Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.
 

Kjo është tragjedia e ÇamErisE

Expand Messages
  • Olsi
    Kjo është tragjedia e ÇamErisE Gazeta Shqiptare Online URL: http://balkanweb.com/index.php?id=29871 ( 03/02/08) Enver Kushi Kur krimi ishte kryer dhe
    Message 1 of 1 , Mar 13, 2008
      Kjo është tragjedia e ÇamErisE

      Gazeta Shqiptare Online URL:
      http://balkanweb.com/index.php?id=29871


      ( 03/02/08) Enver Kushi

      Kur krimi ishte kryer dhe Çamëria e përgjakur dukej e
      zhbërë, një Komision Ndërkombëtar Hetimor, sapo shkeli
      tokën çame, pa dhe ndjeu gjëmën e madhe. Sipas dëshmive të
      botuara të një prej anëtarëve të Komisionit Hetimor, pranë
      Filatit, (me siguri në Vanër), grekët i çuan për të parë
      “varret e të masakruarve nga çamët”. E ndërsa shihnin
      varret dhe pak më tutje qytetin thuajse pa jetë të Filatit,
      njëri prej anëtarëve të Komisionit, befas u kërkoi
      shoqëruesve grekë atë që ata nuk e prisnin: të hapeshin
      varret për të parë “të masakruarit e pafajshëm nga çamët”.
      Siç duket ai e kuptoi se Komisioni ndodhej para një dëshmie
      të rremë, grackë alla greke, sepse plisat mbi varre ishin
      të freskët e të ashtuquajturit varre, ishin sajuar një ditë
      më parë ose ndoshta disa orë para se Komisioni të vinte
      atje. Kaq u desh, shkruan dëshmitari i kësaj ngjarjeje, që
      Komisioni të ndodhej përballë egërsisë, sharjeve,
      kërcënimeve edhe të një grupi të vogël njerëzish, që
      ndiqnin në distancë ngjarjen e që prisnin të dëshmonin “për
      krimet e çamëve” ndaj popullsisë greke.
      Kjo është ndodhia e rreth 63 viteve më parë, por e lashtë
      sa vetë njerëzimi: ata që kanë kryer krimin, gjithmonë janë
      përpjekur ta fshehin atë. E megjithatë të vërtetat e
      krimeve të mëdha, tragjedive njerëzore, në forma e mënyra
      nga më të ndryshmet, shpejt a vonë, janë marrë vesh.
      Episodi i lartpërmendur, me domethënien e tij, flet shumë.
      Unë mendoj se ai pazgjithshmërisht lidhet edhe me librin më
      të ri të Prof. Dr. Beqir Metës “Tragjedia çame”, i cili në
      200 faqet e tij, me një densitet marramendës ngjarjesh, hap
      siparin e një teatri tragjik, nga më tragjikët në
      Gadishullin Ballkanik të dramave dhe kobeve: Tragjedinë e
      Çamërisë. Autori me këtë vepër zbulon mekanizmin e krimit,
      ndjek kronologjinë e ngjarjeve, që çuan në realizimin e
      ëndrrës së “Megali Idesë” për zhbërjen e Çamërisë. Profesor
      Meta nuk hap “varre të rremë” alibikë, siç kanë bërë e
      bëjnë historianët grekë, të paktën që nga viti 1844, kur
      nga kryeministri grek Jorgos Koleti, u paraqit programi
      politik me emrin “Megali Idea”, por zbulon para lexuesit,
      opinionit shqiptar e atij të huaj, të vërtetat e hidhura,
      dëshmitë e shumta të tragjedisë çame.
      Është e vërtetë që në këto 20 vitet e fundit, studiues me
      origjinë nga Çamëria, shumë prej të cilëve kanë qenë
      protagonistë të ngjarjeve si Ibrahim Hoxha, Hasan Minga,
      Petrit Demi, Hajredin Isufi, Prof.Selman Sheme, etj., apo
      të tjerë si Prof.Dr. Pëllumb Xhufi, Prof.Dr.Kaliopi
      Naska,Sherif Delvina, Laurant Bica e ndonjë tjetër, për mos
      lënë mënjanë 80 vite më parë punën kolosale të Mit’hat
      Frashërit, me veprat e tyre kanë kontribuar për të vërtetat
      e historisë dhe tragjedisë çame.
      Mendoj se një nga meritat e Prof.Dr.Metës, është depërtimi
      më në thellësi të tragjedisë e në ca skuta të fshehura
      nëpër arkiva, ku ruhet një dokumentacion i madh e që
      ndriçon çështjen çame, veçanërisht gjatë Luftës së Dytë
      Botërore.
      Historia e shkruar mbështetet në faktin dhe dokumentin
      konkret e bindës.Pa burime bindëse arkivore, ose më saktë
      pa ballafaqimin e disa prej tyre, vepra historike, mund të
      jetë çdo gjë, por e besueshme jo. Duket që puna voluminoze
      dhe nga më seriozet në historiografinë moderne shqiptare,
      në librat “Tensioni Greko-Shqiptar (1939-1949) dhe
      “Shqipëria dhe Greqia (1949-1990), janë prologu i këtij
      libri.
      Librit “Tragjedia Çame”, ia rrisin vlerën dhe
      besueshmërinë, mbështetja në dokumentacionin e pasur të
      Arkivave Kombëtare të SHBA, Arkivit të Ministrisë së
      Jashtme të Britanisë së Madhe, Arkivit të Ministrisë së
      Punëve të Jashtme të Italisë, Arkivit të Zyrës Historike të
      Shtabit Madhor të Ushtrisë Italiane. Gjithashtu autori i
      referohet edhe shumë dokumentave të botuara apo botimeve
      historiografike, veçmas atyre grekë, si Evangjelos Kofos,
      Krapsitis, Kondis, Muselimi, Jani Sharra, Nikos Zhangos
      etj. Jo vetëm kaq. Autori, skrupuloz i dokumentave, ndjek
      në përgjithësi një linjë lineare në librin e tij. Historia
      e Çamërisë jepet në mënyrë kronologjike, që nga thellësitë
      e shekujve deri në ditët tona, me disa nga momentet kulmore
      të saj.Ky trajtim linear, gërshetohet edhe me një parim
      tjetër: atë vertikal, thënë ndryshe, depërtim në thellësi
      të ngjarjeve dhe fakteve historike dhe deduksione të
      rëndësishme për to. Kjo ja shton vlerat këtij libri dhe
      dimensionin shkencor dhe logjik të tij. E dukshme është kjo
      në kapitullin “Çamëria gjatë Luftës II Botërore” e në të
      tjera që e pasojnë. Për Luftën e Dytë Botërore ka shumë
      botime.Edhe për Ballkanin gjatë saj ka shumë.Në
      historiografinë shiptare të periudhës komuniste për fat të
      keq, ngjarje, personalitete apo fakte të ndryshme janë
      politizuar ose deformuar, ndërsa për Çamërinë është
      heshtur. Mendoj se ngjarjet, lëvizjet dhe kontributi i
      forcave politike, marrëdhëniet mes tyre, kontributet e
      formacioneve partizane e nacionaliste, qëndrimi i aleatëve
      e Fuqive të Boshtit, në përgjithësi antifashizmi në Kosovë
      e veçmas në Çamëri, kërkojnë vëmendje më të madhe nga
      historiografia shqiptare.Nga ana tjetër, historiografia
      greke i ka shtrembëruar dhe vazhdon t’i shtrembërojë në
      mënyrë flagrante të vërtetat, duke hedhur baltë mbi
      popullsinë çame, duke e kriminalizuar atë dhe duke mohuar
      kontributin e njohur e të padiskutueshëm të saj në Luftën
      Antifashiste.
      Prof.Dr.Beqir Meta, besnik i parimeve të së vërtetës
      historike dhe mbështetur në një dokumentacion të pasur, me
      logjikën e fortë prej historiani modern, jep në këtë vepër
      deduksione të rëndësishme, bindëse dhe të argumentuara.
      Kapitulli “Çamëria gjatë Luftës II Botërore”, është për
      mendimin tim çelësi për të kuptuar epilogun e tragjedisë
      çame, prapaskenat, që u luajtën mbi një popullsi të
      pafajshme dhe faktorët, që çuan në genocidin e spastrimit
      etnik të Çamërisë. Ky është kontribut i padiskutueshëm i
      këtij libri dhe i Prof.Dr. Beqir Metës në historiografinë
      shqiptare e me gjerë. Mendoj, se rrallë më ka ndodhur të
      lexoj një vepër historike, ku densiteti i ngjarjeve të jetë
      aq marramendës, sa në librin “Tragjedia Çame”, veçanërisht
      në kapitullin “Çamëria gjatë Luftës II Botërore”. Në të,
      lexuesi i vemendshëm do të jetojë ditët dhe netët e
      ankthshme të Çamërisë. Aty lëvizin shtabet e Luftës dhe
      ushtritë e tyre si ato të EAM-it, Zervës, çetat e
      batalionet të partizanëve e të nacionalistëve çamë, shtabet
      e ushtrive italiane e gjermane, shtabet e aleatëve,
      përplasen ideologjitë, fryjnë erërat e acarta të
      nacionalistëve grekë, organizohen takime të fshehta, thuren
      plane ogurzeza, ka vrasje në pusira, jepen deklarata, që
      nga mbreti Zog e deri tek Mit’hat Frashëri, formohen
      këshillat dhe mobilizohen mbi 2000 çamë, apo befas jepet
      urdhëri i shtabit gjerman për çarmatosjen e popullsisë dhe
      nën bekimin e miratimin e shtabit anglez, nis masakra e 26
      qershorit 1944, në Paramithi. Tashmë krimi është kryer.
      Çamëria e përgjakur lëngon në agoni, me një bilanc tragjik
      ulëritës, që autori i jep me shifra të sakta. Ndihet mes
      rreshtave të librit dhimbja e autorit, por edhe kumti që ai
      jep : “Spastrimi etnik i Çamërisë në përfundim të Luftës II
      Botërore ishte rrjedhim logjik i politikës antishqiptare të
      shtetit grek dhe i presionit të vazhdueshëm të tij ndaj
      etnisë shqiptare në Greqi, qysh nga koha e vendimit
      arbitrar të Konferencës së Ambasadorëve të Londrës, të
      vitit 1913. Ai u realizua në rrethanat e favorshme, që u
      krijuan në përfundim të Luftës dhe u ndihmuan nga disa
      faktorë. Mes faktorëve, që Prof.Meta radhit janë:
      1)Vazhdimësia e politikës nacionaliste dhe shoviniste
      greke. 2)Politika britanike, e cila e preokupuar seriozisht
      për ruajtjen e pozitave të saj në Greqi, u mbështet në
      forcat ultranacionaliste greke. 3)Qëndrimi i forcave
      gjermane, të cilat duke ndjekur interesat e tyre, në çastet
      e fundit, bënë çarmatimin e popullsisë shqiptare të
      Çamërisë dhe u krijuan mundësi forcave rezerviste të
      kryenin pa pengesë spastrimin etnik të saj. 4)Rrethanat e
      turbullta të përfundimit të luftës dhe dobësitë e forcave
      politike shqiptare, të cilat nuk arritën të bashkoheshin
      midis tyre dhe të përpunonin një platformë të përbashkët
      për mbrojtjen e interesave kombëtare.
      Prof. Dr. Beqir Meta, me të njëjtën logjikë historike,
      shpalos në këtë libër gjendjen e refugjatëve çamë në
      Shqipëri, qëndrimin e shtetit grek ndaj çështjes çame dhe
      Fuqive të Mëdha ndaj saj. Këto e bëjnë edhe më të plotë dhe
      më të prekshme tragjedinë çame, po t’í shtosh kësaj edhe
      faktet e dokumentet për heshtjen vrastare të shtetit
      komunist shqiptar për 45 vite me radhë.
      Grekët e lashtë, me kolosët e tyre si Homeri e më pas
      tragjedianët Eskili, Euripidi, Sofokliu, me veprat e tyre
      do t’í jepnin botës disa mesazhe universale, ku mbi të
      gjitha, është ai i vrasjes së ndërgjegjes për krimet e
      kryera në Trojë. Libri i Prof.Dr. Beqir Metës “Tragjedia
      çame” jo me gjuhën e letërsisë, por me atë të historisë së
      vërtetë, troket fort në ndërgjegjen e grekëve të sotëm, të
      historianëve, intelektualëve, klasës politike të këtij
      vendi fqinj. Janë ata, që ose e kanë shtrembëruar ose
      vazhdojnë edhe sot të fyejnë mijëra viktima të pafajshme,
      duke i përbaltur ata dhe popullsinë krenare të Çamërisë.
      Populli grek ka nevojë të mësojë këto të vërteta të
      hidhura. Libri i Prof.Dr.Beqir Metës duhet përkthyer në
      gjuhën greke, që populli grek dhe rinia e këtij vendi të
      mos vazhdojë të shohë e t’ú besojë “varreve bosh” apo
      alibive të propagandës së historianëve nacionalistë.Sepse,
      siç shkruan shkrimtari ynë i madh, Ismail Kadare :
      “ÇAMËRIA NUK ËSHTË NJË FANTAZMË QË NGRIHET PËR TË ERRËSUAR
      MIQËSINË MIDIS GREKËVE DHE SHQIPTARËVE, PËRKUNDRAZI, KUR
      POPUJT LEHTËSOJNË NDËRGJEGJEN E TYRE NGA PESHAT E VJETRA,
      ATA AFROHEN MË SHUMË DHE E DUAN MË SHUMË NJERI- TJETRIN”.
      Libri “Tragjedia çame” flet shumë e të ve në mendime. Kur
      Evropa e bota 10 vite më parë, pa në ekranet e TV masakrën
      e Raçakut në Kosovë, mbajti e mekur frymën nga përmasat e
      tragjedisë kosovare. Plaga çame është ende e hapur dhe
      tragjedia e saj ulëritëse.
      Prof.Dr.Beqir Meta me këtë libër e sjell Çamërinë me plagë
      dhe tragjike, por edhe me shpresën për të zgjidhur sa më
      shpejt të ardhmen e saj evropiane. Botimi edhe në gjuhën
      angleze i këtij libri, do ta bëjë më të njohur tragjedinë e
      Çamërisë për studjuesit e huaj dhe opinionin jashtë
      Shqipërisë.



      ____________________________________________________________________________________
      Be a better friend, newshound, and
      know-it-all with Yahoo! Mobile. Try it now. http://mobile.yahoo.com/;_ylt=Ahu06i62sR8HDtDypao8Wcj9tAcJ
    Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.