Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

Eigenerfden/Welgeboren

Expand Messages
  • Pieke en Froukje fan der Schaaf - Becke
    LS. In mijn verschillende kwartieren komen veel mensen voor die zich Eigenerfe(n) [Groningen - Drenthe] of Welgeboren [Noord-Holland] noemen/schrijven. Meestal
    Message 1 of 2 , Nov 1, 2004
    • 0 Attachment
      LS.

      In mijn verschillende kwartieren komen veel mensen voor die zich Eigenerfe(n) [Groningen - Drenthe] of Welgeboren [Noord-Holland] noemen/schrijven.
      Meestal zijn de personen die zich Eigenerfden noemen, boeren/landbouwers en men zou er van uit kunnen gaan dat zij op 'Eigen erf (grond)' wonen. Maar de personen die in Noord-Holland zich welgeboren noemen verschillen echter niet of nauwelijks van de overige dorpsbevolking en hadden alle soorten van beroep hoewel zij wel vaak een positie hadden als Boer tussen de boeren; alleen zij vormden een geboortestand met bepaalde voorrechten. De aanduiding 'welgeboren' werd vooral voor niet riddermatig levende edelen gereserveerd.
      Het beeld dat men krijgt van de welgeboren, tijdens het onderzoek in de archieven van N-Holland, is dat van een bevolkingslaag die aan de zijde van de grafelijke macht stond, los van of zelfs tegenover de overige bevolking: de grafelijke beden [belastingen] troffen hun niet, hun krijgsdienst voor de graaf had een persoonlijke karakter en ze stonden boven en buiten de wet in het ambacht [rechtsgebied]. Vrijwel overal in de graafschap gold dat 'schotvrijheid' (?) om reden van welborenschap van vader op zoon vererfde, ongeacht de status van de moeder, slechts de afstammeling 'van de rechte zwaardzijde', dwz in rechte mannelijke lijn, telde. Men moest wel kunnen aantonen dat men in mannelijke lijn voor een achtste edel was, dat wil zeggen, teruggaande tot de generatie waarin men acht voorouders heeft. Van iemands vader, grootvader en overgrootvader moest men dus kunnen aantonen dat zij als welgeboren bekend stonden. Sommige bronnen spreken van een oorsprong in de Frankische tijd.
      Vanaf 1500 raakten de Welgeboren langzamerhand hun voorrechten kwijt, de steden kwamen op en namen veel rechten over van de welgeboren, zij werden langzamerhand over een kam geschoren met de 'huislieden'. Wel overleefden her en der nog relicten van voorrechten, zelf tot laat in de zevende eeuw.
      Ik ben er niet achter gekomen of er tot een formele afschaffing van het Welborenschap is overeengekomen of dat men het langzamerhand uit heeft laten sterven. Wanneer het laatst juist is, kan men nu nog de 'titel' van Welgeboren dragen, tenminste als meen daar recht op heeft.

      Nu is mij vraag: is de benaming/stand Eigenerfde, hiermee te vergelijken? Heeft deze groep ook een afkomst uit de lage landedelen en waren zij soms ook vrijgesteld van bede/belastingen? Zijn ze nakomelingen van de oude Prefeodale adel, van Boerse Edelen ?
      Het is mij bekend dat Groningen eigelijk nooit onder een grafelijke bestuur heeft gestaan, dus als men de beide groepen tot een 'soort' kan terug noemen is mij niet bekend. Het is mij wel bekend dat de meeste Eigenerfden deel hadden op de uitoefening van een effectieve invloed op het bestuur aan de rechtspraken van hun woongebied. Ook hier werd hun invloed vermindert door de opkomst van de steden.

      Hopelijk is er iemand die mij meer kan vertellen over de groep Eigenerfden of mij kan verwijzen naar nadere informatie. Alle informatie is welkom.

      m.v.g. Pieke fan der Schaaf.


      [Non-text portions of this message have been removed]
    • Annemarth Sterringa
      Hallo Pieke, Bij het archief van de groep http://groups.yahoo.com/group/groningen-genealogy/ het woord eigenerfden intypen: begin oktober is er nog heel veel
      Message 2 of 2 , Nov 1, 2004
      • 0 Attachment
        Hallo Pieke,
        Bij het archief van de groep
        http://groups.yahoo.com/group/groningen-genealogy/
        het woord 'eigenerfden' intypen:
        begin oktober is er nog heel veel over geschreven door deze en gene.

        Met vriendelijke groet,
        Annemarth Sterringa
        http://www.home.zonnet.nl/annemarthsterringa/

        --- In groningen-genealogy@yahoogroups.com, "Pieke en Froukje fan
        der Schaaf - Beckeringh." <p.schaaf6@c...> wrote:
        > LS.
        >
        > In mijn verschillende kwartieren komen veel mensen voor die zich
        Eigenerfe(n) [Groningen - Drenthe] of Welgeboren [Noord-Holland]
        noemen/schrijven.
        > Meestal zijn de personen die zich Eigenerfden noemen,
        boeren/landbouwers en men zou er van uit kunnen gaan dat zij
        op 'Eigen erf (grond)' wonen. Maar de personen die in Noord-Holland
        zich welgeboren noemen verschillen echter niet of nauwelijks van de
        overige dorpsbevolking en hadden alle soorten van beroep hoewel zij
        wel vaak een positie hadden als Boer tussen de boeren; alleen zij
        vormden een geboortestand met bepaalde voorrechten. De
        aanduiding 'welgeboren' werd vooral voor niet riddermatig levende
        edelen gereserveerd.
        <knip>
      Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.