áàéíà. Òýäíèé çàðèìûíõ íü áàíêíû äàíñûã õààñàí, äàíñàíä íü áàéñàí  ¿ëäýãäëèéã òîðãóóëüä ñóóòãàí àâñàí. ̺í ýíýõ¿¿ çàõèàã àâñàí íýã ìîíãîë çàëóó õàÿãàà ñîëüæ, Maryland-ûí Germantown-ä í¿¿í, óòàñ, äàíñàà õààëãàñàí áîëîâ÷  àðààñ íü íýõýí èðæ áàðèâ÷èëñàí, ò¿¿íèéã ýë ìýäýýëýë áè÷èã÷ ýðãýæ î÷ñîí, ýíýõ¿¿ áàðèâ÷èëãààíû òàëààð õýâëýë ìýäýýëëýýð îãò äóðäààã¿é áîëîõ, õóóëü áóñààð 3 æèëýýñ äýýø îðøèí ñóóñàí ìîíãîë÷óóäûã áàíê äàíñàà õààõ, Ìîíãîë ðóó ìºí㺺 øèëæ¿¿ëýõ, ýñâýë áýëíýýð àâàõûã áîëîí áóñàä ç¿éëñèéã çºâëºñºí, ýöýñò íü Ñîëîíãîñ, Ãåðìàí çýðýã îðíóóäàä ÿâàãääàã øèã öàãàà÷äûã õîìðîãëîí áàðèâ÷ëàõ áàðèâ÷èëãàà ÀÍÓ-ä áàñ ýõýëæ áàéæ áîëîõûã ñàíóóëñàí” áàéíà.
      Èéì áàðèì òàâèì îëîí áàðèìò á¿õèé ìýäýýëýëä õ¿í èòãýõ ìàãàäëàë ºíäºð þì. Òýð äóíäàà áàéíãûí ò¿ãø¿¿ðò áàéäàã õàðëàñàí õ¿ì¿¿ñ. Òýäíýýñ îëîí õ¿í ìàíàé ðåäàêöèä õàíäàí ýíýõ¿¿ ìýäýýëëèéã õýð áîäèòîé áîëîõûã àñóóæ ëàâëàâ. Ñ¿¿ëèéí õýäýí õîíîãò èéì óòãà á¿õèé àñóóëòàíä óòñààð áîëîí èíòåðíåòýýð õàðèó ºãºõ, óã ìýäýýëëèéã ìàãàäëàí òîäðóóëàõ ë àæèëòàé áàéëàà.
      Áèäíèé îëæ, öóãëóóëñàí ìýäýýëëýýð áîë “Ìîíãîë÷óóä Öàãàà÷ëàëûí àëáàíä îëíîîðîî/25 îð÷èì/ áàðèãäàí õºäºëìºðèéí ëàãåðò àæèë õèéæ áàéãàà òóõàé äýýðõ ìýäýýëýë íü áîäèòîé áóñ, õîîñîí öóóðõàë áàéõ ìàãàäëàëòàé áàéíà. ¯¿íä:
      ÍÝÃ: Ìîíãîë - ÀÍÓ õî¸ð óëñûí õîîðîíä áàéãóóëñàí Êîíâåíöèéí ãýðýýãýýð èðãýäòýé, òýð äóíäàà öàãàà÷ëàë, áàðèâ÷èëãààòàé õîëáîîòîé àëèâàà ìýäýýëëèéã òóõàéí óëñûí ÝÑß, Êîíñóëûí ãàçàðò ýí òýðã¿¿íä ìýäýýëæ áàéõ ¿¿ðãèéã õàðèëöàí õ¿ëýýñýí áàéäàã áàéíà. Ýë ãýðýýíèé äàãóó õýðâýý ÀÍÓ-ûí Öàãàà÷ëàëûí àëáàíààñ Ìîíãîë Óëñûí 25 èðãýíèéã áàðèâ÷ëàí ñààòóóëñàí íü ¿íýí áîë Âàøèíãòîí õîòíîî áàéõ ìàíàé Óëñûí ÝÑß, Êîíñóëûí õýëòýñò ýí òýðã¿¿íä ìýäýãäñýí áàéõ ó÷èðòàé. 3 äóãààð ñàðûí íýãíèé áàéäëààð /òóõàéí ìýäýýëýë òàðñàíààñ õîéø 6 õîíîãèéí äàðàà, ìýäýýëýëä äóðäñàí ¿éë ÿâäàë ºðíºñíººñ õîéø 2 ñàð îð÷ìûí äàðàà/ Ìàíàé ÝÑß-íû Êîíñóëûí õýëòýñò ýíý òàëààð ÿìàð íýãýí ìýäýýëýë  èðýýã¿é áîëîõûã òóñ õýëòñèéí àæèëòàí Í.Áàò-Î÷èð íîòîëñîí. Õàðèí ñ¿¿ëèéí õî¸ð ñàðûí äîòîð ÀÍÓ-ûí õèë ãààëü äýýð õóóðàì÷ áè÷èã áàðèìò àøèãëàñàí áóþó ÀÍÓ-ûí õ¿÷èíòýé âèçàòàé àòëàà, Ñåðèéíõýý äóãààðààð õ¿÷èíã¿é áîëñîí õóó÷èí ïàñïîðò àøèãëàí ººðèéí çóðãèéã íààæ õèë íýâòðýõèéã îðîëäñîíîîñ Öàãàà÷ëàëûí àëáàíä 18 ìîíãîë èðãýí áàðèâ÷ëàãäñàí òóõàé ìýäýýëýë áèäýíä ºãñºí þì. /Ýíý òóõàé äàðààãèéí õóóäàñíààñ òîäîðõîé óíøèíà óó/
      ÕΨÐ: Ìýäýýëýëä äóðäñàí Âèðæèíèà ìóæèéí Roanoke õîòîä 100-150 îð÷èì ìîíãîë÷óóä àìüäàðäàã ãýñýí ìýäýýëýë áèé áºãººä òýäíýýñ 25 íü áóþó 4 õ¿íèé íýã íü Öàãàà÷ëàëûí àëáàíä áàðèãä÷èõààä áàéõàä áóñàä íü ÿìàð íýãýí õýìæýýãýýð ýíý òàëààð ìýäñýí, ñîíññîí áàéõ ó÷èðòàé. Òýãýýä ÷ ýíý æèæèãõýýí õîòûí ìîíãîë÷óóä ìààíü èõýâ÷ëýí áèå áèåíýý òàíüäàã, õàìò îëîí÷, íàéðñàã, áóñàä õîòóóäûí ìîíãîë÷óóääàà ¿ëãýð áîëîõóéö õ¿ì¿¿ñ áèëýý.  Roanoke-ä áàéõ 10 ãàðóé òàíèëóóäòàéãàà õîëáîãäîæ ýíý òàëààð ëàâëàëàà. Õýí íü ÷ äýýðõ ìýäýýëëèéã íîòîëñîíã¿é, õàðèí ÷ èéì ìýäýýëýë ãàðñàíä èõýä ãàéõàæ, õà÷èðõñàíàà èëýðõèéëæ áàéëàà. Ãýõäýý òýäíèé ç¿ãýýñ ñàíóóøòàé íýãýí ç¿éëèéã õàðèó ìýäýýëñýí íü, ìàø òàéâàí àìãàëàí áàéäàã Roanoke-ä ñ¿¿ëèéí ¿åä Öàãäàà íàðûí øàëãàëò ÷àíãàð÷, çàìûí õºäºë㺺íèé çºð÷èë ãàðãàñàí òîõèîëäîëä æîëîî÷èéã òºäèéã¿é õàìò ÿâàà õ¿íèé áè÷èã áàðèìòûã íü ÷ äàâõàð øàëãàõ áîëñîí ãýíý. Ãýõäýý ýíý íü äýýðõ áàðèâ÷èëãààíû òóõàé ìýäýýëëèéã íîòîëæ áóé ñýæ¿¿ð ãýõýýñýý Âèðæèíèà ìóæèä õóóëü ÷àíãàð÷, îðîí íóòãèéí Öàãäàà íàðò öàãàà÷ëàëûí ñòàòóñ øàëãàõ ¿¿ðýã ºãñºíòýé õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ þì.
      ÃÓÐÀÂ: Äýýðõ øóóãèàí òàðüñàí ìýäýýëýëä äóðäñàíààð çºâõºí ìîíãîë÷óóä òºäèéã¿é ººð óëñûí îëîí öàãàà÷èä ÷ áàðèâ÷èëãààíä ºðòñºí ãýæ áóé. Èéì íèéòèéã õàìàðñàí áàðèâ÷èëãàà ÿâàãäñàí òîõèîëäîëä  îëîí íèéòèéí õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñýëýýð ÿìàð íýãýí ìýäýýëýë ÿìàãò ãàð÷ áàéñàí áºãººä õýâëýëèéíõýí ¿¿íèé õàæóóãààð õýçýý ÷ äóóã¿é ºíãºðºõã¿éã ìèíèé õóâüä òóðøëàãààñàà ìýäýæ áóé áèëýý. Ãýâ÷ îäîîãîîð íýã ÷ õýâëýëä ýíý òóõàé þó ÷ äóðäààã¿é áàéíà.
      ĪЪÂ: Õóóëü÷, Öàãàà÷ëàëûí ºì㺺ëºã÷ çýðýã õýä õýäýí õ¿íòýé õîëáîãäîæ ëàâëàõàä èéì ÿâäàëä ÿìàãò ñîíîð ñîðãîã áàéäàã òýäíèé íýã íü ÷ ýë ìýäýýëëèéã íîòîëñîíã¿é. Òýäíèé çàðèì íü îðîí íóòãèéí öàãäàà íàð ýðõýý õýòð¿¿ëæ, ãàíö íýã áàðèâ÷èëãàà õèéñýí áàéæ áîëîõ þì, çàðèì òîõèîëäîëä îðîí íóòãèéí öàãäàà íàð õóóëü ä¿ðìýý ñàéí ìýäýõã¿éãýýñ Áàðèâ÷ëàãñàäûí òóõàé ìýäýýëëèéã Êîíñóëûí ãàçàðò íü õ¿ðãýäýãã¿é òîõèîëäîë áàéäàã Ãýñýí íü ÷ ãîë íü õýäèéãýýð âèçàíû ñòàòóñ õýòð¿¿ëæ, õóóëü áóñààð îðøèí àìüäàð÷ áóé ÷ ýð¿¿ãèéí íîöòîé ãýìò õýðýã õèéãýýã¿é ë áîë õóâü õ¿íèé õóóëèàð õàìãààëàãäñàí ýðõýíä õàëäàæ, ãýð îðíîîð íü ÿâæ, íýãæëýã áàðèâ÷èëãàà õèéõ ¿íäýñëýë áàãàòàé ãýëýý.
      Õàðèí Áàðóóí ýðãèéí Îðèãîí ìóæèä Öàãàà÷ëàëûí àëáàíä Ìîíãîë÷óóä áàðèãäñàí, Ìýðèëàíäàä ìîíãîë÷óóä àðõèäàí ñàãòóóðñàíû óëìààñ öàãäààä ñààòóóëàãäàí øàëãàãäàæ, óëìààð öàãàà÷ëàëûí àëáàíä øèëæýýä áàéãàà òóõàé ìýäýýëýë ºã뺺. Åð íü ÿëèõ øàëèõã¿é øàëòãààíààð ÿíç á¿ðèéí çºð÷èë ãàðãàæ, Öàãäààä ñààòóóëàãäàõ, øàëãàãäàõã¿é áàéõûã ìàøèä ÷óõàë÷ëàí çàõèæ, ñàíóóëæ áàéëàà. ̺í òýäíèé ºãñºí ìýäýýëëýýñ íýëýýä íààøòàé íü Âèðæèíèà ìóæèéí êîëëåæèä õóóëü áóñ öàãàà÷äûã ñóðàëöóóëàõã¿é áàéõ òóõàé õóóëèéí òºñºë íü áàòëàãäààã¿é àæýý.
      Èéíõ¿¿ Âèðæèíèà ìóæèéí Roanokå çýðýã õîòóóäàä ìîíãîë÷óóä îëíîîðîî áàðèâ÷ëàãäñàí òóõàé yahoogroup-ýýð öàöàãäñàí ìýäýýëýë íü íîòëîãäñîíã¿é. Ãýõäýý Ìîíãîë÷óóä ìààíü “ìóó ¿ã ìîäîí óëààòàé” ãýã÷ýýð þìûã ÿàæ ìýäýõ âý, ñîíîð ñîðãîã áàéæ, àðõè äàðñ óóæ, ýëäýâ çºð÷èë ãàðãàæ, öàãäààä øàëãàãäàí, áàéöààãäàõã¿é áàéâàë àìèíä ºëçèéòýé áîëîõûã õýëýõ þóí. Áèä ÷ äýýðõ ìýäýýëëèéã öààøèä ìóõàðëàí ìàãàäàëæ, ¿ð ä¿íã íü ìýäýýëýõ áîëíî.
      Óäàõã¿é “Öàãàà÷ëàëûí õóóëü” áàòëàãäàæ ãýìýý íü òýð á¿õ øàëãàëò, çºð÷ë¿¿ä òàíû ºìíº “òîì øàâàð áîëæ” ìýäýõ þì ø¿¿.
      Åð íü ìàíàé Ìîíãîë÷óóä ýíý ìýò÷èëýí àëèâàà öóóðõàë, àì äàìæñàí ÿðèàíä àâòàæ, äàãàæ õóéëðàõã¿é, õÿíóóð áîëãîîìæòîé õàíäàæ áàéõ íü ç¿éòýé áàéíà. ßëàíãóÿà “Öàãàà÷ëàëûí õóóëü” áàòëàãäàæ ãýìýý íü ò¿¿íèéã òîéðñîí, õàðèó íýõñýí ¿é îëîí àñóóëòóóäûí õàðèóã íàéäâàðòàé, áàòàëãààòàé ýõ ñóðâàëæóóäààñ ìàãàäëàí àâàõ íü Òà áèäíèé àëü àëèíû àìüäðàëä  õýðýãòýé.   Ìàíàé “Äàÿàð Ìîíãîë” ñîíèí ÷ óíøèã÷ Òà á¿õýíäýý á¿õèé ë áîëîìæîîðîî áîäèòîé ìýäýýëýë õ¿ðãýõèéí òºëºº õè÷ýýí ç¿òãýõ áîëíî. “Öàãàà÷ëàëûí õóóëü”-èéí òàëààðõ õàìãèéí äýëãýðýíã¿é òàéëáàð á¿õèé áîäèòîé ìýäýýëëèéã áèä Òà á¿õýíäýý õ¿ðãýíý. Àëèâàà îéëãîìæã¿é àñóóäàëòàé ó÷èð÷ ãýìýý íü Òà á¿õýí áèäýíä õàíäàæ áàéõûã õ¿ñüå. Áèä õàìòäàà áàéæ àìæèëòàíä õ¿ðíý. “Äýì äýìýíäýý, Äýýñ ýð÷èíäýý áàéäàã ø¿¿ äýý”
      Ìàíàé óòàñ: 812-857-2938.
      Ý-ìàéë õàÿã: banom2001@...
      Á.Íîìèí÷èìýä
       
       
      ÀÍÓ-ÛÍ ÝË×ÈÍ Ò¯Ð ÕÓÃÀÖÀÀÃÀÀÐ ÂÈÇÀÍÛ ßÐÈËÖËÀÃÀ ÀÂÀÕïÉ
      ÀÍÓ-ûí Ýë÷èí ñàéäûí ÿàìíû Êîíñóëûí õýëòýñ ãóðàâäóãààð ñàðûí 6-13-íû õîîðîíä âèçíèé ÿðèëöëàãà, êàññûí véë÷èëãýý ÿâóóëàõãvé àæýý. Ýíý ºäð¿¿äýä äàðààëàë àâñàí õ¿ì¿¿ñ 13-ààñ õîéø âèçàíû ÿðèëöëàãàä îðîõ þì áàéíà.
      Áàðèëãà çàñâàðûí àæèëòàé õîëáîãäóóëàí äýýðõ àðãà õýìæýýã àâ÷ áàéãàà áºãººä ãóðàâäóãààð ñàðûí 13-íû ºäðººñ Êîíñóëûí õýëòýñ åðäèéí õóâààðòàà ýðãýæ øèëæèõ þì áàéíà.
       
      ÑÝÐÝÌÆ˯¯ËÝÃ
      ÀÍÓ-ûí õ¿÷èíòýé âèçàòàé ÷ çóðãèéã íü íààäàã õóó÷èí ïàñïîðòîî ìàíàéõàí ìîíãîëä àâàà÷èæ ¿íý õ¿ðãýí äàìëàõ ÿâäàë íýëýýä ãàð÷ áàéãàà àæýý. Ãýâ÷ èéì ïàñïîðò íü öýâýð ëóéâàð áîëîõûã ñ¿¿ëèéí ¿åèéí ¿éë ÿâäëóóä õàðóóëæ áàéíà. Òóõàéëáàë èéì ïàñïîðòîîð /çóðãèéã íü ñîëüæ íààãààä/ ÀÍÓ-ûí õèëýýð îðæ èðñýí 18 ìîíãîë èðãýí çºâõºí ñ¿¿ëèéí õî¸ð ñàðûí äîòîð õèë äýýð áàðèâ÷ëàãäàí ñààòóóëàãäñàí áàéíà.
      Èéìä Ìàíàé ÝÑß-íû Êîíñóëûí õýëòñýýñ ýíýõ¿¿ ñýðýìæë¿¿ëãèéã Ìîíãîë èðãýääýý õàíäàí ãàðãàæýý.
      Áàðèâ÷ëàãäñàí, ñààòóóëàãäñàí áîëîí ýðõ àøèã íü ººð áóñàä õýëáýðýýð õÿçãààðëàãäñàí Ìîíãîë Óëñûí èðãýí Êîíñóëûí êîíâåíöèéí àãóóëãûí õ¿ðýýíä ÀÍÓ-ûí ¯íäñýí õóóëèàð îëãîãäñîí êîíñóëûí àëáàí òóøààëòàíòàéãàà íýí äàðóé õîëáîî òîãòîîõ, õàðèëöàõ, òóñëàëöàà àâàõ, ººðèéí ýñðýã áîëîí á¿ðýí îéëãîõã¿é õýëýýð ìýä¿¿ëýã ºãºõã¿é áàéõ, ºì㺺ëºã÷ àâàõ, ºì㺺ëºã÷ã¿é ìýäýýëýë ºãºõã¿é áàéõ ãýñýí 3 ¿íäñýí ýðõòýéã äàõèí ñàíóóëæ áàéíà.
      Ìîíãîë Óëñûí ýíãèéí ãàäààä ïàñïîðòûã íóóöëàëûí îëîí ºãºãäºõ¿¿íòýé, ôîòî çóðàãã¿é áîëãîí øèíý÷èëæ, 2002 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðààñ ýõëýí îëãîæ áàéãàà áºãººä ýíý òóõàé äèïëîìàò õàðèëöààòàé óëñóóäûí Ãàäààä ÿâäëûí ÿàìä, ò¿¿íèé äîòîð ÀÍÓ-ûí Òºðèéí äåïàðòàìåíòàä íîîò áè÷ãýýð àëáàí ¸ñîîð ìýäýãäñýí áîëíî.
      Ýë÷èí ñàéäûí ÿàì òóõàéí ¿åä íü ýíý òóõàé ìîíãîë èðãýääýý àíõààðóóëæ, ïàñïîðòàà ñîëèóëàõûã óðèàëæ áàéñàí áèëýý.
      Ñ¿¿ëèéí ¿åä Ìîíãîë èðãýä ÀÍÓ-ûí âèçòýé ïàñïîðòàà Ìîíãîë ðóó áóöààæ õóäàëäàõ, áóñäàä àøèãëóóëàõ íü íýìýãäýæ áàéãàà òàëààð ÀÍÓ-ûí õèëèéí áîëîí õóóëü õÿíàëòûí áàéãóóëëàãóóäààñ Ýë÷èí ñàéäûí ÿàìàíä ìýäýýëýõ íü íýìýãäëýý. Ǻâõºí 2006 îíû 1, 2 äàãààð ñàðä Ñàí Ôðàíöèñêîä 7, Ëîñ Àíæåëåñò 4, ×èêàãîä 2, áóñàä õîòóóäûí îíãîöíû áóóäàë äýýð 5 èðãýí áóñäûí ïàñïîðòûí çóðàã ñîëüæ èðñýí íü õèëèéí øàëãàëòààð èëýð÷ ñààòóóëàãäàæ, áóöààãäñàí áóþó 2 èðãýí ø¿¿õèéí øèéäâýð õ¿ëýýæ áàéíà.
      Õóóëü áóñààð ÀÍÓ-ûí õèëýýð íýâòðýõèéã îðîëäñîí ýäãýýð èðãýäèéí “áàëàã”-ààð õóóëü ¸ñîîð èðýõ õ¿ì¿¿ñò ÀÍÓ-ûí âèç îëãîõ áîëîí õèëèéí õÿíàëòûí áàéãóóëëàãûí õàðäëàãûã íýìýãä¿¿ëæ, øàëãàëòûã óëàì ÷àíãàðóóëàõàä õ¿ðãýæ áàéãààã ÝÑß ñýðýìæë¿¿ëæ áàéíà.
       
      ÝÑß-ÍÛ ÊÎÍÑÓËÛÍ ÕÝËÒÝÑ
       
      ÝÑß-ÍÛ ÊÎÍÑÓËÛÍ ÕÝËÒÑÝÝÑ ÇªÂ軮 ÁÀÉÍÀ
       
      - ÀÍÓ-ÛÍ ÖÀÃÀÀ×ËÀËÛÍ
      ÁÎÄËÎÃÛÍ ØÈÍÝ×ËÝËÈÉÍ ªÍªªÃÈÉÍ ×Èà ÕÀÍÄËÀÃÀ
      - ÖÀÃÀÀ×ËÀËÛÍ ÕÓÓËÜ
      ÃÀÐÀÕÀÄ ÌÎÍÃÎË ÈÐÃÝÄ ßÌÀÐ ÁÝËÒÃÝËÒÝÉ ÁÀÉÕ ÂÝ?
      Àñóóëò:
      ÀÍÓ-ûí öàãàà÷ëàëûí áîäëîãûí øèíý÷ëýëèéí ºíººãèéí ÷èã õàíäëàãà, Åðºíõèéëºã÷ Æ.Áóøèéí çî÷èí àæèë÷íû õºòºëáºðèéã ÿâöûã òàéëáàðëàæ, ìîíãîë èðãýä áèä ÿìàð áýëòãýëòýé áàéõ òàëààð çºâëºë㺺 ºãíº ¿¿?
      - ÕÀÐÈÓËÒ
      ÀÍÓ-ûí öàãàà÷ëàëûí áîäëîãî ¿åèéí ¿åä ÀÍÓ-ûí óëñ òºð, ýäèéí çàñàã, íèéãìèéí àìüäðàëûí òóëãàìäñàí çîðèëò, äîòîîä, ãàäààä áîäëîãûí òýðã¿¿ëýõ ÷èãëýëä õºòëºãäºæ èðñýí ò¿¿õýí óëàìæëàëòàé áèëýý.
      ÀÍÓ á¿õýëäýý öàãàà÷äûí îðîí ó÷èð öàãàà÷ëàëûí áîäëîãîä öàã ÿìàãò íààøòàé õàíäàæ, õ¿í àì ç¿éí çîõèñòîé áîäëîãî õýðýãæ¿¿ëýõ, ãýð á¿ë íýãòãýõ, àâüÿàñ ÷àäâàð, äàäëàãà, òóðøëàãà, ºíäºð ìýðýãæèëòýé õ¿íýýð àìåðèêèéí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéã õàíãàõ, ÷àíàðæóóëàõ, àÿëàë, æóóë÷ëàë õºãæ¿¿ëýõ, ýðäýì áîëîâñðîë ýçýìø¿¿ëýõ, ñóðãàëò, ñóäàëãàà, ñî¸ëûí ñîëèëöîîíû õºòºëáºð õýðýãæ¿¿ëýõ çàìààð óëñ îðíûõîî áîäëîãî, ýäèéí çàñàã, õóäàëäààíû õºãæëèéã ò¿ðãýòãýõ, õºãæèë, öýöýãëýëò, ñàéí ñàéõíûã ñóðòàë÷ëàí õàðóóëàõ, õàíü õàìñààòàí, ø¿òýí áèøðýã÷äèéí òîîã íýìýãä¿¿ëýõ, íàñ, õ¿éñèéí òýíöâýðèéã õàíãàõ àðãà õýìæýýã äýñ äàðààòàé õýðýãæ¿¿ëæ èðñýí áîëíî.
      ÀÍÓ-ûí ò¿¿õýíä õýðýãæ¿¿ëæ èðñýí öàãàà÷ëàëûí äîðâèòîé øèíý÷ëýë, ººð÷ëºëò, ºðøººë, âèçèéí àíãèëàë òºðëèéã íàðèéâ÷ëàí ñóäëàæ ¿çýõýä ÀÍÓ-ûí öàãàà÷ëàëûí áîäëîãûí öºì íü õ¿í àìàà öýâýðø¿¿ëýõ, ÷àíàðæóóëàõàä îðøèæ èðñýí ãýæ ä¿ãíýæ áîëíî.
      ÀÍÓ-ûí öàãàà÷ëàëûí áîëîí âèçèéí áîäëîãî, ò¿¿íèé õýðýãæèëòýä îíöãîé íºëººëñºí õ¿÷èí ç¿éë íü 2001 îíû 9 ñàðûí 11-íèé àëàí õÿäàõ ¿éë àæèëëàãàà ãýäýã íü õýí á¿õýíä îéëãîìæòîé.
      Ýíý ýìãýíýëò, õàðãèñ ¿éë àæèëëàãààíû äàðàà àìåðèêèéí àðä ò¿ìýí, òºð, çàñãèéí á¿õ òºâøèíä õààõ, õàòóóðóóëàõ, õàìãààëàõ, õÿíàõ øàëãàõ îþóí ñàíààíû öîî øèíý óóð àìüñãàë áèé áîëæ, ò¿¿íä õºòëºãäºæ, ÀÍÓ-ä èðýã÷äèéã á¿õ øóãàìààð õîðèãëîõ, õÿçãààðëàõ, ãàäààäûí èðãýäèéã á¿ðòãýõ, øàëãàõ, õóâèéí íóóöàä íü òîäîðõîé õýìæýýãýýð õàëäàõ, õóðóóíû õýý, áèî ºãºãäºõ¿¿í á¿õèé çóðàã àâàõ, ñóðãóóëüä ñóðàëöàõ, ñîëèëöîîíû õºòºëáºðò õàìààðàãäàõûí ºìíº óäààí õóãàöààãààð øàëãàõ, ìýäýýëëèéí ñàíä îðóóëàõ, öàãäààãèéí áàéãóóëëàãààñ çàðèì òîõèîëäîëä áèåèéí áàéöààëò øàëãàõ ýðõ îëãîõ øààðäëàãà á¿õèé îëîí õóóëü áàòëàí ãàðãàñàí.
      ªíãºðñºí 2004 îíû ýõýí ãýõýä ýíý óóð àìüñãàë àðàé 纺ëðºõ ¿åä ýðãýí õàðàõàä öàãàà÷ëàë, âèçèéí õîðèã, õÿçãààðëàëò, ñààä òîòãîðîîñ óëáààëàí áàéãóóëëàãà, õ¿í á¿ðèéí ýäèéí çàñàã, õóäàëäààíû ¿ð àøèã, óëñ òºð, íèéãìèéí ýðõ àøèã, ÀÍÓ, àìåðèê÷óóäàä õàíäàõ äýëõèé íèéòèéí õàíäëàãà, óóð àìüñãàëä íºõºæ áàðøã¿é õîõèðîë ó÷èð÷, øèë øèëýý äàðñàí õîðèãëîñîí õÿçãààðëàñàí îëîí õóóëü ¿ð ä¿íãýý ºãººã¿éãýýð ¿ë áàðàì ýñðýã ãàðñàí ä¿í ãàðñíààð öàãàà÷ëàë, âèçèéí áîäëîãîäîî øèíý÷ëýë õèéõ øààðäëàãàòàé áîëñíûã àðä ò¿ìýí, òºð, çàñàã, áîäëîãî áîëîâñðóóëàõ, òîãòîîõ, õýðýãæ¿¿ëýõ á¿õ øàòàíä îéëãîæ ýõýëñíýýð ÀÍÓ-ûí öàãàà÷ëàëûí áîäëîãûã øèíý÷ëýõ øèíý ¿å øàò, óóð àìüñãàë ýõýëñýí áèëýý.
      ÀÍÓ-ûí Åðºíõèéëºã÷ Æ.Áóø 2004 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 7-íä á¿õ àðä ò¿ìýíäýý õàíäàæ õýëñýí ¿ãýíäýý ººðèéí çàñàã çàõèðãààíû öàãàà÷ëàëûí áîäëîãû㠓çî÷èí àæèë÷íû õºòºëáºð” íýðòýéãýýð çàðëàñàí. Áîäëîãûí ¿íäñýí àãóóëãà íü 3 æèëèéí ò¿ð õóãàöààòàé çî÷èí àæèë÷íû âèçèéí øèíý àíãèëàë áèé áîëãîæ, ò¿¿íèéã äàõèí íýã óäàà 3 æèëèéí õóãàöààãààð ñóíãàõ áîëîìæ îëãîæ, ÀÍÓ-ä õóóëü áóñààð îðøèí ñóóãàà ãàäààäûí 10 ãàðóé ñàÿ õ¿íèéã õóóëü ¸ñíû áîëãîæ, èë ãàðãàõ çàìààð õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýýð õóðèìòëàãäààä áàéãàà áýðõøýýëèéã àðèëãàæ, õýðýãöýýòýé õ¿íèéã õýðýãëýñýí ãàçàðò íü àæèëëóóëàõ íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëýõýä ÷èãëýñýí áîëíî.
      Åðºíõèéëºã÷ Æ.Áóøèéí çàðëàñàí çî÷èí àæèë÷íû õºòºëáºðèéã ýõýíäýý îëîí õ¿í äýìæèæ ýõýëñýí áîëîâ÷ õºòºëáºð òîäîðõîé õóóëèéí õýëáýðýýð áóñ òóíõàãëàëûí øèíæòýé, âèçèéí áîäëîãî òóñãàãäààã¿é, õèëèéí õàìãààëàëò, öàãàà÷ëàëûí óðñãàëûã öààøèä õýðõýí çîõèöóóëàõ, æóðàìëàõ, õÿíàëò òàâèõ çýðýã àìèí ÷óõàë àñóóäëóóäûã îðõèãäóóëñàí, ÀÍÓ-ûí õóóëü çºð÷èí õóóëü áóñààð îðøèí ñóóæ áàéãàà ãàäààäûí õ¿ì¿¿ñèéã õàâòãàéðóóëàí ºðøººõ øèíæòýéãýýðýý õóóëü çàâüøóóëàõ áîëîëöîî îëãîæ áàéãàà ãýñýí ñýòãýãäýë òºð¿¿ëñýí ó÷èð àðä èðãýäèéí òîäîðõîé õýñýã, Êîíãðåññûí çàðèì ãèø¿¿ä, òýäíèé äîòîð Æ.Áóøèéí òºðºëõ íàìûí ç¿ãýýñ õ¿÷òýé ýñýðã¿¿öýëòýé òóëãàð÷ ýõýëñýí. ÀÍÓ-ûí Åðºíõèéëºã÷èéí ñîíãóóëèéí êîìïàíè ÷ ýõýëñýí. Ñîíãóóëüä íýð äýâøñýí Æ.Áóø áîëãîîìæòîé õàíäàæ ýõýëñýí.
      Æ.Áóø 2 äàõü óäààãàà åðºíõèéëºã÷ººð ñîíãîãäîæ, õ¿÷òýé åðºíõèéëºã÷ áîëîõîî õàðóóëæ, Êîíãðåññûí õî¸ð òàíõèìä ò¿¿íèé Á¿ãä Íàéðàìäàõ Íàì äàâàìãàéëæ áÿð, ìýõ íü òýãøèð÷ ýðäñýí åðºíõèéëºã÷ öàãàà÷ëàëûí áîäëîãîî õýðýãæ¿¿ëæ, çî÷èí àæèë÷íû õºòºëáºðºº Êîíãðåññîîð áàòëóóëæ ÷àäàõàà á¿õ àðä ò¿ìýíäýý èòãýë ä¿¿ðýí çàðëàí òóíõàãëàñàí.
      Êîíãðåññ öàãàà÷ëàëûí øèíý÷ëýëèéí õ¿íä àñóóäëààñ òîéð÷, õèë õàìãààëàëòûã ñàéæðóóëàõ, òàãíóóëûí àëáûã áýõæ¿¿ëýõ, æèíõýíý áèåèéí áàéöààëòûí ñòàíäàðò òîãòîîõ çýðýã ÀÍÓ-ä îðîõ æóðìûã óëàì ÷àíãàëñàí, áàðèìò áè÷èãã¿é ãàäààäûí èðãýäèéí áàéäëûã õ¿íäð¿¿ëñýí øèíý õóóëèóä áàòëàãäñàí.
      Ãýâ÷ ÀÍÓ-ûí öàãàà÷ëàëûí áîäëîãî àëäàãäàæ, îëîí ñàÿ ãàäààäûí õ¿í õóóëü áóñààð îðøèí ñóóæ áàéãàà áºãººä òýäíèéã á¿ãäèéã íü ãàðãàõ áîëîìæã¿éãýýñ ãàäíà ãàðãàâàë ÀÍÓ-ûí ýäèéí çàñàã õ¿íä áàéäàëä îðîõ íü òîäîðõîé áîëñîí. Õ¿íä, òºâºãòýé áîëîâ÷ çàéëøã¿é øèéäýë õ¿ëýýñýí öàãàà÷ëàëûí øèíý÷ëýë õèéõ øààðäëàãà, øàõàëò ºäðººñ ºäºðò ºñºæ áàéíà. Óëñ òºðèéí õ¿÷íèé õàðüöààíû òîõèðîî ÷ ýåðýã òàëäàà õýâýýð áàéíà.
      ÁÍÍ, ÀÍ-ûí íºëºº á¿õèé ñåíàò÷ Æîí ÌêÊýéí, Ýäâàðä Êåííåäè, êîíãðåññìåí Êîëáè, Ôëýéê, Ãóòèððåö íàð 2005 îíû 5 ñàðûí 12-ä Àþóëã¿é Àìåðèê áîëîí äýã æóðàìòàé öàãàà÷ëàëûí òóõàé õóóëü ñàíàà÷èëæ, ñåíàò÷ Áðàóíáàê, Ëèáåðìàí íàð äýìæñýí.
      Òýäíèé ñàíàà÷èëñàí õóóëèéí àãóóëãà íü Àìåðèê öàãàà÷ëàëûí îðîí ãýäýã îéëãîëòûã øóäðàãà ¸ñ, àäèë òýãø áîëîìæ, õóóëü äýýäëýõòýé õîëáîí àâ÷ ¿çýõ çàð÷èì áàðèìòàëñàí àæýý.
      Ñåíàò÷ Êîðíèí, Êèë íàð 2005 îíû 7 ñàðûí 23-íä Õóóëü ñàõèóëàõ èæ á¿ðýí ¿éë àæèëëàãàà áîëîí öàãàà÷ëàëûí øèíý÷ëýëèéí òóõàé õóóëü ñàíàà÷èëñàí. Ýíý õóóëèéí àãóóëãà íü õóóëü ñàõèóëàõ, õèë õàìãààëàõ, àæèë îëãîã÷äîä õÿíàëò òàâèõ, õàðèóöëàãà òîîöîõ àñóóäàëä èë¿¿ àíõààðñàí áîëîâ÷ ò¿ð õóãàöààíû çî÷èí àæèë÷íû 2 æèëèéí õóãàöààòàé W âèç áèé áîëãîõîîð çààñàí. Õóóëü áóñààð îðøèí ñóóãàà ãàäààäûí õ¿ì¿¿ñèéã ñàéí äóðààð íü ãàðãàõ õºòºëáºð  õýðýãæ¿¿ëýõ áºãººä ò¿ð õóãàöààíû W âèçòýé õ¿í áàéíãà îðøèí ñóóõ ºðºãäºë ãàðãàõ ýðõã¿é áàéõ àæýý. Ýíý íü èë¿¿ õàòóó çààëòòàé õóóëü áîëîõ íü òîäîðõîé áºãººä ñóäëàà÷èä áàòëàãäàõ íàéäâàð áàãàòàé ãýæ ¿çýæ áàéãàà þì.
      Ýäãýýð õóóëèóäûã àëü áîëîõîîð íýãòãýõ, èë¿¿ èæ á¿ðýí áîëãîõ òàëààð ÿðèà õýëýëöýý ÿâàãäàæ áàéíà.
      ÀÍÓ-ûí öàãàà÷ëàëûí õóóëü÷äûí õîëáîîíîîñ ñåíàò÷ ÌêÊýéí, Êåííåäè íàðûí ñàíàà÷èëæ, çàðèì ñåíàò÷, êîíãðåññìàíû äýìæñýí Àþóëã¿é Àìåðèê áîëîí äýã æóðàìòàé öàãàà÷ëàëûí òóõàé õóóëèé㠓õèë õàìãààëàëò, õóóëü ñàõèóëàõ àæèëëàãààã ñàéæðóóëàõ, øèíý òåõíîëîãè àøèãëàõ, áàéãóóëëàãà õîîðîíäûí óÿëäàà õîëáîîã ñàéæðóóëàõ, ìýäýýëëýý õóâààëöàõ òîãòîëöîîã áîëîâñðîíãóé áîëãîõ, òºñºâ, çàðäàë, õÿíàëò, øàëãàëò, õóóëü ñàõèóëàõ àæèëòíû òîîã íýìýãä¿¿ëýõ, ãàäààäûí õ¿í, àìåðèêèéí àæèë îëãîã÷äîä õ¿ëýýëãýõ õàðèóöëàãûã äýýøë¿¿ëýõ, õóóëü çºð÷ñºí òîõèîëäîëä òîðãóóëèéã ºñãºõ, çî÷èí àæèë÷íû õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëýõ çàìààð ãàäààä óëñààñ øèíýýð Í-5À âèçòýé èðæ, õºäºëìºð ýðõëýõ áîëîìæèéã íýìýãä¿¿ëýõ, õÿíàëòûí òîîã 400 ìÿíãà áîëãîí ºñãºõ, áàðèìò áè÷èãã¿é áîëîâ÷ àìæèëòòàé õºäºëìºðëºæ, òàòâàð òºëæ, àíãëè õýë ñóð÷ áàéãàà õ¿ì¿¿ñèéã á¿õ òàëààñ íü ñàéòàð øàëãàæ, õóðóóíû õýý çýðýã ìýäýýëýëèéí ñàí á¿ðä¿¿ëñíèé ¿íäñýí äýýð ò¿ð àæèë÷íû Í-5 âèç îëãîõ çàìààð õóóëü ¸ñíû áîëãîæ, ýõíýð, íºõºð, ¿ð õ¿¿õäýý àâ÷ðàõ áîëîìæîîð õàíãàõ, áàéíãà îðøèí ñóóõ ýðõòýé áîëîõ /íîãîîí êàðò àâàõ/ òàëààð ºðºãäºë ãàðãàõ ýðõ ýäë¿¿ëýõ, õºäºëìºð ýðõë¿¿ëýõ õºòºëáºð õýðýãæ¿¿ëýõ òàëààð ãàäààä óëñûí çàñãèéí ãàçàðòàé õýëýëöýýð áàéãóóëàõ çàìààð õàìòàð÷ àæèëëàõ, ãýð á¿ëèéí øóãàìààð îëãîõ âèçèéí òîîã íýìýãä¿¿ëýõ, ÀÍÓ-ûí èðãýíèé îéðûí òºðºë ñàäíûã æèëèéí õÿíàëòûí 480 ìÿíãàí õ¿íèé òîîíîîñ õàñàõ, óëñ á¿ðò íîãäîõ õÿíàëòûí òîîã íýìýõ çàìààð äàðààëëûã áàãàñãàõ, ãýð á¿ë íýãòãýõ áîëîìæèéã äýýøë¿¿ëýõ” çýðýã öàãàà÷ëàëûí òóëãàìäñàí á¿õ àñóóäëûã õàìàð÷, òåððîðèçì, õ¿íèé íàéìààòàé ¿ð ä¿íòýé òýìöýõ áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëñýí “öàãàà÷ëàëûí èæ á¿ðýí øèíý÷ëýë” ãýæ ¿çýæ äýìæèæ, áàòëóóëàõ òàëààð èäýâõòýé, ºðãºí õ¿ðýýòýé àæèë çîõèîæ áàéíà.
      Åðºíõèéëºã÷ Æ.Áóøèéã ÷ çî÷èí àæèë÷íû õºòºëáºðºº ýíý õóóëüòàé íýãòãýæ, èæ á¿ðíýýð íü áàòëóóëàõààð õººöºëäºõèéã íýëýýä õ¿÷òýé øààðäàæ ýõëýýä áàéíà.
      Ñ¿¿ëèéí ¿åä ÿâóóëñàí ñóäàëãààíààñ ¿çýõýä Á¿ãä Íàéðàìäàõ Íàìûí ãèø¿¿äèéí 78, Àðä÷èëñàí íàìûí ãèø¿¿äèéí 70, íàìûí õàðüÿàëàëã¿é õ¿ì¿¿ñèéí 77, öàãààí àðüñòíû 79, àôðèê ãàðàëòàé àìåðèê÷óóäûí 67, èñïàíè õýëòýé õ¿ì¿¿ñèéí 70 õóâü íü öàãàà÷ëàëûí èæ á¿ðýí øèíý÷ëýë áîëîõ Àþóëã¿é Àìåðèê áîëîí äýã æóðàìòàé öàãàà÷ëàëûí òóõàé õóóëèéã äýìæèæ áàéãàà ä¿í ãàðñàí àæýý.
      Àëü íü ÷ õóóëü áîëæ áàòëàãäààã¿é áàéãàà ÷ öàãàà÷ëàëûí àñóóäàë øèéäëýý õ¿ëýýñýýð, ÿðèãäñààð, øèíý÷ëýë õèéãäýõ ãîðüäëîãî õýâýýð áàéíà. Õóóëü ÿìàð ÷ ¿ã ¿ñýãòýé, íºõöºë, øààðäëàãàòàé ãàð÷ áîëíî.
      Ýíý á¿õýíä áýëýí áàéõûí òóëä âèçèéí õóãàöàà õýòýðñýí ìîíãîë èðãýäèéí öîðûí ãàíö õóóëü ¸ñíû áàðèìò áè÷èã áîëîõ ãàäààä ïàñïîðòàà õàíãàëòòàé õóãàöààãààð õ¿÷èí òºãºëäºð áîëãîõ, õè÷ýýë, ç¿òãýëòýé àæèëëàæ, àæèë îëãîã÷, ýçýíäýý íýð õ¿íäòýé, äîòíî ñàéí õàðüöààòàé áàéõ çýðãýýð áýëòãýëòýé áàéõûã Ìîíãîë Óëñûí èðãýí Òàíäàà çºâëºæ áàéíà.
      Ìîíãîë Óëñûí ãàäààä ïàñïîðòàà á¿ãäýýðýé àíõààðàëòàé øàëãàæ, õ¿÷èíã¿é áîëñîí áóþó õ¿÷èíã¿é áîëîõ äºõºæ áàéãàà áîë ïàñïîðòàà øèíý÷ë¿¿ëýõ áóþó ñóíãóóëàõ àæëàà ÿàðàâ÷ëàãòóí. ÝÑß-íû âýá.õóóäñàí äàõü ìàòåðèàëûã á¿ðä¿¿ëñýí òîõèîëäîëä Ýë÷èí ñàéäûí ÿàìíû êîíñóëûí õýëòýñ øèíýýð ïàñïîðò îëãîõ, õóó÷èí ïàñïîðòàà ñóíãóóëàõàä òàíü á¿õ òàëààð òóñëàõ áîëíî. Òàíû âèçòýé õóó÷èí ïàñïîðòûã õóðààæ àâàõã¿é ãýäãèéã àíõààðíà óó..
       
       
      Äåíâåð õîòíîî çóðàà× M.Öîãòñàéõàíû óðàí á¯òýýëèéí 7 äàõü ”ѯ¯äý𔠯çýñãýëýí íýýãäëýý
      Äåíâåð õîòíîî àæ òºðæ áóé Çóðàà÷ M.Öîãòñàéõàíû áèå äààñàí óðàí á¿òýýëèéí 7 äàõü ”Ñ¿¿äýð” íýðòýé ¿çýñãýëýí 2 äóãààð ñàðûí 24-ä Äåíâåð õîòûí îð÷èí ¿åèéí óðëàãûí “Pirate” gallery-ä íýýãäëýý. Çóðàà÷ûí  ýíýõ¿¿ õèéñâýð çóðãèéí “Ñ¿¿äý𔠿çýñãýëýíãýýñ ãàäíà ò¿¿íèé óðëàñàí Öàìûí Ìàñêíû ¿çýñãýëýí Êîëîðàäîãèéí Áîëüäåð õîòîä, Äåíâåðèéí Äàóíòàóíä àêàäåìèê ÷èãëýëèéí óðàí á¿òýýëèéíõ íü ¿çýñãýëýí ìºí ãàð÷ áàéãàà àæýý.
      “Ñ¿¿äý𔠿çýñãýëýíã ¿çýõèéã õ¿ñâýë òà äàðààõ õàÿãààð î÷îîðîé.
      Õàÿã: 3659 Navajo, Denver CO 80211. Ãóðàâäóãààð ñàðûí 12 õ¿ðòýë àæèëëàõ þì áàéíà.
      Ìàíàé ñîíèí äàðààãèéí äóãààðòàà çóðàà÷ Ì.Öîãòñàéõàíòàé õèéñýí óðàí á¿òýýëèéí òóõàé ÿðèëöëàãûã íèéòýëæ óíøèã÷èääàà õ¿ðãýõýýð áýëäýýä áàéíà.
       
       
      Òºãñ áóÿíò øèíý çóðõàéí Òºâäºíïýëæýýëýí õèéäèéí õàìáà ëàì, çóðõàé÷ Ãîí×èãñ¯ðýí:
      Áèäíèéã ýõ îðîí ìààíü õàðæ ßâàà
      Ìîíãîë çóðõàéí òºãñ áóÿíò øèíý çóðõàéí Òºâäºíïýëæýýëýí õèéäèéí õàìáà ëàì, çóðõàé÷ Ãîí÷èãñ¿ðýí ãóàéã îíû ºìíºõºí Áë¿¿ìèíãòîí õîòíîî çî÷èëæ, Áë¿¿ìèíãòîí äàõü ÿìá¿ì õèéäèéí òýðã¿¿í Àæàà Ãýãýýíòýíòýé çîëãîõ ¿åýð ìàíàé ñóðâàëæëàã÷ óóëçæýý.  Ãîí÷èãñ¿ðýí ãóàé çóðõàé÷ õýìýýõ àëäàðààð Ìîíãîëä ò¿ìýíä òàíèãäñàí àãààä òýðýýð Ãàíäàíòýã÷èíëýí õèéäýä øàâèëæ áàéãààä ìîíãîë çóðõàéí ÷èãëýëèéã çàëãàìæëàí ¿ëäýýõýýð 1994 îíîîñ õîéø Ãýñýð ñ¿ìä áàéðëàí àæèëëàæ áàéãàà þì.
      Òà ñàéí ÿâæ áàéíà óó. ßìàð ¿éë, àæëààð  Àìåðèêò èðýý âý?
      Çà, áè Àìåðèêò èðýýä õîðèîä õîíîëîî.  Ýíý óäààãèéíõ íü äºðºâ äºõ óäààãèéí èðýëò þì. Øàâü íàðûí óðèëãààð èðýýä ìîíãîë óëàìæëàëò çàí çàíøèë, áóðõàí øàøíàà òîõèíóóëàõ, ÿäàðñàí ç¿äýðñýíä íü ñýòãýëèéí äýì, àâøèã ºãºõ çýðýã îëîí àæëûã àìæóóëäàã. Ëàì õ¿íèé ãîë çîðèëãî òýð ø¿¿ äýý. Ìèíèé àíçààðñíààð ýíý Àìåðèêò áàéãàà ìîíãîë÷óóä èõ ººäðºã áàéíà. Õèéæ á¿òýýæ áàéãàà íü èõ þì. Ýðäýì íîì ñóð÷, õóâèéí áèçíåñ ýðõýëæ, åð íü õºëºº îëöãîîæ áàéãàà õàðàãäàõ þì. ͺ㺺 òàëààñ àìåðèê÷óóä ÷ Ìîíãîëûã, òýð äóíäàà áóðõàí øàøíûã íü èõ ñîíèðõäîã þì øèã ñàíàãäëàà. Ãýðòýý óðüæ íîì óíøóóëæ áàéãàà àìåðèê èðãýä öººíã¿é òààðàëäàæ áàéíà. Åðºíõèéëºã÷ Áóøèéí àéë÷ëàë ¿¿íä óëàì ÷ èõ ¿ð ä¿íãýý ºãñºí áàéõ. Ýíä áàéãàà ìàíàé äèïëîìàò àæèëòíóóä ÷ ýõ îðíîî ñóðòàë÷èëàõàä èõ ¿¿ðýã ã¿éöýòãýäýã þì áàéíà. Òààðàëäñàí àìåðèê÷óóä ìàíàé îðíû òóõàé ñîíèðõîí àñóóæ, Ìîíãîëûí àéðàã ãýæ ñàéõàí óíäàà áàéäãèéã ìýä÷èõñýí, õóó÷èí óóëçàæ áàéñàí àìåðèê íºõºä ìààíü ñîíèí õýâëýë äýýð ãàðñàí Ìîíãîëûí òóõàé ìàòåðèàëûã àâààä õàäãàë÷èõñàí íàäàä ¿ç¿¿ëæ áàéõ æèøýýòýé.
      -Òà ýíä èðýýä õààãóóð ÿâàâ, õè÷íýýí ìîíãîë÷óóäòàé óóëçàâ?
      -Ìàíàéõàí ìýäýýëýëä ñàéòàé, çîõèîí áàéãóóëàëòòàé áîëæ. Î÷ñîí ãàçàð áîëãîíä òýä òîîñîí óóëçàæ, òàíàé “Äàÿàð Ìîíãîë” ñîíèíûã ¿ç¿¿ëýýä ñàíàë ñýòãýãäëýý õýëöãýýæ áàéñàí. Èíòåðíåò õºãæñºí ¿åä ò¿¿í äýýð áàéãàà ç¿éëèéã õýâëýõ íü òèéì ÷ à÷ õîëáîãäîëòîé áèø, ò¿¿íèé îðîíä àðäûí çàí çàíøèë, áóðõàí øàøíû ìýäëýãèéã äýýøë¿¿ëýõýä òóñ íýìýð áîëîõóéö ìàòåðèàë íèéòýëæ áàéãàà÷ ãýñýí õ¿ñýëòèéã íàäààð äàìæóóëàí òàâüñàí.
      -Èõ çºâ ç¿éòýé ñàíàë áàéíà. Ýíä èðñýí ìîíãîë÷óóä óñûã íü óóâàë ¸ñûã íü äàãàíà ãýã÷ýýð Õðèñòèéí øàøèíä èõ îðöãîîæ áàéíà ø¿¿?
      -Òýð íü ÷ òèéì ë þì. Ãýâ÷ ¿íýí ñýòãýëýýñýý ø¿òýõ íü õýð îëîí áîë? Ãîëöóó ë ¿ð õ¿¿õäýý ñóðãàõ, ÿìàð íýãýí òóñëàìæ àâ÷èõ, áè÷èã áàðèìòòàé áîëîõûí òóëä èéì ÷èãëýëèéã ñîíãîäîã áîëîëòîé. ͺ㺺 òàëààð ýñðýãýýð àìåðèê÷óóä íü ìàíàé áóðõàíû øàøíûã ñîíèðõäîã áîëæ. Æèøýý íü ñàÿ ×èêàãîä ßïîíû õèéäèéí õàìáà ëàìòàé óóëçúÿ ãýýä öàã àâ÷ áàéíà. Íýã ãàçàð õîðü ãó÷ààðàà öóãëà÷èõààä ìºí óóëçàõ õ¿ñýëò òàâüæ áàéñàí.
      -Çàðèì íü ÷ òèéì ë áàéõ. Ãýõäýý ¿íýí ñýòãýëýýñýý ø¿òýæ áàéãàà íü ÷ ìºí öººíã¿é áàéõ øèã?
      -Ìèíèé ìýäýõ æèøýýãýýð àøèã õîíæîî õàðñàí õýñýã íü èë¿¿ îëîí áàéõ àà äàà. Ñîëîíãîñò àæèëëàæ áàéãàà ìîíãîë÷óóäààñ Õðèñòèéí ñ¿ìä î÷èæ ¿íýã¿é õîîë èä÷èõýýä ãýð ë¿¿ãýý óòàñäàæ “Àæèë á¿òýõã¿é áàéíà. Õèéìîðèéí ñàí òàâèóëààòàõ” ãýäýã æèøýý öººíã¿é áèé. ̺í íºãººòýéã¿¿ð ÿìàð íýãýí ãà÷èãäàë çîâëîí áîëîõîä õ¿ññýí õ¿ñýýã¿é áóðõàíûõàà øàøèíä ë õàíääàã. Õýí íýã íü ºíãºð뺺 ãýõýä Ãàíäàí õèéä ð¿¿ ë ÿâàõààñ ººð õààøàà î÷èëòîé áèëýý. Òèéìýýñ ìàõ öóñàíä íü øèíãýñýí ýíý ñ¿ñýã áèøðýëèéã àâ÷ õàÿíà ãýõýä íýëýýä õýö¿¿ áàéõ. Ãýõäýý ìýäýýæ öàãèéí àÿñûã äàãàæ áàéãàà óëñ öººíã¿é áàéãààã ¿ã¿éñãýõ àðãàã¿é.
      Ýíä ìàíàé Ìîíãîëûí èðýýä¿é õîé÷ áîëñîí îëîí õ¿¿õýä ìýíäýëæ, ºñºí òîðíèæ áàéíà. Òýäýíä òºðºëõ õýë, çàí çàíøëûã íü ìàðòóóëàõã¿é áàéõûã ýöýã ýõ÷¿¿ä ãîéä àíõààðààñàé ãýæ õ¿ñìýýð áàéíà. ßðóó íàéðàã, ¸ãò ¿ëãýð çýðãèéã ñîíèí õýâëýë äýýðýý òàâüæ òýäýíä õ¿ðãýæ áàéãààñàé ãýæ õóâèàñàà õ¿ñ÷ áàéãààã ìèíü õ¿ëýýí àâíà óó. Ýíý ÿëäàìä òà á¿õýíä ìàø èõ áàÿðëàæ áàéãààãàà èëýðõèéëüå. Ýíý îëîí õîëáîî àæèëëàæ, ñîíèí õýâëýë ãàðãàæ, òýäýíä ìýäýýëýë õ¿ðãýíý ãýäýã Ìîíãîë÷óóäûíõàà  òºëºº õèéæ áàéãàà íºð èõ õºäºëìºð þì ø¿¿.
      Ýíä áàéãàà ìîíãîë÷óóäûí ìààíü õóâüä Ìîíãîë õîëáîîäòîéãîî õàìòðààä, øàøèíòàéãàà õàìòðààä, óëñòàéãàà õàìòðààä õàìãèéí ãîë íü çºâ çîõèîí áàéãóóëàëòòàé õèéõ àæèë ìàø èõ áàéíà. Æèøýý íü ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâàõàä èõ õýö¿¿ áàéíà ø¿¿ äýý. Èõýíõ íü äààòãàë þìã¿é, îðîé ¿äýøã¿é àæèëëàæ áàéãàà õàðàãäàõ þì. ¯¿íèéã íýãäñýí çîõèîí áàéãóóëàëòòàé õèéæ ÷àäâàë øèéäâýðëýõýä áîëîõã¿é ãýõ ãàçàðã¿é.  Õàìãèéí ãîë íü áèäýíä Ìîíãîëîî ãýñýí ñýòãýë ë õàìãààñ ÷óõàë. Çà òýãýýä òàíàé ñîíèíîîð äàìæóóëàí ýíä áàéãàà ìîíãîë÷óóääàà èðæ áóé ãàë íîõîé æèëäýý ýëãýýðýý ýíõ àìãàëàí áàéæ, õàðü ãàçàð õàìãèéí ãîë íü ýâ íàéðàìäàëòàé, ºâ÷èí çîâëîíã¿é, ñààä áàð÷èäã¿é ñàéõàí àìüäðààðàé ãýæ åðººå. Ýâò øààçãàé áóãà áàðèíà ãýæ ñàéõàí ¿ã áèé ø¿¿, àõ ä¿¿ íàð ìèíü, íýã íýãíýý ãýæ ÿâààðàé, þì õèéæ áàéãàà íýãíýý óðìààð òýòãýæ áàéãààðàé. 
      -Çóðõàé÷ õ¿íèé õóâüä òà ýíýõ¿¿ Ãàë íîõîé æèëä àìåðèêèéí Ìîíãîë÷óóä ìààíü þóíä àíõààð÷ ÿâáàë çîõèñòîé áîëîõûã õýëæ ºãíº ¿¿?
      -Õ¿í á¿ãäèéí çàì ìºð ººð ø¿¿ äýý. ... ¯¿íýýñ ãàäíà ýçýí õè÷ýýâýë çàÿà õè÷ýýíý ãýäýã õºäºëáºðã¿é ¿íýí ¿ã þì ø¿¿.  Áóðõàíû øàøèí ãýäýã ÷èíü áèäíèé ñýòãýë ç¿ðõýíä áèé. Ǻâ ñýòãýë àãóóëæ, ººðèéí ñàíàà ñýòãýëèéã ººäðºã ñàéõàí áàéëãàõàä á¿òýõã¿é àæèë ãýæ ¿ã¿é. Áèäíèéã ýõ îðîí ìààíü õàðæ ÿâàà. Ìàíàé Ìîíãîë áîë Î÷èðâààíü áóðõàíû îðîí. Î÷èðâààíü ñàõèóñ ìààíü õàðæ áàéãàà. Ìèíèé ýíä èðýýä îëæ õàðñàí íýã áàõàðõàë áîë ìîíãîë÷óóä ìààíü õýíèé ÷ äýìæëýã òóñëàìæã¿éãýýð, äàí ãàíöààðàà ººðò îíîãäñîí àæëûã õýíýýñ ÷ äýýð õèéãýýä òóõàéí àæèëëàæ áàéãàà ãàçðûíõàà èòãýëèéã îëæ ÷àäàæ áàéíà. Áóñàä óëñóóä õàìòàð÷ íèéëýí þìûã á¿òýýäýã áîë ìàíàéõàí åð人 ë ãàíö ãàíöààðàà àæèëëàæ áàéíà ø¿¿ äýý. Ýíý íü íýã òàëààð áàõàðõàëòàé õýðýã áîëîâ÷ èéì ÷àäâàðòàé õ¿ì¿¿ñ ººð õîîðîíäîî õàìòðààñàé, íýãäýýñýé òýãâýë õýä äàõèí èë¿¿ ¿ð  õ¿ð÷ áîëîõ þì ø¿¿ ãýñýí ñàíàà áàéíãà òºðæ áàéãààã áè òà á¿õýíòýé õóâààëöìààð áàéíà.
      -Òà ò¿ð¿¿í Àìåðèêò Áóðõàí øàøíû ñ¿ì áàéãóóëíà ãýæ ÿðèëàà. Ýíý òàëààð?
      -Õààíà áàéãóóëàõ âý ãýäãèéã èõ áîäîëöìîîð áàéãàà þì. Îëîí ãàçàð çýðýã áàéãóóëíà ãýâýë õ¿÷ òàðàìäàíà. Õî¸ð õ¿í èðýýä ¸ñ æàÿãààð íü àæèëëóóëíà ãýæ áàéõã¿é ø¿¿ äýý.
      Òýãýõýýð Àìåðèêò íýãäñýí íýã ë ñ¿ì áàéõ õýðýãòýé. Ìîíãîëûí ñî¸ëûí òºâòýé õàìòðààä ñàð ñàðààð ÷ òîì òîì õîòóóäàä î÷èæ ìîíãîë÷óóääàà ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëäýã áàéâàë ç¿ãýýð þì óó. Îäîîõîíäîî ñàíõ¿¿ãèéí àñóóäàë õ¿íäðýëòýé áàéíà. ¯¿íèéã Ìîíãîëûí ñ¿ì õèéäèéí òýðã¿¿í¿¿ä çºâëºæ áàéæ øèéäâýðëýõ íü ç¿éòýé áàéõ. 
      Çà, ìàíàé óíøèã÷äàä ¿íýòýé çºâëºìæ, ñóðãààëèà õàéðëàñàí Òàíä èõ áàÿðëàëàà. Òàíû áóÿí íîìûí ¿éëñ àðâèæèí äýëãýð÷ áàéõ áîëòóãàé.
      Ä.Îþóíàà.
       
      “ªíªªäªð” Àìåðèêò
      òàâòàé ìîðèë
      Ä.Ñàéíáàÿð (×èêàãî)

      “Äàÿàð Ìîíãîë” ñîíèíû ñóðâàëæëàã÷

      “ªíººäºð” ñîíèíû Àìåðèê äàõü äóãààð ãàð÷ áóéä óíøèã÷ òà áàÿðëàæ áóé íü ëàâòàé. Áè ÷ õóâüäàà èõ îëçóóðõàæ áàéíà. Õýäèéãýýð Àìåðèêèéí Ìîíãîë÷óóä ìààíü Èíòåðíýòýýð ìýäýýëëýý îëæ àâàõ áîëîëöîî íýìýãäñýýð áàéãàà àâ÷ öààñíû víýð øèíãýñýí õýâëýìýë ñîíèíã óíøèõàä àðàé ë ººð, èëvv óðàìòàé áàéäàã äàà. Òýðòóñìàà ñàéíòàé ÷, ìóóòàé ÷ ýõ íóòàãò ìèíü ºðíºæ áóé óëñ òºð, íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí àìüäðàëûí ìýäýý ìýäýýëëèéí øèíý ñîðãîã íü áàéâàë ávð ñàéõàí.
      ÀÍÓ-ä îäîîãîîð óëèðàë òóòàì õýâëýãääýã Êàëèôîðíèé “Çàìäààí” ñýòãvvë, Äýíâýðèéí “Ìîíãîë Ìýäýý” ñýòãvvë, ìºí äîëîî õîíîã òóòìûí “Äàÿàð Ìîíãîë” ãýõ ìýò õýä õýäýí ñîíèí ñýòãvvë ìîíãîë õýë äýýð õýâëýãäýæ áàéíà. Ýäãýýð ñîíèí ñýòãvvëvvä ìààíü öàã våèéí øààðäëàãààð vvñ÷ ñvvëèéí õýäýí æèë àìæèëòòàé õýâëýãäñýýð èðëýý. Åðººñºº äýëõèéí áóñàä óëñ îðîíä ñóóãàà Ìîíãîë÷óóä áàéíãûí õýâëýëòýé áàéõ íü õîâîð, áàðàã áàéõãvéòýé àäèë áºãººä ÀÍÓ-ä áóé Ìîíãîë÷óóä áèä ºä㺺 õýä õýäýí õýâëýëòýé áîëñîí íü áîãèíî õóãàöààíä ºíºð îëóóë áîëæ áóéí øèíæ; àìüäðàë öýöýãëýæ, áèçíåñ, õàðèëöàà õîëáîî õºãæèæ áóéí øèíæ; áóñäààñàà òvðvvëæ çîõèîí áàéãóóëàëòàä îðæ, èëvv òààòàé îð÷èíä ñóð÷, àæèëëàæ, àìüäàð÷ áàéãààãèéí íýãýýõýí èëðýë áîëîâ óó.
      Ñàí Ôðàíöèñêîä çî÷èëñîí Äàëàé ëàìûí àéë÷ëàë, ãàäààäàä ñóóãàà Ìîíãîë÷óóäûí ñîíãóóëüä îðîëöîõ ýðõèéí òàëààðõ õýëýëövvëýã, áàñ áóñ ñîíèðõîëòîé íýâòðvvëãvväèéã UBS TV-ýýð øóóä öàöàæ îëíû òàëàðõëûã õvëýýñýí Êàëèôîðíè äàõü Pacific Marketing êîìïàíè “ªíººäºð” ñîíèíã ÀÍÓ-ä ãàðãàõûã àíõ ñàíàà÷èëæýý. Ìîíãîëä õàìãèéí èõ óíøèã÷òàé ñîíèíãóóäûí íýã áîëîõ “ªíººäºð” ñîíèíû ÀÍÓ äàõü õóâèëáàð èéíõvv ìýíäýëæ áóé íü Ìîíãîë îðîíä áîëæ áóé íèéãýì óëñ òºð, ýäèéí çàñàã, øèíæëýõ óõààí, áèçíåñ, ñî¸ë óðëàã, ñïîðòûí áóþó “ýõ íóòãèéí” ãýõ ìýäýý ìýäýýëëèéã öàã àëäàëãvé “õàëóóíààð íü” óíøèõ èëvv íººö áîëîëöîîã áèäýíä àâ÷èð÷ áàéíà. ͺ㺺òýéãvvð Àìåðèêò õýâëýãäýæ áóé Ìîíãîëûí ñîíèí õýâëýëvväèéí ìýäýý íèéòëýëèéí ÷àíàð ÷àíñààã äýýøëvvëýõýä òvëõýö ºã÷, ÷ºëººò ºðñºë人íèéã õºãævvëýõ íü äàìæèããvé. Äîëîî õîíîã òóòàì òàñðàëòãvé õýâëýãäýæ, ìýäýýëëèéí õýðýãöýý, òvvíèé îðîí çàéã íºõºæ àæèëëàâàë óíøèã÷ ávð òàëàðõàõ áîëíî.
      ÀÍÓ-ä õýâëýãäýæ áóé ñîíèíãóóä ìààíü òóñ îðîíä ºäºð èðýõ òóòàì íýìýãäñýýð áóé Ìîíãîë÷óóä, òýäíèé ºäºð òóòìûí àìüäðàë, àìæèëò ávòýýë, àëäàà ñóðãàìæ, véë ÿâäëûí òîéìûã òîì æèæèã ãýëòãvé õýâëýí vëäýýæ áàéäãààðàà îíöëîã. Õàðèí õýòèéí à÷ õîëáîãäëûã íü ÷óõàë÷ëàí äóðäâààñ: íýãýíò öàãèéí õvðäýíä òºðæ ºñ÷ áóé ABM - American Born Mongolian áîëîí 2 äàõü våèéí Àìåðèê÷óóä (2nd generation Americans) áîëæ ºñºõ îëîí Ìîíãîë÷óóäûí òvvõ, ñóäàëãààíû ýõ ñóðâàëæûí óíäàðãà áîëæ óëìààð àëü õýäèéíý òîì ñóäëàãäàõóóí ñàëáàð áîëæ õºãæñºí Àìåðèêûí Àçèóäûí ñóäëàë (Asian American studies), Àìåðèêûí ßïîí÷óóäûí ñóäëàëûí (Japanese American studies)-í íýãýí àäèë Mongolian American studies vvñýõýä ÷óõàë õóâü íýìýð áîëæ, òvvõèéã áè÷èëöýõýä îðøèíî.
      Èíãýýä “Äàÿàð Ìîíãîë” ñîíèíû õàìò îëíû ºìíººñ ªíººäºð Àìåðèêä ñîíèíû õàìò îëîíä àìæèëò ávòýýëèéí èõèéã åðººæ, àóãàà ãvvø Àðòóð Ìèëëåðèéí õýëñýí “Àðä òvìýí ººðºº ººðòýéãýý ÿðüæ áàéãààòàé àäèë áàéìààæ, òýð ñàéí ñîíèíû ÷àíàð áóþó” õýìýýõ ìýðãýí vãèéã èø òàòàæ, óíøèã÷ îëîíäîî víýí çºâ ìýäýýëëèéã öàã àëäàëãvé òvãýýæ, àðä òvìíèé äóó õîîëîéíû “òîëü” áàéõóéã õvñýí ìýíä÷èëüå.
       

      ATM àøèãëàñàíû òªëáªð

      Ä.Áàÿðñàéõàí. Ñàêðàìåíòî
      Îëîí õ¿ì¿¿ñ ò¿ð¿¿â÷ýý ñýëáýõ ÿàðàëòàé øààðäëàãûí óëìààñ çàì äàãóó, ýñâýë îéð òààðàëäñàí ººðèéí áèø áàíêíû ìºíãºíèé àâòîìàò ìàøèí áóþó ÀÒÌ àøèãëàõàä õ¿ðäýã.
      Ýäãýýð ÀÒÌ-èéã àøèãëàëò íü òàâ òóõ ºãäºã ÷ òîäîðõîé òºëáºð òºëºõºä õ¿ðãýäýã òóë òàíàé ãýð á¿ëèéí õýìíýëòýýñ òàíü áàãà ÷ ãýñýí õóìñëàõ áîëíî. Èõýíõ áàíêíû ÀÒÌ ººðèéí áèø õýðýãëýã÷äýýñ ìºí㺠àâàõ òóòàìä $1.50 ñóóòãàäàã. Ò¿¿íýýñ ãàäíà ãàäíû ÀÒÌ àøèãëàñíû òºëºº ÷èíü ººðèéí áàíê ÷èíü äàõèàä  $1.50 ñóóòãàæ ìàãàä. Èíãýýä íýã óäàà ë ÀÒÌ àøèãëàñíû òºëºº íèéò $3 àëäàíà ãýñýí ¿ã. Õýðýâ äóíäæààð 7 õîíîãò 2 óäàà ÀÒÌ àøèãëàíà ãýæ ¿çâýë æèëä 300 äîëëàð ç¿ãýýð ºãººä ÿâóóëàõíýý. Ò¿¿í÷ëýí Bankrate.com-ûí ñ¿¿ëèéí ñóäàëãààãààð ÀÒÌ òºëáºð ºñºõ õàíäëàãàòàé áàéãàà íü õàðàãäàæ  áàéíà. Æèøýý íü, áàíêíû õýðýãëýã÷ýýñýý ººð áàíêíû ìàøèíûã àøèãëàñíû òºëºº àâàõ ñóóòãàë íü ºíãºðñºí íàìàð äóíäæààð $1.29-ààñ $1.35 áîëæ ºññºí áîë ººðèéí áèø õýðýãëýã÷äýýñ àâàõ ÀÒÌ õóðààìæ íü $1.37-ààñ $1.40 áîëæ ºñ÷ áàéñàí áàéíà. Õàðèí îäîî èõýíõ áàíêíû õóâüä $1.50 ñòàíäàðò õýìæýý áîëîîä áàéíà ãýæ Bankrate.com-ûí øèíæýý÷ Greg McBride áè÷æýý.
      Òýãâýë áèä ýíýõ¿¿ òºëáºðººñ çàéëñõèéõ áîëîìæ áèé þó? Þóíû ò¿ð¿¿íä ò¿ð¿¿â÷èíäýý ÿìàãò áýëýí ìºí㺠àâ÷ ÿâæ áàéõ. Òýãýýä ÀÒÌ-ýýñ áýëýí ìºí㺠àâàõ á¿ðäýý õýðýãöýýãýý òîîöîîëæ òºëºâëºí àõèóõàí àâ÷ áàéõ. Ìýäýýæ áîëîìæîîðîî ººðèéí áàíêíû ÀÒÌ-ýý àøèãëàõ. Èõýíõ äýëã¿¿ð¿¿ä õóðààìæ àâäàãã¿é òóë äåáèò êàðä àøèãëàí õóäàëäàà õèéõäýý íýìæ áýëýí ìºí㺠àâ÷ áîëíî. Õýðýâ ÀÒÌ-ûí õóðààìæ àâäàã ãàçðààð ¿éë÷ë¿¿ëæ áàéãàà áîë PIN êîäîî õèéëã¿éãýýð ãàðûí ¿ñýã çóðæ ¿éë÷ë¿¿ëñýí íü äýýð þì. ̺í òºëáºð àâäàãã¿é ÀÒÌ àç òààð÷ òààð÷ ìàãàäã¿é. Æèøýý íü Washington Mutual áàíê ÀÒÌ àøèãëàñàí òºëáºð àâäàãã¿é þì áàéíà. ̺í çàðèì æèæèã áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãûí íýãäë¿¿ä ñ¿ëæýýíä íýãäýæ õýðýãëýã÷äèéã ººð ººðñäèéí ÀÒÌ-ýý àøèãëàõàä òºëáºð àâäàãã¿é áàéíà.                                                                                                    
       

      2006 îíû 12 îðäíû çóðõàé

      Õîíü
      /3-ð ñàðûí 21-ýýñ 4-ð ñàðûí 20/
      ªíãºðñºí õî¸ð æèëèéí òóðø òàíû àìüäðàë ààæèì ààæìààð ñàéæèð÷, òà ººðèéí ìýäëýã áîëîâñðîëûã äýýøë¿¿ëýõèéí çýðãýöýý òýñâýð õàòóóæëûã îëñîí áàéõ. ¯å ¿å òîì æèæèã àñóóäëóóä òóëãàðàí òàíûã ãàéã¿é ñàéí ñàíäàðãàñàí áàéõûã ÷ ¿ã¿é ãýõèéí ãàçàðã¿é. Õàðèí 2005 îíû 11 ñàðààñ ýõëýí áàéäàë ººð÷ëºãäºæ, òà óðàì çîðèã, ýð÷ õ¿÷èéã ìýäýð÷ ýõýëñýí áàéíà. Ýíý æèë òýãâýë ýíý òàíü óëàì áàòæèí, òà óëàì èõ àìæèëòàíä õ¿ðýõ áîëíî. Ýð¿¿ë ìýíäèéí õóâüä òà ýíý æèë ñàíàà çîâîõ õýðýãã¿é. ªíãºðñºí õî¸ð æèëèéí òóðø òà ñýæãýýð ºâäºæ, ñ¿æãýýð ýäãýíý ãýäýã îéëãîëòûã ìàø ñàéí ìýäýðñýí áàéõ. Òà ýð¿¿ë áàéõ íü ñýòãýë ç¿éòýé øóóä õîëáîîòîé. Áè?ý ÷àãíàæ, ºâ÷èí çîâëîí õàéõã¿é áàéõûã àëü áîëîõîîð õè÷ýý. Ãýõäýý ýíý íü îãò òîîõã¿é áàé ãýñýí ¿ã áèø ø¿¿. Ýð¿¿ë áàéõûí òóëä áèåèéí òàìèðààð õè÷ýýëëýæ, õîîë íîéðîî çîõèöóóëàõ íü ÷óõàë ãýäãèéã òà ººðºº ñàéí ìýäíý ø¿¿ äýý. Òà ýíý îíû 6-ð ñàðûí 21-íýýñ 7-ð ñàðûí 22, 9-ð ñàðûí 22-íîîñ 10-ð ñàðûí 23, 12-ð ñàðûí 21-31 õ¿ðòýë õóãàöààíä ñàéí àìàð÷, òàéâàí áàéõûã õè÷ýýãýýðýé.
      Òà ¿ð õ¿¿õýäòýé áîë ýíý æèë òýä òàíû àíõààðëûã á¿ðýí òàòàõ áîëíî. Òà àæèë èõòýé, çàâ ÷ºëººã¿é áàéñàí ÷ òýäýíäýý çîõèõ õýìæýýíèé àíõààðàë õàíäóóëàõûã áîäîîðîé. Çàðèì ¿åä òà òýäíýýñ ñóðàëöàõ øààðäëàãà ÷ ãàð÷ èðýõ áàéõ ø¿¿. ̺í ýíý ¿åä àð ãýðýý í¿¿ëãýõ, çàñ÷ ÷èìýãëýõ çýðýãò ýýëòýé ñàéí áàéõ òóë áîëîìæèéã àëäàëã¿é îð÷íîî ººð÷뺺ä àâàõûã áîäîîðîé. 4-ð ñàðûí 14-íººñ 6-ð ñàðûí 3, 6-ð ñàðûí 21-ýýñ 7-ð ñàðûí 22-íä øèíý ç¿éë õóäàëäàí àâàõ, çàñâàð õèéõ, í¿¿õýä ñàéí. 
      Õýðýâ òà ãàíö áèå áîë ýíý æèë ãýðëýëò, ãýð á¿ë òàíû õóâüä òèéì ÷ îíö ÷óõàë áàéõã¿é.
      Ýíý æèë òàíû àæèëä íýã èõ îíöûí ººð÷ëºëò ãàðàõã¿é. Óäèðäëàãà, õàìòðàí ç¿òãýã÷èä òàíü òóøààë äýâøèæ, áóóðàõ íü áóóðàõ áîëîâ÷ òàíä íýã èõ ººð÷ëºãäºõã¿é ë áîëîâ óó. Áóñäààñ õàìààðàëã¿é ººðò íîãäñîí ç¿éëýý ë õèéõèéã õè÷ýý. Ýíý æèë òàíû îðëîãî òîãòìîë áàéõ áîëíî. Çàðèì ¿åä ìºí㺠çýýëýõ õýðýãöýý ãàðàõ áàéõ. Àëü áîëîõ ºð çýýëã¿é ÿâàõûã ë õè÷ýý.
      ¯õýð
      /4-ð ñàðûí 21-ýýñ 5-ð ñàðûí 20/
      Ýíý æèë òàíû õóâüä òààòàé ñàéõàí ç¿éë îëîí òîõèîëäîõ áîëîâ÷ ñýòãýë ñàíààãààð óíàõ ¿å öººíã¿é áàéæ áîëçîøã¿é. Òà àëáàí áà õóâèéí àìüäðàëäàà àìæèëò ãàðãàæ øèíýëýã ç¿éë á¿òýýõ áîëîìæóóä ìàø èõ òîõèîëäîõ áà ýíý ¿åä ñýòãýë ñàíààãàà òàéâàí, ººäðºã áàéëãàæ ÷àäâàë ¿ð ä¿íä õ¿ðýõ áîëíî. Àëèâàà òîõèîëäîëä ººðèéí óóð óöààðûã äàðæ, òàéâàí áàéõûã õè÷ýý. ªºðòºº ø¿¿ìæëýëòýé õàíäàæ àëõàì òóòàìäàà áóñäûí òóñëàìæèéã àâ÷ õèéñýí àëäààãàà çàñ÷ çàëðóóëæ áàéõûã áîä. 2006 îíû ýõíèé õàãàñò íèéãìèéí àìüäðàë òàíü èë¿¿ à÷ õîëáîãäîëòîé áàéõ áîëíî. Ýð¿¿ë ìýíä, àþóëã¿é áàéäàëäàà àíõààðàë õàíäóóëæ áîëãîîìæòîé áàéõûã õè÷ýý. Ñýòãýë ñàíààíû òàíü áàéäàë ýð¿¿ë ìýíääýý øóóä íºëººëºõ áîëíî ø¿¿.
      Àæèë àëáàíäàà áèåèéí áîëîí îþóíû õ¿÷èéã õîñëóóëàõûã õè÷ýýæ, ¿å ¿å ñàéòàð àìàð÷ áàéõ íü ÷óõàë. 9-ð ñàðûí 22-íû ¿åä òàíû ýð¿¿ë ìýíäýä ººð÷ëºëò ãàðíà. Òà ýíý ¿åä èë¿¿ èõ ÿäàð÷, ñýòãýë ñàíàà òàéâàí áóñ áàéâàë áèåèéí áàéäàë äîðîéòîæ áàéíà ãýñýí ¿ã áºãººä èéìýýñ çóíû òóðø ýð¿¿ë ìýíääýý ãîéä àíõààð÷, ñàéí àìðàõûã õè÷ýýãýýðýé. Èíãýñíýýð òà èë¿¿ èõ õ¿÷ ÷àäàëòàé áîëíî.  
      Òà àð ãýðòýý àíõààðàë õàíäóóëæ, ñàíàà÷ëàãàòàé áàéõ õýðýãòýé. Îéð äîòíû õ¿ì¿¿ñòýéãýý õàìò òàâèëãàà ñîëèõ, áàéðëàëûã íü ººð÷ëºõ çýðãýýð îð÷íîî ñîëèîä ¿ç. Çàðèì ¿åä àæèë èõòýé áàéñàí ÷ õàíü èæèë îéð äîòíûí õ¿ì¿¿ñòýéãýý õàìò ñóóæ, ñýòãýëýý íýýí ÿðèëöàæ áàéõûã õè÷ýý.
      Íàéç íºõäèéí õ¿ðýý óëàì ºðãºñ÷, íèéãìèéí àìüäðàë òàíü ñîíèðõîëòîé áîëíî. Õýðýâ òà ãàíö áèå áîë ýíý æèë çàÿàíû õàíüòàéãàà ó÷ðàõ áîëîìæòî

      (Message over 64 KB, truncated)
    Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.