Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.
 

E DREJTA E SHERIATIT DHE E DREJTA KANONIKE

Expand Messages
  • hamdi nuhiju
    PUNIM SEMINARIK LëNDA : e DREJTA KRAHASUESE iv TEMA : E DREJTA E SHERIATIT DHE E DREJTA KANONIKE Studenti :
    Message 1 of 1 , Sep 19, 2007
       
       
                           
                                  PUNIM SEMINARIK
       
       
       
      LëNDA :   e DREJTA KRAHASUESE   iv
       
       
      TEMA :     E DREJTA E SHERIATIT DHE
                        E DREJTA KANONIKE
       
       
       
      Studenti :                                                                           Mentori :
      Blerim Sejdiu                                                             M-r  Ardit Memeti
      ID: 107174                                                                  Ass.  Sami Memeti
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
                                                     Maj, 2007
                                                               ISLAMI
      Kuptimi leksikor dhe terminologjik i fjalës “islam”
      Kuptimi leksikor i fjalës ‘islam' është bindje, nënshtrim, dorëzim, paqe etj. Kurse kuptimi terminologjik i saj është nënshtrim dhe bindje ndaj All-llahut, pranim me tërë qenien i gjërave të kumtuara nga profeti Muhammed duke e shfaqur këtë praktikisht në jetë.
      ‘Islam', është emri i fesë së kumtuar nga profeti Muhammed a.s.. Këtë emër, kjo fe e ka marrë nga libri i saj i shenjtë, Kur'ani. Anëtari i fesë islame[1] quhet në arabisht ‘muslim', një fjalë kjo e prejardhur nga fjala islam. Edhe në shqip, feja quhet ‘islam', kurse anëtari i saj, ‘musliman'. [2]
      Veçoritë dhe dallimet themelore të islamit
      Islami është një fe e plotësuar me anë të profetësisë së Muhamedit dhe që ka marrë formë përfundimtare. Me anë të detyrës profetike të Muhamedit, kjo fe u pastrua nga interpretimet e gabuara që iu bënë dhe praktikat e shtrembra që iu mbivunë gjatë historisë dhe u suall në një formë të përshtatshme ndaj natyrës njerëzore dhe të pëlqyeshme nga All-llahu , Krijuesi i gjithësisë.
      Veçoritë themelore të islamit, të përcaktuara në Kur'an, mund t'i radhisim si më poshtë vijon:
      1. Në islam nuk ka klerikalizëm. Islami nuk e njeh klasën e klerikëve që e bëjnë fenë monopolin e tyre dhe sundojnë mbi njerëzit.
      2. Në islam nuk ka dogma misterioze që nuk kuptohen me anë të mendjes dhe arsyes. Në islam vepron parimi në fillim mëso, pastaj beso.
      3. Feja islame i trajton njerëzit në lindje, të lirë e të pafajshëm. Askush nuk mban përgjegjësi për mëkatin e tjetrit. Mëkatet (gjynahet) dhe mirësitë (sevapet) janë produkte të akteve të kryera me vullnet të lirë nga njerëzit me zhvillim mendor normal duke filluar nga mosha e pubertetit.
      4. Në islam, askush, përfshi edhe profetët, nuk bart cilësi hyjnore të mbinatyrshme. Për rrjedhojë, sipas islamit, asnjë qënie njerëzore nuk mund të jetë e përsosur në mënyrë absolute.
      5. Në islam ka një Zot të vetëm dhe të pashoq. Zoti nuk ka lindur ndokënd dhe as nuk është i lindur nga dikush. “Ai(All-llahu), i cili për ju e bëri tokën shtrat (vendbanim) e qiellin kulm, e prej qiellit ju lëshojë shi me të cilin ju siguroi lloje të frutave si ushqim për ju, pra mos i përshkruani All-llahut shokë, duke qenë se ju e dini (që Ai nuk ka shokë)”. (S2-A22); disa ajete të ngjajshme “Është e vërtetë se All-llahu nuk falë (mëkatin) t’i bëhet Atij shok, pos këtij (mëkati), të tjerat i falë atij që dëshiron. Ai që i përshkruan shok All-lllahut, ai ka humbur dhe bërë një largim të madh (prej të vërtetës)(Nisa: 116).
      6. Islami i vërteton profetët e feve të tjera dhe e pranon ekzistencën e librave të shenjtë. Islami duke mos bërë dallim mes profetëve, pranon si të dërguarin e fundit për njerëzimin, profetin Muhamed.
      7. Islami nuk e pranon ndërmjetësimin mes njeriut dhe Zotit. Çdo njeri mund të komunikojë me Zotin drejtpërsëdrejti. Kështu, shpëtimi nuk ka nevojë për ndërmjetës. Me besimin e drejtë dhe aktet e mira, njeriu fiton pëlqimin e Allahut, Zotit të tij dhe shpëton.
      8. Në islam, pendimi dhe falja (amnistia) janë çështje mes njeriut dhe Zotit. Njeriu që kërkon të pendohet, mund të pendohet në vetvete me anë të lutjeve dhe adhurimeve individuale, pra, me anë të komunikimit të drejtpërdrejtë me Zotin, me anë të vetëdijës dhe ndërgjegjës së vet pa pasur nevojë t'i drejtohet ndonjë institucioni apo personi. Kështu, në islam nuk ka rrëfim dhe indulgjencë.
      9. Islami është kundër çdo lloj idhujtarie dhe politeizmi. Islami nuk lejon adhurimin e figurave ose statujave të personave apo qënieve të tjera, nuk lejon praninë e tyre në vendet ku kryhen adhurime fetare. “Thuaj: Ai, All-llahu është Një! All-llahu është Ai që çdo krijesë i drejtohet (i mbështetet) për çdo nevojë. As s’ka lindur kë, as nuk është i lindur. Dhe Atij askush nuk i është i barabartë.” (sure Ihlas).
       
      "Shtyllat" mbi të cilat ngritet Islami
       
      Deklarata Islame / Shehadeti: "Esh-hedu en la ilahe il-lallah, ve esh-hedu enne Muhammeden abduhu ve resuluhu "
      "Nuk ka Zot tjetër përveç All-llahut dhe se Muhammedi është rob dhe i dërguari i Tij", e cila duhet të shprehet me gojë nga një person, por edhe të besohet me zemër.
      Shtylla e dytë është Namazi[3], falja e pesë kohëve të namazit në ditë.
      Agjërimi në Islam në muajin e Ramazanit.
      Zekati, që është "detyrim" nga pasuria, të cilin e japin vetëm ata që kane një shumë të konsiderueshme të të ardhurave. Zekati jepet njëherë në vit, në një sasi prej një të dyzetën, ose 2,5 % të pasurisë.
      Kryerja e Haxhxhi, për ata që janë të shëndetshëm dhe që u mjaftojnë shpenzimet e udhëtimit deri në Kabe dhe për kthim në atdheun e tyre. Këta persona Haxhxhin e kanë detyrë të domosdoshme, kur shpenzimet e Haxhxhit nuk cenojne buxhetin e familjes.
       
       
      Shkollat Juridike Islame (Medh-hebet)[4]
      Paraqitjet e ndryshme të njohura ndër ne si medh-hebe, tarikate, sekte… kërkojnë dhe meritojnë – për aktualitetin tonë – t’u kushtohet më tepër kujdes me qëllim që t’i dilet në ndihmë opinionit islam të mos bien ndesh me burimet themelore, dhe me pastaj ndokush të paraqitet me ide për “ themelim të ndonjë feje të re” duke u mbështetur në ndonjërën prej shkollave ( medh-hebeve ose tarikateve), siç ndodhi në Shqipëri në vitin 1994 ku shkolla Bektashije u shpall fe e katërt në Shqipëri, kurse institucionet islame në Kosovë dhe në Maqedoni e Mal të Zi heshtën.
      Në botën islame në përgjithësi janë të njohura katër shkolla juridike islame – katër medh-hebe
      Medh-hebi Hanefi – u themelua në Irak nga Imami Azam ebu Hanifi[5]. Shkolla ligjore e Kufas(Irak) quhet shkolla Hanefi[6].  Kjo ka qenë shkolla më e rëndësishme dhe më e përhapur në botën islame. Zyrtarisht ka qenë e pranuar në territorin e Perandorisë Osmane, në Indi dhe në Azinë Qendrore. Shkolla hanifite karakterizohet me faktin se e pranon evolucionin e të drejtës, se me rastin e interpretimit nuk kufizohet vetëm në kupëtimin gramatikor, por në brendinë e dispozitave juridike dhe në fund, zbrazëtirat juridike i plotëson me ndihmën e analogjisë, të krijimit sipas rezonimit të lirë (er-rej) dhe të së drejtës zakonore. Rezonimin e lire e kufizon me një procedure të posaçme të zgjidhjes – prioritetit. Kjo është shkolla më liberale dhe disa nga njohësit e mirë të islamit për të thonë se “është arritja më e lartë që islami ka mundur ta realizojë”. Më së shumti e përhapur në Lindjen e Afërme e të Mesme dhe në Luginën Indus, etj[7].
      Medh-hebi Shafi – u themelua nga Imam Shaffi. (Imani Muhamed ubnu Idris esh-Shaffi u lind në Gazë në vitin 676 dhe i përkiste fisit kurejsh). Sipas kësaj shkolle e drejta i nënshtrohet evolucionit, ndërsa zbrazëtitë juridike mund të plotësohen në bazë të analogjisë, e jo edhe në bazxë të rezonimit të lire dhe të normave zakonore. Më së shumti e përhapur në Afrikën Lindore, Malajzi e Indonezi dhe Hanibali në Arabinë Saudite[8].
      Medh-hebi Maliki – u themelua në Medine nga Imami Malik ibni Enes[9]. Kjo shkollë dallohet me atë se e kufizon ixhmanë me zgjidhje të pajtueshmërisë së mendimit të shkenctarëve të Medinës, prandaj i pranon normat zakonore të Medinës si burim i së drejtës dhe, më në fund konsideron se hadithet dhe dispozitat e nxjerra në bazë të analogjisë dhe rezonimit të lire mund të ndryshohen, kur vijnë në kundërshtim me interesin e bashkësisë (istislah). E përhapur më së shumti në Afrikën Veriore Perëndimore e Qendrore[10].
      Medh-hebi Henbeli – themelues i kësaj shkolle është Imami Muhamed ibni Hanbeli, nxënësi i Esh-Shaffi-ut. Kjo shkollë institucionin e ixhmasë, si burim të së drejtës, e ndalon, më saktë e kufizon vetëm në ato zgjidhje të pajtueshmërisë së mendimit të shokëve sahibëve, gjithashtu e ndalon zbatimin e normave zakonore dhe rezonimin e lire, por e lejon aplikimin e analogjisë.
      , si edhe 12 shkolla filozofike islame – tarikate, porëse tek shqiptarët praktikohet vetem një shkollë juridike islame ( një medhheb, ai Hanefi), ndërsa prej shkollave filozofike islame janë të pranishme disa sish: bektashij, rufaij, melamij, helvetij, kaderij, sadij etj. Meqë hetohet një frymë konfuze lidhur me këto shkolla mendoj se ka nevojë për një rishqyrtim të disa nocioneve terminologjike lidhur me këtë çeshtje. Unë këtu do të flas kalimthi vetëm për ato islame, kurse për shkollat e krishtera, si: Dëshmitarët e Jehovës”, “Françeskanët”, “Kisha evangjeliste”, “Bashkësia e popullit të Zotit”, “Jezuitët” , “ rregulltarët” etj. Sqarimet adekuate duhet t’i japin ekspertët dhe kompetentët e Kishës. Përpjekjet tjera të mëvonshme, dhjetë shekuj pas vdekjes së Pejgamberit a.s., që pretendojnë se janë më besnike nuk qëndrojnë dhe nuk mund të jenë më besnike se interpretimet e atyre të cilët kanë jetuar me brezin e tretë a të katërt pas Muhammedit a.s.
      12 tarikatet , shkollat filozofike islame, janë formuar në mbështetje të veprimeve dhe mendimeve të njerëzve të devotshëm e me autoritet, por në peridha shumë më të vonshme e në rajone të ndryshme të botës islame. Kryesisht trajtojnë çeshtje teorike të shtresimeve kulturore e filozofike në kulturën shpirtërore dhe nuk i përfillin plotësisht normat praktike të kodifikuara me shkollat juridike-islame, e ndonjë prej këtyre tarikateve , në praktikën e vet u bie ndesh edhe urdhërave të Kur’anit.
      Përkundra faktit se për kah rëndësia interpretative profesionale e veprimeve islame nuk janë në nivelin e shkollave juridike-islame ( medh-hebeve), edhe këto mund të quhen shkolla islame, por shkolla filozofike. Me këtë i shmangemi shprehjes frakcion e cila si shprehje merr karakter negativ, gjë e cila, po të vështrohet konteksti historic i lindjes dhe zhvillimit të tarikateve, nuk mund të qëndrojë.
      Sa i përket termit tarikat, nga studjuesit e ndryshëm te kësaj fushe, shpesh përdoret edhe termi sekt, sekte fetare, sekti bektashi, sekti sadi, melamij etj,
      Gjatë periudhës për të cilën flasim, ka pas raste të imponimit të bindjeve fetare të shkollave të krishtera nga këto organizata, si me anë të shtypit, fletushkave prapagandistike, botimeve të ndryshme… Këto janë imponuar nëpër shtëpi, nëpër rrugë, madje edhe nëpër shkolla në mënyrë joselektive. U janë dhënë femijve në shkollë pa përfill përkatësine e tyre fetare, që paraqet një cënim të integritetit fetarë të tjetrit, sidomos kur është fjala për te fëmijtë.
      E drejta dhe liria e shprehjes së fesë nënkupton që secila fe të veprojë lirisht dhe në mënyrë konstruktive në mesin e besimtarëve të vet. Shtrirja e këtij aktiviteti në mesin e besimtarëve të fesë tjetër paraqet cënim të lirisë e të drejtës së tjetrit.
       
       
      Sheriati  emri Sheriat vjen nga fjala sherie, që do të thotë rrugë (rrugë e drejtë, rrugë e besimit të drejtë, rrugë e shpëtimt). Definohet si përmbledhje e dispozitave fetare, sipas të cilave veprojnë muslimanët. Sheriati është ligj fetar i muslimanëve që përfshinë të gjitha sferat e jetës së tyre. Dispozitat e Sheriatit përfshijnë të gjitha veprat e personave të rritur dhe të vetëdijshëm - të arsyeshëm dhe për këto vepra parasheh rregullat e veta.
      Sheriati është feja të cilën All-llahu e shpalli dhe e qartësoi për robërit e Tij. Burimi i tij është shpallja nga Zoti. Shpallja nga Zoti përfaqësohet në Kur'an, si fjalë e Zotit dhe në Sunneh të të Dërguarit të Tij, si fjalët, veprat dhe miratimet e tij.
      E drejta e sheriatit ndryshe quhet edhe fikh, ndërsa njohësit e mire të fikhut, më saktë juristët e Sheriatit quhen muxhtehid.
      Në islamizëm e tërë shkenca juridike është e lidhur ngushtë dhe është e pandashme me teologjinë, andaj për njohjen e të drejtës së Sheriatit kërkohet njohje e thellë edhe e doctrines fetare.[11]
      Interesi të cilin Sheriati synon ta sigurojë mund të jetë njëra nga të ashtuquajturat “pesë nevojat e domosdoshme dhe qenësore (vitale)” (darûrijât), mund të jetë kërkesë ose nevojë (hâxheh), përmirësim (tahsîn, d.m.th. diçka që nuk është as domosdoshmëri e as nevojë, por që është pozitive për njeriun).
      Domosdoshmëritë (ad-darûrijât) janë këto baza: ruajtja e Fesë, ruajtja e jetës, ruajtja e mendjes, ruajtja e nderit dhe ruajtja e pasurisë.
       
       
       
      Zanafilla e së Drejtës së Sheriatit
       
      Zanafilla e kësaj shkence është që nga Profeti Muhammed a.s., i cili që në atë kohë gjykonte në çështjet dhe punët e përditshme të muslimanëve në të gjitha sferat e jetës, ta zëmë në çështjet civile, martesore-familjare, trashëgimisë, penale etj, pastaj kjo shkencë ka avancuar, në veçanti në kohën e shokëve të tij (Sahabëve). Formimi i mirëfilltë i së drejtës së Sheriatit ka arritur të veçohet si shkencë që nga shekulli i dytë hixhrij. Se e drejta e Sheriatit ka filluar të zhvillohet si shkencë e mirëfilltë që në kohën e shokëve të Pejgamberit tregojnë ngjarjet e shumta të pasuesve të profetit Muhammed siç ishin Ebu Bekri, Umeri, Uthmani, Aliu dhe të tjerë, që në të shumtën e rasteve, edhe pse ishin udhëheqës shteti, ata gjykonin për shume çështje dhe punë në jetën e përditshme. Është për tu theksuar rasti i udhëheqësit-Halifit të dytë të muslimanëve Umerit r. a. i cili pasi që kishte emëruar si gjykatës një bashkëkohës të tij, përveç të tjerash, e paskësh porositë: “Njihi-mësoji provat dhe argumentet e pastaj gjykoji punët sipas mendimit tënd”(duke u bazuar në Kur’an dhe Sunnet).
       
       
       
      Historia e së Drejtës së Sheriatit
       
      Periudha e misionit të pejgamberisë së Muhammedit, pastë paqen e Zotit, është periudha më e rëndësishme dhe më e ndritshme e historisë të së drejtës së Sheriatit. Juristët Islam e kanë quajtur këtë periudhë si periudha e “Legjislacionit Islam” ngase në atë kohë e Drejta e Sheriatit ka qenë e shpallur nga Zoti përmes Kur’anit, e interpretuar dhe e jetësuar nga profeti Muhammed dhe kjo praktikë e Pejgamberit ndryshe quhet Sunnet. Periudha e Legjislacionit ndahet në dy periudha: periudha Mekase dhe ajo Medinase, dhe pothuajse në këto dy periudha qartazi dallohen llojet e ligjeve dhe të dispozitave. -Ligjet dhe dispozitat Mekase kanë të bëjnë më shumë me dispozitat e besimit, e drejta mbi fenë, forcimin e fesë, çështjet morale, kushtet e përgjithshme jetësore të muslimanëve të parë, sfera private të jetës së individit, që ndryshe mund të themi se kanë të bëjnë me rregullimin e raporteve Zot-njeri, dhe kjo periudhë në Mekë zgjati 12 vjet e 5 muaj. -Ligjet dhe dispozitat Medinase karakterizohen me ligje dhe dispozita që rregullojnë marrëdhëniet në mes individëve dhe shoqërisë të cilat karakterizohen me sanksionimin nga pushteti publik, formimin e entitetit shoqëroro-juridik, konstituimin e pushtetit, që është gjëja më e rëndësishme e kësaj periudhe, kur është bërë nxjerrja e kushtetutës, që njihet si kushtetuta e qytetit-shtetit të Medinës (Kushtetuta e Medinës) dhe poashtu njihet si kushtetuta e parë e shkruar botërore, që ndryshe quhet “Sahifetun”. Kjo kushtetutë përmban gjithsej 52 nene, prej të cilave 25 kanë të bëjnë me muslimanët kurse 27 me jomyslimanët. Kjo periudhë Medinase zgjati 10 vjet. Ka edhe periudha të tjera të Legjislacionit Islam e që në këtë rast do ti përmendim disa nga ato sipërfaqësisht:
       
      #Periudha e Legjislacionit e cila është më e rëndësishmja dhe folëm pak për të më lart.
      #Periudha e katër halifëve-udhëheqësve të parë.
      #Periudha e shkollave juridike(themelimit të shkollave).
      #Periudha klasike e shkollave juridike
      #Periudha e rrumbullakimit të interpretimit të së drejtës.
      #Periudha e pasimit të shkollave juridike.
      #Periudha e recepcionimit të drejtave të huaja dhe përpjekjeve për ripërtëritjen e mendimeve juridike Islame.
      #Periudha e së drejtës së Sheriatit në periudhën Osmane.
       
       
       
       
      Themelimi i së Drejtës së Sheriatit
       
      Siç cekëm edhe më lartë, se zanafilla e së drejtës daton qysh nga zbritja e Kur’anit d.m.th që në atë kohë kur profetit Muhammed nisi t’i shpallet Kur’ani, në kohën e gjeneratës së parë të muslimanëve, shokëve të Muhammedit. Formimi i mirëfilltë i kësaj shkence u arrit në shekullin e dytë ku për herë të parë juristi i njohur Esh-Shafiu shkroi mbi të drejtën e Sheriatit. Ky jurist i shumënjohur nxori në dritë librin e tij të quajtur “Err-Rrisaletu” në vitin 204 hixhrij, ku për herë të parë shkroi mbi bazat e jurisprudencës, dhe, ai këtu flet mbi burimet themelore të së drejtës Sheriatit; Kur’anin, Sunnetin, Konsensusin, Analogjinë, Abrogimin e ligjeve, ligjet e përgjithshme dhe të veçanta . Ky jurist ka hartuar rregulla shkencore mbi të drejtën, dhe i dha botës parimet dhe principet mbi të cilat mbështetet rendi i burimeve të së drejtës.
       
       
       
      Obligimet, lejimet dhe ndalimet sipas sheriatit
       
      Sheriati Islam që është ligj jete për çdo musliman përqëndohet në përcaktimin e rregullit jetësorë jo vetëm të muslimanëve por të gjithë njerëzimit në përgjithësi. Ligjet e qarta dhe direkte të paraqitura në Kur'an dhe Sunnet janë univerzale për tëgjitha vendet dhe kohërat, kurse të tjerat janë ato që janë të tërthorta, të përgjithëshme përmes të cilave duhet nxjerr ligjet për kohën përkatëse
      Obligimet, ndalimet e veprave të individëve sipas sheriatit, ndahen në këto lloje:
      FARZ: është ajo vepër që rreptësisht e urdhëroi All-llahu xh.sh. të punohet, dhe dihet saktësisht se është urdhër i All-llahut xh.sh. siç janë: falja e namazit, dhënia e zeqatit, etj. Ai njeri që e rrefuzon këtë nuk është musliman , por hynë në grupin e qafirëve. Farzi është dy lloje: Farzi-ajn dhe farzi-kifaje.
       
      FARZI - AJN: është obligim për secilin musliman që ta kryejë individualisht, p.sh. falja e pesë kohëve të namazeve, agjërimi i Ramazanit, etj.
      FARZI - KIFAJE: është obligim për tërë shoqërinë, bashkësinë muslimane, e nëse njëri prej atyre e kryen këtë obligim të tjerët lirohen nga kjo detyrë, por në qoftë se asnjëri nuk e kryen, atëherë të gjithë janë mëkatarë e do të përgjigjen para Zotit të Madhëruar, p.sh. falja e namazit të xhenazes.
      VAXHIB: është ajo vepër që All-llahu xh.sh. urdhëroi të punohet, mirëpo nuk jemi gjithaqë të sigurtë se urdhëri i All-llahut xh.sh. ka të bëjë me të apo me ndonjë vepër tjetër, p.sh. namazi i vitrit. Mohuesi i vaxhibit nuk del prej imanit por është mëkatar, do të dënohet.
      SUNNET: është çdo gjë që e ka punuar Muhammedi a.s. ka porositur ose ka lejuar të punohet. Sunnetet janë dy llojesh: sunnete muekkede dhe sunete gajri-muekkede.
       
      SUNNETI MUEKKEDE: janë veprat e Pejgamerit a.s. që i ka punuar vazhdimisht, dhe ka urdhëruar të punohen , jashtë farzeve. P.sh. dy sunetet e sabahut, falja e namazit me xhematë.
      SUNNETI GAJRIMUEKEDE: janë veprat e Pejgamerit a.s. që nuk i ka punuar vazhdimisht, por i ka lënë disa herë, p.sh. sunnetet e iqindisë. Mohuesi i synnetit nuk dënohet por, është i larguar nga mëshira e Pejgamerit a.s.
      MUSTEHAB: janë veprat të cilat janë të lavdishme të punohen, që rrjedhin nga Pejgamberi a.s., mirëpo rallë herë i ka punuar, ose ka folur se është mirë të punohen, p.sh. të shpejtuarit iftarin në Ramazan, ose të vonuarit syfirin.
      MUBAH: janë veprat të cilat nuk janë urdhëruar të punohen, por as nuk janë të ndaluara të punohen; njeriu është i lirë t'i punojë apo mos t'i punojë, p.sh. llojin e ushqimit që e preferon për të ngrënë, apo sjelljet e lira me kushtë që të mos u pengojmë të tjerëve.
      HARAM: është çdo vepër që rreptësisht e ndaloi All-llahu xh.sh., p.sh. alkoholi, ngrënia e mishit të derrit, dhe të gjitha veprat e shëmtuara.
      MEKRUH: janë ato vepra që nuk është mirë të punohen, por që nuk janë të ndaluara rreptësisht. Mekruhi ndahet në dy lloje : Mekruh-tahrimen dhe Mekruh-tenzihen.
       
      MEKRUH TAHRIMEN: janë veprat të cilat janë të ndaluara të punohen, por jo rreptësisht. Këto vepra janë afër haramit. P.sh. veshja e rrobave të mëndafshit dhe e arit për burrat. Duhet ditur se në këtë lloj të mekruhit hyjnë edhe lënia e vaxhibit.
      MEKRUH TENZIHEN: janë veprat të cilat nuk janë të pëlqyera të punohen, që nuk janë aq të shëmtuara. P.sh. lënia e sunnetit të iqindisë. Në këtë lloj të mekruhit hyjnë edhe lënia e sunneteve gajri-muekkede.
      MUFSID: janë ato vepra të cilat i prishin aktet fetare.
      Udhëzim: Nga All-llahu i Madhërueshëm do ta fitojmë shpërblimin (thevabin) poqëse i zbatojmë urdhërat dhe obligimet e Tij si dhe me jetësimin e këshillave e porosive të Pejgamberit a.s. Për moskryerjen e urdhërave të All-llahut xh.sh. dhe për bërjen e veprave të shumtuara (të këqija), do ta meritojmë dënimin e All-llahut xh.sh.(ikabin). Për kryerjen e veprave që janë mekruh, mund të kemi qortim, e për disa mekruhe mund të marrim edhe dënim të lehtë nga All-llahu i Mëshirshëm. Kryerja dhe zbatimi i urdhërave të All-llahut xh.sh. njerëzimit i sjell dobi dhe harmoni, ndërsa kryerja e veprave të ndaluara njerëzimit i sjellin dëme e fatkeqësi në këtë jetë po ashtu në jetën tjetër.
       
       
      Burimet e sheriatit
       
      Burimet kryesore të Sheriatit
      All-llahu xh.sh. ia zbriti Kur`anin Muhammedit a.s. që t`i tregojë gjithë njerëzimit për përgjegjësinë që do ta kenë para madhërisë së Tij. Në të drejtën e Sheriatit islam ekzistojnë disa burime kryesore që mund të bazohemi në to për çdo cështje që i përket Fesë Islame, disa nga këto burime janë kryesore ndërsa disa janë dytësore. Po edhe burimet kryesore nuk janë të një rangu sepse disa prej tyre siç theksojnë juristët islam kanë më shumë përparësi se tjerat. Burimet e Sheriatit islam janë të renditura sipas vlerës dhe rëndësisë së tyre juridike: [Kur'ani], [Sunneti], [Ixhmaul Umeti] dhe [Kijasi].
       
       
      Ndarja e Burimeve të Sheriatit
      Në të drejtën e Sheriatit islam ekzistojnë disa burime kryesore që mund të bazohemi në to për çdo cështje që i përket Fesë Islame, disa nga këto burime janë kryesore ndërsa disa janë dytësore. Po edhe burimet kryesore nuk janë të një rangu sepse disa prej tyre siç theksojnë juristët islam kanë më shumë përparësi se tjerat. Burimet e Sheriatit islam janë të renditura sipas vlerës dhe rëndësisë së tyre juridike: tradicionale dhe logjike.
       
      ° Tradicionale janë:        
      Konsensusi i Komunitetit Muslimanë<

      (Message over 64 KB, truncated)
    Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.