Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.
 

Thotë Himara: Çamëri më mori m alli

Expand Messages
  • albertinobe
    Himara i këndon motrës Çamëri gazeta shqip-3.9.2007 Në natën e dytë të Festivalit të Këngës dhe Valles Çame, surprizë ishte prezantimi himarjot
    Message 1 of 4 , Mar 9, 2008
      Himara i këndon "motrës" Çamëri

      gazeta shqip-3.9.2007


      Në natën e dytë të Festivalit të Këngës dhe Valles Çame, surprizë
      ishte prezantimi himarjot me krijimet e të shumënjohurit, Lefter Çipa

      Ndodhi pikërisht ajo që kishte parashikuar Azgan Haklaj, i vënë në
      krye të Unionit Artistik Kombëtar, që kësaj here "vrapin" e mbajti
      në Sarandë. Ai kishte parathënë në konferencën e parë për shtyp,
      ende pa nisur Festivali i Këngës dhe Valles për Çamërinë, në jugun
      shqiptar, se Himara kishte për të qenë sharmi dhe surpriza e
      festivalit. Aq sa ishte paragjykuar e më pas kishte shkaktuar habi
      pjesëmarrja e himarjotëve në një festival si ky, po aq befasuese
      ishte edhe kënga e tyre. Lefter Çipa, që u kishte thënë
      organizatorëve muaj më parë "ma liri mua këtë punë", erdhi me takëme
      të rënda në lëmin e këngës në Sarandë. Ashtu me atë trupin e tij
      hollak, i heshtur e rrëmues në vetvete, duke bërë më shumë monolog
      se sa dialog, sa nuk plasi që e mbajti përbrenda tij deri në fund
      atë prush kënge që kishte ruajtur për çastin e ngjitjes në skenë. Si
      një "usta" i mirë dhe i sigurt në ato çika stërralli që di të
      nxjerrë nga pena e sprovuar e rapsodit, ia doli që sekretin ta
      mbanin sekret edhe pjesëtarët e grupit. Të gjithë qëndronin ca si
      tepër të padëgjuar e pa dashur të binin në sy, deri sa erdhi ora të
      derdhnin atë ujëvarë burimesh të kristaltë para mikrofonëve të
      festivalit.

      Të katër këngët e tyre ishin si mjaltë hojesh e si prush dashurie të
      sinqertë. Por njëra prej tyre nuk la pa dridhur ind të trupit të
      secilit prej atyre që ishin ulur në shkallët e stadiumit, të kthyer
      në teatër veror, për të nxënë 500 këngët dhe vallet më të arrira të
      shpirtit shqiptar. "Çamëria, Çamëria/ në gjunjë bie Perëndia/
      Mëkatet lan historia/ Guri shkon në vend të tija/" - erdhi si një
      himn dhe si një kulm i artit popullor, i qortimit të historisë dhe i
      zgjidhjes së lëmshit pa nyje, ku vërtitet prej kohësh çështja çame.
      Mënyrës tipike himarjote të të kënduarit, që fjalën kurdoherë e
      mbështjell me vibrime të zërit dhe të shpirtit njëherësh, një tekst
      i ngritur mbi fjalë që rrinë si gurët e skalitur të qoshes së një
      muri, i jep forcën dhe bukurinë e artit të madh që dinë të mbrujnë
      pasuesit e Neço Mukë himarjotit.. Vështirë të besohet që me këngë do
      të mund të shkrihet bora e heshtjes, kur fjala është për dhimbjen
      dhe çështjen çame, por kësaj nuk pati njeri që nuk i besoi se kishte
      ndodhur, pasi kishte dëgjuar këngën brilante që sollën
      himarjotët. "Malli puth me psherëtimë/ ato brigje dhe limane/ Borën
      e heshtjes do shkrijë/ e vërteta e votës çame/. Çdo emër oratori do
      të zbehej, sikurse edhe çdo politikan me një fije nder do të
      turpërohej para zërave drithërues të këngëtarëve, që duke përdorur
      artin vizatojnë lëvizjen e mendimit dhe ngecjen e politikës, ecjen e
      kohës në drejtimin e duhur dhe jo sipas kurdisjes shpesh të
      mbrapshtë që i bëjnë kësaj ore politikanët në të dy anët e kufirit.
      Përsëritja e qëllimshme në këngë e vargut "aman, bota çame", pikonte
      dashuri dhe drejtësi, fshikullim ndaj historisë dhe mesazh e shpresë
      për zgjidhjen paqësore që pritet të vijë. Aq qartësisht e thanë
      marrësi dhe hedhësit e këngës së mrekullueshme himarjote këtë, duke
      kërkuar "Paqen ta marrin për dore/ mbi hi të mbjellim dafinë/ E
      drejta dorën do zgjatë/ ta ribëjmë Çamërinë/". Ec e mos e quaj
      Himarën, pastaj, sharmi i festivalit. Cili shqiptar do t`i këndonte
      më mirë e do t`i shërbente më shumë çështjes çame? Edhe një herë e
      treguan në lëmin e këngës se himarjotët janë dhe mbeten kryefjala e
      këngës, por edhe misionarë të paqes, drejtësisë dhe bashkëjetesës.

      Para se të konkurrohej në skenën e festivalit, pjesëmarrësit kënduan
      e vallëzuan në skenën e mbyllur të kinoteatrit "Butrinti", atje ku u
      organizua prezantimi i librit të studiuesit Veis Sejko "Mbi
      elementet e përbashkët në epikë shqiptaro-arbëreshe dhe serbo-
      kroate". Rreth vlerave të librit referuan prof. dr. Afërdita Onuzi,
      drejtore e Institutit të Kulturës Popullore, prof. dr. Adriatik
      Kallulli, kritikë dhe studiues letrarë, prof dr. Zymer Neziri nga
      Instituti Albanologjik i Prishtinës, si dhe albanologu Gustav
      Ollorian nga Kostarika. Duke folur për vlerat e librit, ata kanë
      vlerësuar karakterin krahasues dhe polemizues të veprës, si dhe
      analizën e hershmërisë së eposit të shqiptarëve. Ndërsa Tahir
      Muhedini, kryetar i PDI-së, si mik i familjes Sejko, evokoi
      historinë e librit të quajtur në fillim vepër të madhe nga
      strukturat shtetit komunist, por që nuk e pa dot atëherë dritën e
      botimit dhe autori i tij përfundoi në shitës cigaresh në Tiranë. Në
      prezantim ishte i pranishëm edhe sekretari i Akademisë së Shkencave,
      akademiku Eduart Sulstarova. Promovimi u shoqërua me një koncert me
      valltarët e Ansamblit të Këngëve dhe Valleve, me solist, mjeshtrin e
      madh Rexhep Çeliku, të mjeshtres së madhe Irini Qirjako, me lahutarë
      nga Shqipëria e veriut, me kërcimtarë të vegjël nga Komuna e
      Markatit, që kërcyen vallen e Osman Takës, me valltarët e Sharrit
      Kosovë, nga dueti koreografik i Tropojës dhe grupi polifonik "Zëri i
      Bilbilit" Sarandë. Pas çeljes që i bëri natës së dytë grupi artistik
      i ardhur nga Himara, pas tyre skena ishte për artistët e ardhur nga
      Vitia e Kosovës, për të vijuar me grupin polifonik "Kaonia" të
      delvinjotëve, Tropoja solli tri valle të mrekullueshme, të kërcyera
      nga tre valltarë si shqiponja, që ishin Deli Metaliaj, Skifter
      Dollia dhe Qerim Shkreli. Ovacionet për lojën e tyre u shtuan kur
      atyre iu bashkua dhe vetë presidenti i Unionit Artistik Kombëtar
      Azgan Haklaj, i veshur me kostumin kombëtar të Çamërisë në valle
      tropojane. Pas këtij momenti epika shqiptare erdhi përmes zërit të
      mrekullueshëm të këngëtares Irini Qirjako, me këngët "Te Rrapi në
      Mashkullorë" dhe lirika e bukur çame "Barbaroz, vasiliko".
      Dhe "Torta mbi qershi" ishin artistët e ansamblit të Tiranës, me
      vallet, këngët dhe kostumet e larmishme.

      Thotë Himara: Çamëri më mori malli

      L. Sejdini
      03-09-2007

      Grupi i Himares ne Festivalin e kenges Came
      Festivali i këngës dhe valleve për Çamërinë, në natën e dytë

      Sarandë-

      Çamëria, more, Çamëria

      Ku bie në gjinjë perëndia

      Mëkat që la pashistoria

      Guri do vejë në vend të tija

      Ja, kështu e mbylli kënga himariote koncertin e saj të mbrëmshëm në
      stadiumin e lojërave me dorë, në natën e dytë të Festivalit të Parë
      të Këngës dhe Valles për Çamërinë. Gjithë hamendjet e parafestivalit
      për qëndrimin e grupit të mirënjohur të Himarës, për pjesëmarrjen në
      festival, u dha përgjigje koncerti i mbrëmshëm. U konfirmua edhe
      njëherë se grupi himarjot po e strukturon edhe më mirë performancën
      e vetë si një grup dinjitoz, me melodi të konsoliduar mbi
      karakteristikat më të mira të polifonisë labe dhe me një repertor
      tematik që skalit ngjarjet më të rëndësishme që kalon kombi në
      periudha të ndryshme historike. Shpirti i grupit, rapsodi Lefter
      Çipa, përmes emocioneve të veçanta thotë se "ne jemi pjesë e trungut
      lab dhe vëllait çam do t'i gjendemi pranë në të mira, halle e
      gëzime, ndaj edhe jemi sonte këtu". Nuk kishte si ndodhte ndryshe.

      E ndjeja si nevojë shpirtërore të thotë këngëtarja Eleni Çali.
      Vargjet e cituara më sipër janë të Kristo Çipës, ndërsa mbështetja e
      këngës nga Qendro Zeneli e bën atë të vecantë dhe depërtuese e
      drithëruese. Si për koincidencë një tjetër grup i hapësirave
      shqiptare zëvendësoi në skenë Himarën, "Dasma" nga Pozhorani, Viti,
      i cili përmes ritmit të daulleve, çiftelisë, lahutës erdhi në skenën
      për Çamërinë me një copë nga eposi i krahinës së njohur të
      Karadakut, zonë e luftëtarit Idriz Seferi. Grupi polifonik i
      Delvinës në këngët e kënduara për Çamërinë kishte sjellë, me
      melodine e tyre tashmë të njohur një moment të dhimbjes së largimit
      nga trojet e tyre të popullsisë së përzënë me dhunë. Mbrëmja e
      djeshme pati një hapsirë edhe për emrat e njohur të muzikës
      popullore si Irini Qirjako, Arif Tushe, Përparime Zylflaj, të cilët
      u mirëpritën dhe u duartrokitën gjatë për intrepretimin mjeshtëror,
      me ndjenjë si dhe për repertorin e zgjedhur me kujdes për ta sjellë
      si buqetë për Çamërinë. Në natën ë fundit do të ndahen edhe çmimet
      për grupet, këngëtarët, valltarët dhe instrumentistët më të mirë.

      Poshte ne fotografi, Grupi i Himares me veshjen karakteristike
      Pellazgo-Ilire, fustanellen.
    • albertinobe
      Neos Kuvaras 1962 Marrëveshjet tona me përfaqësuesin e shqiptarëve janë ndërprerë,meqenëse Abdyl Frashëri ngul këmbë për sovranitetin shqiptar
      Message 2 of 4 , Mar 9, 2008
        "Neos Kuvaras" 1962

        "Marrëveshjet tona me përfaqësuesin e shqiptarëve janë
        ndërprerë,meqenëse Abdyl Frashëri ngul këmbë për sovranitetin
        shqiptar dhe nuk pranon që Epiri t'i jepet mbretërisë greke, pasi
        është tokë autoktone shqiptare.

        …Është e nevojshme të zgjerohen edhe veprimet e llojit tjetër; të
        zbarkojmë një repart ushtarak në Himarë në qoftëse negociatat tona
        do të dështojnë. Dalja e ushtrisë sonë në Himarë do të shkaktojë në
        Epir konfuzion dhe tronditje.Duke bërë që batalionet e rregullta të
        ushtrisë turke të përbëra krejt prej shqiptarëve që ndodhen në Epir,
        do të dezertojnë për të kaluar drejt veriut (në drejtim të Himarës)
        për të mbrojtur vatrat e tyre dhe duke i shpërndarë shqiptarët në
        drejtim të veriut Epiri do të mbetet i lirë, pa shqiptarë të
        armatosur dhe si pasojë ne atëherë do ti kemi duart e lira për të
        vepruar aty dhe do tua heqim frikën që kanë njerëzit tanë në Epir…
        fakeqesisht ortodokset e Epirit nuk pranojne kërkesën greke …."


        "Moniteur Universale" 1879

        "Zoti redaktor. Artikullit të botuar në gazetën "Republika Franceze"
        nuk i dhamë asnjë përgjigjje, sepse një sjellje të tillë fare pak e
        pritnim prej një gazete që simpatizon luftën e kombësive. Franca qan
        gjithmonë humbjen e krahinave të saj. Banorët e Alsasës dhe të
        Lorenës rënkojnë kur kujtojnë privimin e kombësisë së tyre.

        Përse një gazetë franceze i quan qesharak shqiptarët,të cilët
        përpiqen të evitojnë rrezikun e një fatkeqësie të tillë. Nuk jemi
        savantë dhe as pretendojme për të, por historinë e atdheut tonë e
        kemi studiuar dhe e dimë më mirë se kushdo tjetër. Banorët e Epirit
        i quajnë Pellazgë. Herodoti,Tukiditi dhe Straboni dalin me
        konkluzione se ky vend nuk ka pjesë të Greqisë. Sipas
        Strabonit,Greqia nga Veriu kufizohet prej Akarnanisë dhe gjirit të
        Ambrakisë.

        Pasi gjeografia e lashtë greke nuk u vjen në ndihmë grekëve të
        sotëm,po pyesim ata që kane mendime të kundërta, se cila pjesë e
        Epirit është greke? Ai që pranon argumentet e sillogëve grekë do të
        besojë se Greqisë nuk i përket vetëm Shqipëria, por edhe Maqedonia,
        Thrakia, Rumania, Azia e Vogël, etj.

        Sipas vendeve të Greqisë së Madhe edhe Marseja e juaj i takon
        asaj!!! Epiri ka 650 mijë banorë. Sa janë vallë grekë që ndodhen në
        të dhe ku banojnë? Në Korçë? Në Berat? Në Gjirokastër? Apo në
        Çamëri? Ai që kalon nëpër këto vende takon vetëm epirotë shqiptarë,
        jo epirotë grekë. Do të sakrifikoheshin pra 650 mijë shqiptarë për
        të ngijtur lakmitë e sillogëve grekë dhe lëvizjet artificiale të
        tyre!!!

        Sjellja e tanishme e Greqisë dëshmonë se ajo ka ndërmend të imitojë
        Rusinë. Por kjo (Rusia) i përkrah pretendimet e saj me anë të
        forcës, e cila për fat të mirë i mungon Greqisë. Sikur të ishin
        grekët aq të fortë sa tregohen, në fakt janë vetëm miq të zhurmës,
        Euvropa nuk do të kishte kurrë qetësi. Parimi i ngjashmërisë në
        gjuhë do ta shpinte Greqinë shumë larg por në radhë të parë do të na
        jepej neve e drejta të kërkojmë nga grekët 200 mijë shqiptarë që
        banojnë në një lagje të veçuar të Athinës të quajtur PLAKË dhe krejt
        ishujt Hidra dhe Speca.

        Epiri është dhe do të mbetet gjithmonë shqiptar,ashtu si e krijoi
        natyra dhe historia. Mëkat që qeveria greke shpenzon për sillogët
        shuma të majme,të cilat mund të përdoren në mënyrë më të
        arsyeshme.Ajo përpiqet të zgjasi një ngatërresë,e cila s'ka për të
        mashtruar asnjë evropian.Po të ngulë këmbë greqia në aspiratat e
        lakmitë e saj të pangopura,të cilat i kundërvihen drejtësisë dhe të
        drejtës së kombeve,shqiptarët kanë vullnet të pa tundur që të
        mbrojnë atdheun e tyre deri në fund dhe jane betuar të mos lëshojnë
        asnjë pëllëmbë toke dhe të vdesin për të po të jetë nevoja. Këtu
        manifestojmë mendimin e të gjithë bashkatdhetarëve tanë. Evropa nuk
        do të marrë përgjegjësinë e luftërave shkatërrimtare që do të
        inaugurohen për aneksimin e shëmtuar të tokave tona nga Greqia".

        Abdyl Frasheri
      Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.