Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.
 

ATHINO-FANARITËT

Expand Messages
  • albertino rakipi
    ATHINO-FANARITËT; PËRPINË SHQIPTARËT ISLAMIKË ÇÀMËR, JANÍNAS, TEJGRAMOZÍTË Ibrahim D. Hoxha, Synimi kryesor i kryqtarëve athino-fanariotë ka qenë
    Message 1 of 1 , Mar 25, 2008
      ATHINO-FANARITËT;
      PËRPINË SHQIPTARËT ISLAMIKË ÇÀMËR, JANÍNAS,
      TEJGRAMOZÍTË

      Ibrahim D. Hoxha,


      Synimi kryesor i kryqtarëve athino-fanariotë ka qenë
      dhe
      mbetet shndërrimi në grekër i shqiptarëve të krahinave
      fqinje. Meqë pengesën kryesore në këtë drejtim e
      përbënin
      shqiptarët islamikë, pre e tyre u bënë pikërisht këta.
      Mjetet kryesore që përdorën e që po përdorin ende për
      tjetërsimin e përkatësisë së tyre kombëtare kanë qenë
      -dhe
      janë- kishat, manastirët e shkollat. E kur me këto
      mjete
      nuk arritën pikësynimin e vet, për t'i zhdukur prej
      trojeve
      të veta stërgjyshore dhe për t'ua grabitur ato troje,
      vunë
      në përdorim armët.
      Goditjet e kryqtarëve athino-fanariotë për zhdukjen e
      shqiptarëve islamikë skajorë jugorë: çamër, janinas
      etj,
      nga trojet dhe vatrat e veta kanë qenë të kahershme;
      sidomos që nga viti 1854 e këndej ato u bënë përherë e

      të shpeshta e gjithnjë e më masive e më të egra.
      Megjithatë
      shqiptarët islamikë të krahinave të sapopërmendura,
      falë
      trimërisë e vetëmohimit të tyre, kishin mundur t'i
      përballonin valët e përpirësve. Po, duke qënë ngaherë
      e më
      të pakët e gjithnjë më të pafuqishëm përballë
      mësyesve,
      gjëmën përfundimtare nuk mund ta shmangnin për
      gjithnjë.
      Gjatë 10 muajve: qershor 1944, mars 1945 kryqtarëve
      athino-fanariotë. të prirë nga priftërinjtë dhe
      zyrtarët e
      çdo shkalle kryqtare, Çamërinë e shndërruan në një det

      vërtetë gjaku, në të cilin mbytën mijëra fëmijë, pleq,
      plaka dhe këdo që mundën të shtinin në dorë. Me qëllim

      të paraqitet një pasqyrë e gjëmës së shkaktuar nga
      kryqtarëve athino-fanariotë ndaj shqiptarëve islamikë
      çamër, janinas e tejgramozitë, duket e domosdoshme të
      përmenden qoftë dhe vetëtimthi ngjarjet në rrjedhën e
      tyre
      historike.
      1. Më 1854 një armatë kryqtarëve athino-fanariote e
      komanduar nga gjenerali greko - shqiptar, apo më saktë
      i
      greqizuar nëpërmjet fesë së njëjtë me atë të grekërve
      -
      Theodhori Griva, me kryqin në të majtën dhe me shpatën

      të djathtën u vërsulën hijenërisht nëpër Çamërinë
      Jugore
      dhe të Mesme. Duke përfituar nga mësymja hajdutçe,
      mundën
      të vërshonin deri në rrjedhën e Kalamait. Grabitën
      egërsisht dhe përzhitën shtazërisht çdo gjë që gjetën
      përpara. Çamëria dhe të zotërit e saj, çamërit mundën
      t'i
      shporrnin gjakataro-cubat kryqtarë athino-fanariotë
      vetëm
      me ndihmën e fqinjëve të tyre veriorë, kryesisht të
      lebërve
      që vrapuan të parët.
      2. Duke vazhduar me kokëgdhëndësi dhe etje prej të
      tërbuari, në shkurt-mars 1878 kryqtarët iu vërsulën
      sërish
      Çamërisë dhe Labërisë. Mirëpo edhe asaj here u derdhën
      për
      lesh dhe u kthyen të qethur.
      3. Në prill 1897 ata, duke valëvitur kryqin, zhveshën
      sërish shpatën. Përsëri ishte Çamëria që rënkoi nga
      shqelmat e kryqtarëve athino-fanariotë, dhe ishin po
      çamërit islamikë ata që u rrënqethën nga kafshimet e
      tyre.
      4. Në mugëtirën e paraditës së 18 tetorit 1912
      luftanijet e
      kryqtarëve athino-fanariotë shprazën papritmas mbi
      Prévezë
      e Sallahórë breshëritë e pandërprera të topave "Krup";
      njëherit me ta, njësitë e këmbësorisë së armatosur
      deri në
      dhëmbë nga uzinat e Putillóvit si edhe ato të
      artilerisë që
      ishin rreshtuar gjatë vijës kufitare ndërshtetërore
      greko-osmane, mësynë dhe kaluan në tokën shqiptare
      brenda
      kufirit në fjalë. Si me një çakmak të vetëm, tërë
      anëdeti
      jonik dhe anëgjiri Prévezë-Nartë si edhe brezi tokësor
      nga
      anëgjiri e deri në Mecovë u përflakën dhe u përzhitën.
      Taburët e njësisë ushtarake të shërbimit të detyruar
      dhe
      ata të njësisë së përbërë prej rezervistësh shqiptarë
      gjysmë të armatosur të mbledhur ngutësisht në Anënua,
      Marat, Pesë Puse e kudo gjetkë, me mësyesit u
      përballën me
      trimëri shëmbullore. Po, duke qënë më të pakët dhe të
      keqarmatosur, pas gati një muaj qëndrese u shtrënguan

      tërhiqeshin në fortesën e Bezhanit. Pas 5 muajve të
      tjerë
      mbrojtjeje, të dyja njësitë ushtarake në fjalë që
      përbënin
      Kollordunë(truparmatën) III osmane me qendër në
      Janinë, të
      vëna përballë 6 njësive kr. a-f., u shtrënguan të
      pranonin
      mundjen. Hijenat kryqtare athino-fanariote u vërsulën
      bishërisht mbi shqiptarët dhe kamjen e tyre. Së pari u
      vunë
      thikën atdhetarëve më të njohur islamikë çamër e
      janinas.
      Pasuritë e tyre të luajtshme dhe të paluajtshme u
      grabitën
      pa kurrfarë ndrojtjeje. Brenda një gjysëm ore në
      vendin e
      quajtur "Lìver" -në përruan poshtë fshatit Selan- u
      therën
      dhe iu shtyp koka 100 atdhetarëve krerë vetëm prej
      Paramithie dhe fshatrave të rrethit përkatës. Therje

      tilla masive kryqtarët bënë edhe në qytetet dhe
      rrethet e
      tjera të Çamërisë. Dhe, po të mos kishte patur njëfarë
      ndërhyrjeje të vakët nga qeveria italiane e ajo
      austro-hungareze, gjaku do të kishte vajtur deri në
      gju dhe
      shfarosja e popullatës shqiptare islamike do të kishte
      qënë
      tërësore që asokohe.
      Për përmbushjen e prapësive të tyre - zhdukjen e
      shqiptarëve islamikë çamër, janinas etj.- kryqtarët
      s'linin
      rast t'u shpëtonte nga dora. Duke shfryrë dufin që po
      i
      mbyste për shkak të dërrmimit të ushtrisë së tyre
      pushtuese
      në fushat e Anadollit Perëndimor, u vërsulën egërsisht
      mbi
      shqiptarët islamikë çamër, janinas etj. Qindra e
      qindra
      prej tyre u rrahën për vdekje, u zvarrisën rrugëve dhe
      u
      dergjën binxave të burgjeve; nuk ishin të pakët ata që
      u
      therën aty-këtu. Megjithatë asgjësimin përfundimtar të
      shqiptarëve islamikë kryqtarët athino-fanariotë ende
      nuk e
      arritën dot. Shkak tjetër për zhdukjen përfundimtare

      çamërve dhe shqiptarëve të tjerë islamikë brenda
      shtetit
      grek zunë shpërthimin dhe vazhdimin e luftës
      greko-italiane: tetor 1940-prill 1941. Duke filluar
      prej
      pragut të shpërthimit të luftës në fjalë dhe në
      vazhdim të
      saj, tërë meshkujt shqiptarë islamikë u rrëmbyen prej
      horofillakëve dhe u mbyllën në çarqet shfarosëse të
      ngritur
      në ujdhezat egjeike, madje edhe pranë Athinës së
      "qytetëruar"(!!!?). Mjerisht tanimë mungojnë
      dëshmitarët që
      i hoqën mbi kurriz kafshëritë kr. a-f., po kujtimet e
      tyre
      të shkruara i kemi ruajtur. Riza Nexhip Kali (dtl.
      1906)
      nga Paramithia shënon: "Kudo që na gjëjën,
      horofillakët na
      mbërthejën e dikue na hequr xarrë-xarrë, na mbllijën
      nëpër
      katonje ku na zihej frima. Kur horofillakët na
      mundojën e
      na poshtërojën kështu, priftërinj dhe të krishterë
      vëndës e
      grekër të ardhur, që ne u keshëm mbarë shpirtin me
      bukë,
      mblidheshin rreth e rrotull e na përqeshjën. Pas ca
      orësh
      na qitën atej gjisëm të vdekur; na lidhën me litarë në
      vargje edhe nga 100 e ca vetë e na nisën për internim.
      Gjatë tërë udhëtimit nuk na i ndajën shkopin, gllupën
      e
      dipshikun e dufeqit. Na goditjën ku u vinej më kollaj.
      Nëpër çdo fshat a qutet që na shkojën, të dia anët e
      udhës
      mbloneshin me njerëz të xhinosur; na shajën me fjalët
      më të
      flliqura për flamurin, kombin e Shqipërinë; na
      pështijën e
      na goditjën me ç'u zi dora: gurë, ve e perime të
      prrishura.
      Horofillakët u thoshën: "Binuni, se janë robër; i kemi
      zënë
      në luftë". Në kotecet ku na mbllijën, na ipjën nga një
      lugë
      lëng fasulesh a lakrash pa artsi". Prej mungesës së
      ushqimeve e sidomos nga sëmundjet -pasi ishin lënë pa
      kurrfarë kujdesi mjekësor- të mbyllurit nëpër ato
      çarqe po
      shuheshin ca nga ca nga ora në orë dhe nga dita në
      ditë.
      Nga shfarosja tërësore i shpëtoi vetëm mësymja e
      ushtrive
      gjermane e bullgare. Në gjysmën e 10-ditshit I të
      prillit
      1941 njësi të atyre dy ushtrive goditën e brenda 2-3
      ditëve
      përgjunjën ushtrinë kr. a-f.. E dërrmuar në mënyrë të
      pandreqshme, ushtria kr. a-f. u detyrua të hidhte
      armët e
      veta të stërgjakosura dhe vetë shteti grek u ndë nën
      këmbët
      e fitimtarëve. Kjo ngjarje u dha mundësi çamërve
      islamikë
      të mbetur ende gjallë në kurthet egjeike të shfarosjes

      të shpëtonin nga vdekja e pashmangshme. Mirëpo
      kryqtarët
      nuk i shqetësonte prania e atyre që u kishin dhënë
      hundët
      në duar dhe i mbanin si qenin në shkardhë, po prania e
      çamërve në trojet e veta stërgjyshore. Për të zhdukur
      përfundimisht çamërit nga vatrat e veta, kryqtarët me
      kryeministrin Rralli, gjeneralët Çollakogllu,
      Kaçimitro e
      krerë të tjerë si Sofuli, Papandreu etj., u bënë
      bashkëqeveritarë me nazistët dhe ngritën armatën e vet

      posaçme nën emrin: Ethnikon Omadhon Elinon Andarton
      (Çetat
      Andarte Kombëtare Greke), betimi i pjesëtarëve të së
      cilës
      ishte: "jeniqi sfai" (therje të përgjithshme); në krye

      saj vunë të mirënjohurin e vet të hurit e të litarit,
      një
      nga gjakatarët më të egër, ish- majorin Napoleon
      Zerva. Për
      vendstrehim të saj zgjodhën humbëtirat e Sulit, me
      qëllim
      që prej andej të vërsuleshin nëpër Çamëri sa më shpejt
      dhe
      sa më lehtazi. Prej korrikut të vitit 1942 -kur u
      ngrit- e
      deri në fillim të 1944-s në atë armatë u grumbulluan
      lloj-lloj keqbërësish të shkrepur për gjak, grabitje e
      gjithfarë ligësish të tjera. Me goditjet e
      disahershme, në
      muajt qershor-gusht 1943 njësite të fuqishme andartësh
      kishin mundur të vrisnin dhe të zbonin të mbeturit nga
      fshatrat Dhrohomi e Gardhiq. Po, që zhdukja tërësore e
      çamërve të bëhej sa më egërsisht -doemos me porosi të
      krerëve të vet- më 29.2.1944 me më të lemeritshmit e
      tyre
      të grumbulluar në regjimentet X, XVI e XXXX të
      kryesuar
      përkatësisht nga majorët çantallinj: Stefanidhi,
      Kranjai e
      Agora, N. Zerva ngriti divizionin X, të quajtur
      "mirarhjìa
      tu thànato" (divizioni i vdekjes); në krye të tij vuri

      ngjashmin me vetëveten, n/kolonelin çantalli, Vasil
      Kamarën. Pas aq e aq goditjesh të herë pas herëshme
      gjatë
      viteve 1942-1943 dhe gjatë 6-mujorit I të vitit 1944,
      të 3
      regjimentet e mirarhjia tu thanato u vërsulën
      hijenërisht
      kundër shqiptarëve islamikë në mbarë Çamërinë. Të
      prirë nga
      vet dhespoti i mitropolisë së Paramithisë dhe
      priftërinjtë
      nënurdhësa të tij, më 27.6.1944 u derdhën nëpër
      qytetin në
      fjalë dhe çelën kështu të parën thertore masive;
      regjimenti
      i Kranjait u bë kryetherësi. Të pasnesërmen regjimenti
      i
      Stefanidhit u sul në Karbunar, Margëllëç e Luarat dhe
      përpiu këdo që s'kishte arritur ende të mërgohej;
      ishte kjo
      thertorja e dytë masive; kurse të tretën masive e çeli
      më.
      28.7.1944 teseradhekaohton sindagma (regjimenti XXXX)
      i
      Agorës dhe i zv. të tij, major Papanikës në Pargë. Ata
      çamër islamikë që kishin besuar gënjeshtrat e
      priftërinjve
      dhe "miqve" grekër u therën të parët; me jetën e vet e
      paguan edhe tërë të mashtruarit prej të gënjyerve
      bashkëqytetarë a bashkëfshatarë. Cilit a cilës i
      fluturonte
      koka, cilit a cilës i shpërthenin zorrët, cilit a
      cilës i
      qiteshin sytë, cilit a cilës i priteshin gjymtyrët.
      Cili a
      cila vraponte e nuk kapej dot, grihej me breshëri
      plumba
      mitralozësh, pushkësh e revolverësh. Bërtitjet
      lemeritëse
      dhe rënkimet rrënqethëse ndiheshin gjithandej.
      Urrejtja e
      tyre kryqtare arriti deri atje saqë dikë ta digjnin
      për së
      gjalli; një prej tyre ishte edhe gruaja 28-vjeçare,
      Sanije
      Bollati nga Paramithia. E mbetur përgjysëm e gjallë,
      duke
      mos patur kurrfarë mjekimi, u mbulua nga krrimbat dhe
      kështu shoi me lemeri të patreguar pas 3-4 ditësh. Me
      hijenësi ende të paparë gjer asokohe u shqyen
      dhrohomìtët e
      gardhiqasit që u kapën në Paramithi. Prej tyre nuk
      shpëtoi
      askush. Shkaku i atij polifemizmi aq të egër ishte
      ah-u që
      ata i përcëllonte që një vit më parë, për shkak të
      qëndresës tejet burrërore që ata kishin bërë për
      mbrojtjen
      e fshatrave të veta. Tërë fëmijët dhe gratë që më 27
      qershor mundën të shpëtonin, duke u fshehur 1-2 ditë,
      u
      mbyllën nëpër biruca dhe vende të tjera, ku nga
      sëmundjet
      dhe papastërtia e plotë vdisnin nga dita-në ditë e nga
      ora
      në orë. Luftëtarët e pakët që u tubuan ngutësisht ca
      aty e
      ca këtu nuk ishte e mundur ta ndalnin e aq më pak ta
      zmbrapsnin dallgën shfarosëse EOEA-site. Javë pas jave
      ato
      grupthe pasi linin në vendluftime si dëshmitarë disa
      nga
      bashkëluftëtarët më trima, shtrëngoheshin të
      tërhiqeshin
      nga vendluftimi i mëparshëm në të pastajmin, duke lënë
      kështu detyrimisht nën thundrat e përbindshave njërin
      vendbanim pas tjetrit. Thika EOEA-site ishte mjeti më
      i
      përdorshëm; shtatzënave u çahej barku, fëmijëve u
      pritej
      koka, pleqve e plakave e kujtdo tjetër që kapej u
      zihej
      fryma apo u shtypej kryet me pllaka shkëmbenjsh. Edhe
      qëndresa gjatë rrjedhës së lumit Kalama nuk zgjati më
      tepër
      se 15-20 ditë. EOEA-sitët kaluan në veri të rrjedhës
      dhe
      pas fare pak ditësh, natën e 21-22 shtatorit 1944
      regjimenti i 24 EOEA-sit i komanduar nga majori
      çantalli,
      Ili Kaçua, mundi të futej në Filat; vartësit e tij
      vrisnin
      a thernin cilindo a cilëndo që gjenin përpara. Të
      nesërmen
      dhe ditët në vijim çdo shqiptar a shqiptare islamike
      mbetur
      ende gjallë, e mbyllnin nëpër bimësa dhe pas 2-3
      ditësh
      grupe-grupe të lidhur varg njeri me tjetrin, i shpunë

      vendet e paracaktuara jashtë qytetit dhe i grinin me
      thika
      e plumba.
      Rreth 15-20 dhjetorit 1944, gjatë disa ditësh me shi

      dëndur të pandërprerë, kur dukej "sikur ish çarë
      qielli"
      dhe nëpër një të ftohtë të llahtarshëm, EOEA-sitët,
      duke
      mos patur shteg tjetër, dëbuan kë kishte mbetur ende
      gjallë
      nëpër birucat e Filatit dhe të Paramithisë; gati
      360-370
      vajza, gra, fëmijë e plaka i vunë me shkop përpara
      dhe,
      duke mos ua ndarë atë nga kurrizi, i lëshuan hej nëpër
      pllajën malore të Shëndëlliut dhe grykën shkëmbore
      Koskë-Vërvë. Të lënë në një vend kur bora arrinte gati

      një metër trashësi, kur shiu binte "si krahu" dhe
      murlani
      ushtonte e uturinte si i marrë, duke mos e ditur
      vendin për
      të dalë këtej kufirit, 25 vetë - kryesisht fëmijë
      rreth
      10-vjeçarë, ngrinë nga të ftohtit; ndër ta edhe e
      mbesa e
      myftiut të Paramithisë, e vetmja e mbetur ende gjallë.
      Në fillim të 1945-s EOEA-sitët avulluan prej Çamërie;
      njësi
      të ushtrisë ELLAS-ite i vunë përpara si dhitë e egra
      dhe i
      flakën nëpër ujdhezat jonike. EAM-i ftoi menjëherë
      çamërit
      të riktheheshin në vendbanimet e tyre dhe njëherit
      urdhëroi
      këshillat përkatëse të ngritura pas shporrjes së
      EOEA-sitëve që të kthyerve t'u jepnin çdo ndihmë të
      mundshme për të rifilluar jetesën në kushte lirie.
      Çamërit,
      të cilët po dergjeshin aty-këtu në mjerim e vuajtje e
      që po
      shuheshin nga dita në ditë, s'kishin udhë tjetër, veç
      kthimit. Brenda pak javëve çamërit mbuluan tërë trevën

      veri të rrjedhës së Kalamait; dyshimi që i brente bëri

      për matanë rrjedhës të nguronin. Mjerisht në fillim të
      marsit 1945 gjëndja ndryshoi rrëmbimthi. Për kushte
      apo
      rrethana që dihen, EAM-i dhe ELLAS-i pranuan
      marrëveshjen
      me fuqitë kundërshtare: mbeturinat e ushtrisë greke të
      përzëna tok me mbretin në maj 1941 si edhe me njësitë
      deri
      atëherë bashkë-vepruese me nazistët e sapoikur. Sipas
      saj
      EAM-i, me mendjelehtësinë më fëmijënore, pranoi që
      ELLAS-i
      (ushtria nacionalçlirimtare greke) të çarmatosej. Kur
      njësitë e saj po grumbulloheshin në aerodromin e
      Janinës
      dhe po dorëzonin armët, në hapësirën papritmas mbi ta
      u
      shfaqën gjuejtës-bombarduesit anglezë të mbretit grek.
      Duke
      u vërtitur sa andej këndej, shpraznin breshëri të
      pambarim
      plumbash dhe bombash mbi masën që vishte tërë fushën.
      Kërrdia merret me mend; ata që shpëtuan u bënë çep e
      këmbë.
      Të vënë menjëherë në dijeni mbi sa ndodhi në
      aerodromin e
      Janinës, mbeturinat EOEA-site të shpërndara
      bishtër-bishtër
      nëpër ujdhezat, qitën sakaq zverk si breshka nga
      guaska; në
      errësirën e mbrëmjes së asaj dite të mynxyrtë(5 mars
      1945)
      zbritën në anëdetin çam dhe iu vërsulën tërbimthi
      çamërve
      islamikë dhe pjesëtarëve të vendkomandave të pakta
      ELLAS-ite. Brenda 3 ditëve shumica dërrmuese e çameve
      dhe
      çamërve islamikë kishte mbaruar nën tehat e thikave,
      kamave
      dhe sëpatave të EOEA-sitëve. Valës grirëse mundën t'i
      shpëtonin vetëm ata që, duke vrapuar, arritën të
      kalonin
      brenda kufirit shtetëror greko-shqiptar.
      Organizata e Kombeve të Bashkuara, trashëgimtarja e
      drejtpërdrejtë e Lidhjes së Kombeve -e cila në vitet
      1913 e
      kishte mbyllur atë popullatë në burgun grek, të
      ngjashëm me
      zgavrën polifemike - nuk deshi të shihte lumenjtë e
      gjakut
      e as të dëgjonte klithmat, rënkimet, vajtimet e
      mjerimet e
      saj. Dhe ç'është edhe më keq, se ajo edhe sot e kësaj
      dite,
      kur çirret e ngjiret për drejtësi e liri, vetëm për
      shqiptarët islamikë çamër as që do të dijë. Është
      detyra e
      saj që ta shtrëngojë qeverinë e sotme greke të dënojë
      pararendësit e vet fajtorë, të mundësojë kthimin e
      çamërve
      dhe të përzënëve të tjerë në vatrat e pronat e tyre,
      duke u
      njohur atyre të drejta të barabarta me ato që pakica
      grekfolëse gëzon në shtetin shqiptar. Nëse BE-ja s'e
      bën
      detyrën e vet, atëherë asaj i pëlqen të mbajë në
      gjirin e
      vet një qeveri gjakatare, drejtësi e lirimohuese.




      _____________________________________________________________________________
      Envoyez avec Yahoo! Mail. Capacité de stockage illimitée pour vos emails. http://mail.yahoo.fr
    Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.