Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.
 

NEOSULIOTET MOHOJNE CAMERINE

Expand Messages
  • albertino rakipi
    Neosuliotët http://revistamapo.com/index.php?faqe=detail&kat=Dossier&id=925 Shkruan : Ben Andoni Një artikullshkrues, pak ditë më parë, Sulin dhe
    Message 1 of 1 , Apr 21, 2008
      Neosuliotët

      http://revistamapo.com/index.php?faqe=detail&kat=Dossier&id=925

      Shkruan : Ben Andoni

      Një artikullshkrues, pak ditë më parë, Sulin dhe
      suliotët i
      identifikonte me Çamët. Historia ngërthehej, por
      pastaj
      ndahej. Çamët me fatkeqësinë e tyre të ditur dhe
      Suliotët
      të rrënuar, të shpërndarë, në një histori, që nuk u
      tregua
      aspak dashamirëse me ta. Një pinjoll 70 vjeçar i
      Xhavellave
      (Tasho) nuk gjente qetësi, sesi ata mund të
      identifikohen
      me çamët. Suli është Suli, u thoshte të gjithëve. I
      tronditur. Pa qetësi...”Kam qenë krenar për racën time
      dhe
      që kur kullosja kecërit në një pllajë, dija se ato
      ishin
      pllajat e gjyshërve dhe stërgjyshërve tanë në Melesin,
      atje
      në qoshk të Shqipërisë”. Suliotët kur u shpërbënë
      erdhën në
      Melesin në kohën e Zylyftar Podës, rrëfen për MAPO,
      Anesti
      Tasho...O suljotë,- na thërriste krahina. Ishin ezmerë
      me
      nofulla të kërcyera dhe të gjatë. Sot e kësaj dite
      shumë
      nga ne janë ezmerë dhe në gjithë Shqipërinë..
      ...
      I pari, që erdhi prej tyre nga fisi i njohur suliot në
      Shqipëri, ishte me emrin Tasho. Pasardhësi i fisit të
      Xhavellave, kishte ngarkuar dy djemtë e vegjël, në dy
      kosha, dhe me ta mbartur- mbërriti Melesinin. Që andej
      iu
      shpalos për herë të parë vendi i ri fëmijëve.
      Përfundimisht, kjo do bëhej shtëpia e tij dhe e fisit,

      tashmë nuk do të dehej më, me erën e lirisë së Sulit.
      Por,
      burri i fortë, që veç erës së luftës kishte mbartur
      edhe
      erën e blegtorit të mirë, nuhati kullotën e mirë dhe
      qetësinë e munguar. Atë që e kishin harruar suliotët.
      Stërgjyshi i Anestit Tashos, bashkë me gjashtë familje
      suliotësh, që erdhën pas tij në këtë vend, krijuan
      vendbanimin e ri të suliotëve. Tashmë kishte mbaruar
      lufta,
      po fillonte mbijetesa. “Kishin nevojë që të jetonin”,
      kujton Anesti, që realizoi pas viteve e viteve të tëra
      punë
      një monografi, që i kushtohet Sulit dhe suljotëve, por
      edhe
      racës së tij. Që dikur nxori dhe një nga kryeministrat
      e
      parë të shtetit grek, Kiço Xhavellën. Mësuesi, ose
      inxhinieri i dikurshëm, në librin e tij, ka
      koleksionuar me
      kujdes dhe ka bërë një “Histori të Sulit”, ku ka futur
      pasardhësit e tij, që tashmë janë të vendosur kudo
      nëpër
      Shqipëri. “Të gjithë mendojnë se të parët tanë dhe
      disa
      familje të tëra suliote kanë ardhur në Melesin rreth
      viteve
      1828-1831, kur kapedan Zylyftar Poda mbas luftës dhe
      qëndresës së tij në Melesin, ndaj forcave osmane,
      pranoi që
      të qëndronte në Melesin”, kujton Anesti. “Për suliotët

      kur kam kuptuar e filluar së shkruari, çdo gjë që
      dëgjoja e
      mbaja shënim dhe çdo material për Sulin e arshivoja”.

      kohën e monizmit nuk ka guxim sepse suliotët shqiptarë
      quheshin si filo grekë. Në kohën e demokracisë e
      përfundon
      të gjithë botimin e tij dhe tash është duke botuar një

      dytë.

      Në Melesin...
      Në vendin e ri ata ishin të papërkulur, jo për sa i
      përket
      armiqve, por mbijetesës. Bënë pije të mrekullueshme,
      por
      edhe punuan me përkushtim në bujqësi, tregëti. Pasi
      jetuan
      deri në fillim të shekullit të kaluar, Suliotët, që
      tashmë
      ishin shkrirë me vendasit, vendosën që të shkonin më
      tutje
      në Leskovik. Në fillimet e shekullit të kaluar,
      Leskoviku,
      ishte një qytet, me peshë në Shqipëri. Dhe, falë
      pozicionit
      të dyzuar të qytetit, që shërbente njëkohësisht për
      Shqipërinë dhe Greqinë, suliotët, po aq të dyzuar mes
      kohës, blenë shtëpitë e disa të pasurve. Kur ata u
      zhvendosën përfundimisht në banesat e reja nuk ishin
      si
      dikur, kur jetonin në kasollet me baltë. Ky ishte
      ndërrimi
      i parafundit i banesave para se të shpërndaheshin.
      Por,
      ishte edhe koha e ndërrimit të madh të emrave.
      Administrata
      osmane, që ishte prezente në Shqipëri, nuk e kishte
      harruar
      se çfarë kishin bërë gjyshërit e tyre. Sepse,
      Xhavellat, që
      zgjidheshin shpesh në krye të suliotëve, apo që e
      ndihmuan
      Revolucionin grek, nuk mund të harroheshin lehtë. “Nga
      ky
      element, pasardhësit e fisit të famshëm luftëtar,
      kujtuan
      dhe vendosën, që të ndërronin mbiemrin e Xhavellës me
      Tasho, për nder të suliotit të parë, që zbriti në këtë
      vend”, kujton Nesti.

      Si u bashkuan
      “Kemi disa kushërinj tanë në Borizanë (Greqi) dhe kur
      shkuam në Sul, pleqtë na treguan se sarajet diku atje

      mal ishin tonat. Por, ata më shumë ruanin në mëndje
      bashkësinë tonë dhe mënyrën sesi ne rrinim me
      njëri-tjetrin” , kujton burri, që ideoi dhe bashkimin
      e
      fisit në një datë të caktuar, si dikur. Rituali i
      bashkimit
      të suliotëve, ose ky pelegrinazh familjar, i ka
      rrënjët
      thellë në histori. Të gjendur gjithmonë përpara
      vështirësive, por më shumë për të përkujtuar të
      kaluarën e
      paraardhësve të tyre të nderuar, në Sulin e largët,
      pinjollët e tyre mblidheshin në ditën e emrit të Shën
      Sotirit (Shpëtimtarit) , në rrëzë të Melesinit në
      Leskovik.
      Vendit, ku ata zbritën për herë të parë në vitet ’30

      shekullit të XIX, në ekstremin lindor të Shqipërisë.
      Ky
      ritual, që vazhdoi me jetën dhe fatin e pesë brezave
      suliotësh, arriti kulmin para Luftës së Dytë Botërore.

      lulëzimin e tij, një panair lokal bëhej për nder të
      bashkimit të tyre. Xhavellajt e Shqipërisë, që tashmë
      u
      konvertuan në Tasho dhe Sulioti, mblidheshin për t’u
      interesuar dhe për të ndihmuar njëri-tjetrin. Historia
      e
      pelegrinazhit, më vonë, nuk mbaron këtu, po ajo ka
      vazhduar
      me ritme më të ulëta dhe gjatë Luftës së Dytë. “Ku, të
      detyruar nga përfundimi i saj, disa shkuan në Greqi,
      disa
      mbetën në Shqipëri”, kujton Anesti, organizatori i
      saj, i
      menduar. Pas luftës, me gjithë përmasat jo të mëdha,
      suliotët krenarë mblidheshin përsëri, por tashmë
      gjithnjë e
      më të rralluar. Dhe, kishte shumë momente, pas Luftës

      qëndronin pa folur, sepse tashmë pjesa më e madhe e
      tyre,
      ishte jashtë kufijve të Shqipërisë, ndërsa ata vetë
      përballeshin me shuarjen e heshtur.
      Në Kishën e tyre të Shën Sotirit, pasi meshoheshin,
      Neo-suliotët qëndronin pak me njëri-tjetrin, pyesnin
      për të
      rejat dhe ndaheshin me premtimin e përvitshëm se do të
      ribashkoheshin përsëri. Këtë tash e bëjnë rregullisht
      kur
      mblidhen nga të gjithë vendet. Anesti Tasho, pinjolli
      i
      brezit të tretë të fisit të njohur suliot Xhavella,
      kur
      afron gushti, shpërndan ftesa, tek të gjithë
      pasardhësit e
      Suliotëve, që janë të përhapur tani në tre kontinente,
      Amerikë, Evropë dhe Australi, për tu ribashkuar.
      Flitet për
      një histori të jashtëzakonshme, që ka lidhje me fisin
      e
      njohur Xhavella, të natyralizuar tashmë Tasho dhe të
      denjë
      për një Guiness historik. Si dikur, në datën 6 gusht
      të çdo
      viti, kudo që të ndodheshin dhe në çfarëdo momentesh
      që të
      ishin, Suliotët e fisit të Xhavellajve, heronjve të
      famshëm
      të rezistencës kundër Osmanëve, bashkoheshin në
      Shqipëri,
      në Melesin të Leskovikut. Dhe me kalimin e kohës
      kujtuan jo
      vetëm suliotët e dikurshëm, por edhe të tashmit. Mbi
      fisin
      e famshëm, historikisht pati probleme me të gjithë
      pushtuesit. Disa nga përfaqësuesit e nderuar të këtij
      fisi,
      që organizuan për herë të parë rezistencën ndaj
      fashizmit
      në Leksovik, u dënuan më vonë nga regjimi komunist. Të
      mbeturit, mbijetonin me çfarë të mundeshin. “Ky ishte
      momenti, ku trishtimi ynë ishte i madh. Por, amaneti i
      pleqve tanë, që të mblidheshim ishte akoma më i madh”,
      kujton i moshuari, që rilindi traditën. Anesti,
      vazhdon që
      të ‘endet’ arkivave, biblotekave, Institutit të
      Historisë,
      për të sqaruar se kush ishte vendi i vërtetë i
      paraardhësve
      të tij në Revolucionin Grek, kundër Portës së Lartë,
      apo
      kundër Ali Pashës. Falë pasionit të hershëm për
      historinë,
      ish inxhinieri mekanik duket se ia ka dalë më së
      fundi. Kur
      ka arritur, më në fund, në këtë vit, që t’i bindë pas
      ‘90
      suliotët, që t’i bashkojë si dikur në Melesinin e
      vjetër.
      Kjo është arsyeja, që pas gati 30 vjetësh, të 150
      Xhavellat
      shqiptarë dhe po aq grekë, dhe më pak në vendet e
      tjera,
      bashkohen, si dikur në Melesinin e largët. Është
      mbijetesa
      e një fisi shqiptar, simbol i qëndresës kombëtare në
      shekuj.
      “E unë tashti le të më gjejë se çfarë të dojë, arrita,

      t’i bashkoja njerëzit e mi, si dikur”, kujton i
      moshuari
      Anesti Tasho. “Jam i lumtur, se ne nuk do të shuhemi,
      thotë
      ai. Këtë e kam parë tek Xhavllinjtë e rinj, që mezi po
      presin të njihen”. Dhe, këtë do t’ua lë amanet edhe
      fëmijëve të mi...”Nuk jemi çamë”, më thotë sërish. Ne
      kemi
      luftuar me breza, që të ishim dhe të mbetemi suliotë.



      __________________________________________________
      Do You Yahoo!?
      En finir avec le spam? Yahoo! Mail vous offre la meilleure protection possible contre les messages non sollicités
      http://mail.yahoo.fr Yahoo! Mail
    Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.