Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

GOYE SEHRAAMIZE KETAAB-BAAZ-HA!

Expand Messages
  • Mani Shahrir
    آداب كتاب‌بازي گوي سحرآميز
    Message 1 of 1 , Sep 1, 2006
    • 0 Attachment

      آداب كتاب‌بازي
      گوي سحرآميز كتاب‌بازها!

      چند روز پيش يكي از دوستان از آنور آب پيغام فرستاد كه مي‌خواهد كتابي ترجمه كند. نويسنده كتاب يكي از مشاهير روزگار (حداقل در اينور آب) است و پيشاپيش از اينور و آنور شنيده بود كه در ايران كتابهايش، بصورت "غيرقانوني"، چاپ شده. آخر مي‌دانيد ما در اينور آب چندان به مباحث "كپي‌رايت" پايبند نيستيم. و البته اغلب ساكنان جناح‌هاي ديگر آب به اين مسائل بسيار پايبندند!

      خلاصه، از قرار استاد از اين دوست ما خواست تا حالا كه زورمان به تاديب ساكنان اينور آب نمي‌رسد لااقل ترتيبي بده كه از هر كتاب ترجمه شده چند نسخه‌اي به دست استاد برسد تا با تورق نوشته‌هايش به زباني كه احتمالا هيچ‌چيز از آن سرش نخواهد شد مقاديري در انتفاع معنوي اين اثر شريك شود.

      رفيق ما هم نامه‌اي نوشت با اين درخواست كه فلاني، از قرار 3-4 كتاب استاد ترجمه شده. اگر مي‌شود هم تفحصي كن، شايد ترجمه‌هاي ديگري هم باشد كه از آن بي‌خبريم (يعني آنها بي‌خبرند!) و بعد هم از هركدام چند نسخه تهيه كن و برايم بفرست تا به استاد تقديم كنيم و بخشي از دلخوري ايشان از اينور آبي‌ها را دوا كنيم .

      پيام كه به دستم رسيد بلافاصله به سراغ سايت كتاب وزارت ارشاد رفتم و با كمي زورآزمايي بالاخره گزارشي براي دوستم تهيه كردم با اين مضمون كه در 10-15 سال اخير حداقل بيست و اندي عنوان از كتابهاي استاد به فارسي ترجمه شده. نام فارسي كتابها و در بعضي از موارد نام انگليسي آنها را هم ضميمه پاسخ پيام كردم و براي دوستمان فرستادم تا تصميم بگيرد كه آيا همه اين كتابها را مي‌خواهد يا از ميان آنها گلچين مي‌كند.

      در پاسخ معلوم شد كه دوستان آنور آبي اصلا انتظار نداشته‌اند كه اين تعداد از نوشته‌هاي استاد ترجمه شده باشد. در واقع نام كتابي كه قرار بود دوست من ترجمه كند نيز در فهرست من جزو كتابهايي بود كه قبلا ترجمه شده است و به اين ترتيب احتمالا پروژه او با جاش منتفي مي‌شود. با اين حال ماموريت من چندان تغييري نكرد و قرار شد تعدادي از كتابها را كه مشخص كرده است تهيه كنم و برايشان با پست ارسال كنم.

      *   *   *

      معرفي سايت ketab.ir در ليست من دومين مطلب از سري مباحث "آداب كتاب‌بازي" بود. اما راستش آنقدر اين سايت كند است و وقتي مي‌خواهي باهاش كار كني "جون ميگيره!" كه مشكوك بودم شما را به دردسر سر و كله زدن با اين سايت دچار كنم يا نه! اما از قرار در اينور آب كه منابع اطلاعاتي آنقدرها متعدد و متنوع نيستند طالبان چندان حق انتخابي ندارند و بايد به همين امكانات موجود بسازند. تجربه اخير به من ثابت كرد كه همين بانك اطلاعاتي موجود وزارت ارشاد هم با وجود آنكه شايد با تغييراتي مي‌تواند بسيار از اين كه هست مفيدتر و كارآمدتر باشد، اما به هر حال در نبود منبع اطلاعاتي جايگزين وجودش واقعا غنيمت است.

      براي دسترسي به بانك اطلاعات كتابهاي منتشر شده (كتابنما)، در صفحه اول سايت "كتاب آي آر" مي‌توانيد از ستون سمت راست و ذيل سرفصل "بانك‌هاي اطلاعاتي" گزينه "كتابنما" را انتخاب كنيد. همانطور كه مشاهده مي‌كنيد كار با جستجو آغاز مي‌شود يعني بايد مشخص كنيد به دنبال چه مي‌گرديد تا اطلاعات كتابهاي مورد نظرتان در اختيارتان قرار گيرد.

      در قسمت "جستجوي پيشرفته" اين امكان وجود دارد تا براي مورد جستجو يك محدوده تاريخي مشخص كنيد. اگر به سراغ تنظيم سال براي محدوده تاريخي جستجو برويد خواهيد ديد كه در اين قسمت براي سال مورد نظر تا سال 1350 هجري شمسي قابليت انتخاب در نظر گرفته شده.

      بانك اطلاعاتي حاضر تا چند سال پيش به نام "بانك اطلاعاتي كتابهاي منتشره بعد از انقلاب" معروف بود. در واقع هم با تنظيم محدوده سال جستجو از ابتدا تا انتهاي سال 1350 مشاهده خواهيد كرد كه كلا براي اين سال مشخصات دو كتاب در بانك موجود است. براي سال‌هاي 1351 و 1352 هم وضع به همين صورت است. براي 1355 شش، هفت ركورد اطلاعاتي وجود دارد و تازه از سال 1357 است كه تعداد كتابهاي بازيابي شده به 277 مي‌رسند و خيال آدم راحت مي‌شود كه "اين همان بانك اطلاعات كتابهاي بعد از انقلاب است!"

      اطلاعات كتابها هرقدر سال‌ها جلوتر مي‌آيند تكميل‌تر است. روي جلد كتاب‌ها از اواسط دهه 70 به بانك اضافه شده. كد شابك كتابها يا همان ISBN معروف هم همينطور. اسكن و ثبت و ضبط صفحاتي از ابتداي كتاب، كه همواره شناسنامه كتاب را در بر دارد، از اوايل دهه 1380 شروع شده و من معادل انگليسي نام كتابهاي ترجمه شده استاد را همه از همين طريق استخراج كردم.

      كتاب‌ها را براساس رده‌بندي ديوئي و همچنين رده‌بندي كتابخانه كنگره آمريكا نيز مي‌توان مورد جستجو قرار داد. كه چون من هيچوقت از سيستم اين رده‌بندي‌ها سر در نياورده‌ام بالطبع از اينكه اين امكان چقدر قابل استفاده هست هم بي‌خبرم.

      در قسمت "تنظيمات جستجو" اين امكان در نظر گرفته شده تا قبل از صدور فرمان جستجو "تعداد موارد در هر صفحه" را مشخص كنيم. اين يعني اينكه در فهرست كتابهايي كه بازيابي مي‌شوند در هر صفحه نام چند كتاب نمايش داده شود. به خاطر كندي فرآيند جستجو و بازيابي نام كتاب‌‌ها توصيه مي‌كنم هميشه اين مقدار را روي بيشترين مقدار، يعني 50، قرار دهيد.

      همچنين در همين قسمت امكان تعيين ترتيب نيز براي فهرست كتابهايي كه بازيابي مي‌شوند وجود دارد. باز معمولا من در جستجوهايم اين ترتيب را "تاريخ انتشار" انتخاب مي‌كنم. بگذريم كه در اينصورت فهرست از قديم به جديد مرتب مي‌شود و هيچ راهي هم وجود ندارد كه خواهش كني تا فهرست را از جديد به قديم، ترتيبي كه اغلب من با آن كار دارم، مرتب كند.

      و بالاخره اينكه حواستان باشد وقتي تنها به دنبال عبارت خاصي جستجو مي‌كنيد و بقيه متغيرها را تنظيم نكرده‌ايد، محدوده تاريخي پيش‌فرض دهه 1380 شمسي انتخاب مي‌شود. بنابراين اگر به دنبال كتابي كه قبل‌تر چاپ شده مي‌گرديد علاوه بر مشخص كردن عبارت لازم است تا محدوده تاريخي را هم تنظيم كنيد تا جستجويتان "نتيجه‌بخش" باشد!

      *   *   *

      هر وقت به سراغ ketab.ir مي‌روم و موفق مي‌شوم از داخل آن اطلاعات مفيدي را بيرون بكشم آرزو مي‌كنم كه كاشكي كتابفروشي‌ها هم برايشان صرف مي‌كرد كه خط اينترنت پرسرعتي بگيرند و با راز و رمز استفاده از اين بانك اطلاعات آشنا شوند تا وقتي خلق خدا به ايشان مراجعه مي‌كنند بتوانند با استفاده از آن هر سوالي را پاسخ دهند. تصور مي‌كنم همه‌اش تقصير اين كتابهاي "علمي-تخيلي" و جن و پري است كه مغزم را خراب كرده‌اند!

      شب خوش - م.ش. - ج.ك.

       

    Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.