Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

Marta bulteno pri AT

Expand Messages
  • Helio Jaques
    Saluton karaj geamikoj Lastmonate mi ne povis sendi la monatan bultenon pri AT, cxar mi devis vojagxi dum la komenco kaj fino de Februaro, kaj mi ne sukcesis
    Message 1 of 2 , Mar 1, 2001
    • 0 Attachment
      Saluton karaj geamikoj

      Lastmonate mi ne povis sendi la monatan bultenon pri
      AT, cxar mi devis vojagxi dum la komenco kaj fino de
      Februaro, kaj mi ne sukcesis trovi tempon por redakti
      la tutan vortliston kiun mi prezentis je januaro. Gxi
      estas nun, felicxe, preskaux finita.

      1. AT nuntempe havas 1361 terminojn kaj 8709
      tradukojn. Tradukojn al hispana, franca kaj pola estas
      tiuj kiuj plej aldonitis februare, dank'al laboro de
      Hanna kaj al kvinlingva eletronika vortaro pri
      astronomio (+25000 nocioj), kiun mi acxetis el
      nederlanda eldonejo. Ankoraux grave mankas al li itala
      kunlaboranto k/aux kontrolleganto.

      2. Ankoraux estas sercxata la libro "Astronomia
      Terminaro", de Sekiguchi (1952). Se iu el la membroj
      de AEK havs gxin, aux scias kie gxi povas esti
      trovita, bv. skribu al mi.

      3. Mi jam komencis legi kaj preni cxiujn vortojn
      astronomi-rilatajn el la kolekto Homo kaj Kosmo,
      almenaux el la jam skanitaj numeroj de nia biblioteko.

      4. Jen la listo de terminoj aldonotaj en Marto (bv.
      legu poste la komentojn kaj pridiskutojn rilate al
      kelkaj el tiuj terminoj)

      4.1. el Comprehensive English-Esperanto Dictionary
      (CEED), de Benson

      4.1.1. Lumelektra cxelo

      4.2. el Scienca Revuo (SR)

      4.2.1. fotocxelo = lumelektra cxelo
      4.2.2. antiprotono
      4.2.3. korpusklo = partiklo
      4.2.4. mezono
      4.2.5. lunmovo (cxiu el regulaj sxangxoj de luno, kiel
      translacio, rotacio, nutacio, ktp)
      4.2.6. metriko
      4.2.7. svisfromagxa modelo (universomodelo proponita
      de Belinfante, esperantisto-fizikisto)
      4.2.8. eklipsigxo (de duopaj steloj)
      4.2.9. eklipsigxantaj steloj
      4.2.10. surmarsigxo
      4.2.11. surterigxo
      4.2.13. survenusigxo

      4.3. el Fotometria Atlaso de la Sunospektro (FASs)

      4.3.1.diafragmo
      4.3.2. unua ordo (de interfero aux difrakto)
      4.3.3. dua ordo (de interfero aux difrakto)
      4.3.4. turoteleskopo
      4.3.5. sxtuparo-absorbilo (parto de spektroskopo, en.
      step-weakener)
      4.3.6. alfalanta lumo = incidanta lumo
      4.3.7. ultrarugxa = infrarugxa
      4.3.8. nulolinio (de intensodiagramo)

      4.4. el Plena Ilustrita Vortaro

      4.4.1. jonigxi
      4.4.2. maljonigxi
      4.4.3. atmosfero (en la senco de premunuo)
      4.4.4. pozitono
      4.4.5. propulsi
      4.4.6. anomalio
      4.4.7. areolo
      4.4.8. potencialo
      4.4.9. reziduo

      4.5. el Esperanta Terminaro de Fiziko (ETF)

      4.5.1. atmosfera premo
      4.5.2. helintensa temperaturo (en. brightness
      temperaturo)
      4.5.3. hiperfajna strukturo de spektra linio
      4.5.4. pozitrono = pozitono
      4.5.5. retrokomuniko
      4.5.6. perkutondo (en. shock wave)
      4.5.7. bruo (en. noise)
      4.5.8. viskozeco

      4.6. el Esperanta Bildvortaro (EBv)

      4.6.1.unua sxtupo = unua etagxo (de raketo)
      4.6.2. centrocela forto = alcentra forto
      4.6.3. plursxtupa raketo = pluretagxa raketo
      4.6.4. cellorno = celilo
      4.6.5. celilo
      4.6.6. provbesto
      4.6.7. esplorsatelito
      4.6.8. sondobalono
      4.6.9. dusxtupa raketo = duetagxa raketo
      4.6.10. apartiga punkto (punkto de raketorbito kie la
      etagxoj apartigxas)
      4.6.11. polusa auxroro

      4.7. el Homo kaj Kosmo (HkK)

      4.7.1. kosma objekto
      4.7.2. sxipo = kosmosxipo
      4.7.3. stela medio
      4.7.4. finohava
      4.7.5. astronomo-fakulon (evi.) = profesia astronomo
      4.7.6. suneliro
      4.7.7. stelo-giganto (evi.) = giganta stelo
      4.7.8. kosmospaco
      4.7.9. balono = sondobalono
      4.7.10. fajra ringego (popularscienca nomo de iu
      teratmosfertavolo malkovrita dum la unuaj persatelitaj
      esploradoj)
      4.7.11. zonoj de van allen
      4.7.12. okulfrape = nudokule (?)
      4.7.13. surplanedigxo

      4.8. el Pri Astro-Fiziko (PrAF)

      4.8.1. rubanda spektro (evi.) = benda spektro
      4.8.2. jondisigi (evi.) = jonigi
      4.8.3. jondisigo (evi.) = jonigo
      4.8.4. deflankigxo (evi.) = aberacio de lumo
      4.8.5. vidlinio

      4.9. el Meteologia Terminaro (MeT)

      4.9.1. akrecio = alkreskado
      4.9.2. areolo
      4.9.3. fluso = alta tajdo
      4.9.4. malfluso = malalta tajdo
      4.9.5. persona ekarto = persona mezurekarto
      4.9.6. planedaro (kun la senco de sunsistemo)

      4.10. miaj proponoj, ordigoj, ktp

      4.10.1. termovado
      4.10.2. termovo
      (mi bazigxis sur la termino LUNMOVO de SR8.
      Termovado celus la "translokigxo de tero en la spaco",

      tamen Termovo celus "cxiu el la regulaj sxangxoj
      en pozicio k orientigxo de planedo tero", t.e.
      rotacio,
      translacio, ktp. Kion vi pensas?)
      4.10.3. planedmovo (en la sama ideo de termovo kaj
      lunmovo)
      4.10.4. lumfasko (en. light beam)
      4.10.5. ordo de difrakto
      4.10.6. ordo de interfero
      (ambaux bazitaj sur UNUA ORDO kaj DUA ORDO, de
      FASs)
      4.10.7. Euxropo
      4.10.8. Fobo
      4.10.9. Dejmo
      4.10.10. Nerejdo
      4.10.11. Tritono
      4.10.12. Hxarono
      4.10.13. Karono = Hxarono; kaj aliaj satelitnomoj...
      (el niaj antauxaj diskutoj)
      4.10.14. vera anomalio (ordigopropono pri la specoj
      de anomalio)
      4.10.15. meza anomalio (ordigopropono pri la specoj
      de anomalio)
      4.10.16. persona mezurekarto
      4.10.17. spaca velocito

      ---------------------------------------------------

      5. Mi havas kelkaj duboj pri la jenaj nocioj:
      * cellorno/celilo/sercxolorno
      * anomalio
      * spaca velocito/spaca rapido, ktp
      * eklipso/eklipsigxo

      5.1. cellorno, celilo aux sercxolorno?

      EBv havas kaj celilon kaj cellornon por la eta
      grandkampa lorno kiu estas uzata por helpi la
      direktigon de
      grandaj teleksopoj. El tiuj du ambaux, mi opinias
      CELILOn la plej placxa. Sed, el niaj antauxaj
      diskutoj, antaux la legado de EBv, oni favoris
      Sercxolorno, kiu estis ankaux en la listo de vortoj
      kiujn David sendis al la projekto, en februaro de
      2000.

      Kion vi pensas pri tiu triopo? Mi mem ne scias cxu
      CELILO estas uzata ankaux por la parto de armoj kiu
      permesas la celadon. Inter CELLORNO kaj SERCXOLORNO mi
      ne havas preferon. Ili same tauxgas por mi.
      La nura komento estas ke CELLORNO aperas presita je
      grava libro (EBv), sed SERCXOLORNOn mi ankoraux ne
      trovis ekster la listo de David.

      Mi deziras legi viajn opiniojn.

      5.2. anomalio

      La nocio Anomaly (en.) en astronomio, estas pri angulo
      kiu difinas la pozicion de suncxirkauxanta astro, en
      cxielmehxaniko. Tiu nocio havas nenian rilaton kun la
      PIVa difino de Anomalio (devio de normaleco cxe iu
      fenomeno).

      Mi pensis pri uzi Anomaliangulo por la astronomia
      difino (cxar la astronomia nocio rilatas al la angula
      devio de la atendata pozicio de astro, se la orbito
      estus cirkla), sed la tradicio cxe alilingvaj tradukoj
      igas min plikonsideri Anomalio-n kiel la traduko.
      Tamen mi ankoraux dubas. Sxajnas al mi ke traduki
      lauxsence (ANOMALIANGULO) estus pli esperanteca rimedo
      ol traduki, kiel en aliaj lingvoj, lauxvorte
      (ANOMALIO).

      Kion vi opinias?

      5.3. spaca velocito/spaca rapido, ktp

      ETF proponis la vorton VELOCITOn kiel fizika nocio,
      malsama al RAPIDO. El la malgranda rimarko de la
      auxtoroj, la ekspliko pri la du terminoj sxajnas esti
      ke VELOCITO estu la vektoro, kaj RAPIDO la skalaro.
      Tamen, tio distingo estas iom konfuza en kelkaj aferoj
      rilate al astronomio, kaj mi ne sukcesis trovi la
      solvon.

      La problemo okazas nuntempe pri la terminoj space
      velocity kaj space velocities. En Galaksia Astronomio,
      Space Velocity estas la vektoro kiu indikas la
      translokigxo de stelo ene de Galaksio. Gxi povas esti
      malkomponigita je tri vektoroj U, V, W. En la angla
      kaj aliaj lingvoj, cxiu el tiuj vektoroj estas nomataj
      plurale "space velocities".

      Nu, cxiu vektoro havas magnitudon (t.e. skalara
      grando). Se ni uzus la proponon de ETF, al la skalaro
      de vektoro Space Velocity, ni uzus Spaca Rapido. Sed,
      kiel pri la skalaroj de komponantaj vektoroj U, V kaj
      W? Cxu "spacaj rapidoj"?

      Eble mi ne estas sukcesanta bone ekspliki. La problemo
      estas unue:
      * en la angla, unu vektoroj kaj ties komponantoj estas
      nomataj sendisinge per la sama nomo
      * en la angla, kaj la skalaro de la vektoro kaj tiuj
      de la komponantoj ankaux estas nomataj per la sama
      nomo de la vektoro.

      Mi deziras legi viajn opiniojn pri tio, kiel vi
      distingus: la vektoro, la vektoro-komponantoj, la
      magnitudo de vektoro, kaj la magnitudo de
      vektoroj-komponantoj.

      5.4. Eklipso/eklipsigxo

      SR uzas eklipsigxo por la eklipsoj okazantaj cxe
      binaroj.
      Mi dubis multe pri tio, sed nun mi kredas ke
      eklipsigxo estas bona. La motivo estas ke, nudokule,
      la duopaj steloj estas vidate kiel unu stelo. Tial la
      profesiuloj uzas la terminon binaro, sen pluralo, por
      la stelduopo. Do, el vidpunkto de observado, la
      "stelo" mem eklipsigxas.

      Mi kredas ke la termino eklipso devas esti uzata nur
      por la eklipsoj kiel ni vidas en la sunsistemo, kaj ke
      por duopaj steloj ni uzu eklipsigxo.

      Kion vi pensas?

      Amike via

      Helio

      __________________________________________________
      Do You Yahoo!?
      Get email at your own domain with Yahoo! Mail.
      http://personal.mail.yahoo.com/
    • Helio Jaques
      Saluton Mi finfine aldonis cxiujn terminojn el la lasta listo, krom kelkaj pri kio duboj kaj reagoj aperis (ekz. velocit-derivitaj terminoj). Mi decidis sendi
      Message 2 of 2 , Apr 16, 2001
      • 0 Attachment
        Saluton

        Mi finfine aldonis cxiujn terminojn el la lasta listo,
        krom kelkaj pri kio duboj kaj reagoj aperis (ekz.
        velocit-derivitaj terminoj).

        Mi decidis sendi apartajn dubojn en plia mesagxo, kaj
        ne plu en la fino de la la listo, kiel mi iam faris.
        Bv. atentu pri ambaux mesagxoj.

        Jen kutimaj informoj:

        * AT havas nuntempe 1488 terminoj (kresko de 1%) kaj
        9229 tradukojn (kresko de 6%). Tradukojn al hispana
        kaj franca estas tiuj kiuj plej aldonitis marte.

        * Ankoraux grave mankas al ni itala kunlaboranto k/aux
        kontrolleganto.

        * cxiu leganto de aeko-listo kiu volas kunlabori en
        AT, bv. skribu al mi aux al Lars S�zu�r
        (soezueer@...).

        * Ankoraux estas sercxata la libro "Astronomia
        Terminaro", de Sekiguchi (1952). Se iu el la membroj
        de AEK havs gxin, aux scias kie gxi povas esti
        trovita, bv. skribu al mi.

        * D-ro Jozefo Kavka (sekretario de ISAE) skribis al
        Alex Mikishev por lauxdi nian almanakon kaj klubon.
        Kaj samtempe por kritiki kelkajn elektojn de terminoj
        de ni faritaj por la nomoj de konstelacioj. Kavka
        proponas la jenajn anstatauxigojn:

        Kocxero > Auxrigo
        Unukornulo > Monocero
        Arieso > Arieto
        Librao > Libro
        Ofiuko > Ofiuhxo

        Escepte de Ofiuhxo, pri kio lia argumentado sugestas
        ke ni uzu Hx kiel en la aliaj okazoj, lia sugestoj
        montras preferon al latina transskribado, ecx se la
        rezultanta formo neniam aperis en la literaturo.
        Malgrauxe, liaj proponoj ne konsideras aliajn
        konstelacinomojn kiel Paradizeo (la. Apus), Amforo
        (la. Aquarius), Flugfisxo (la. Volans), pri kiuj li ne
        pledas por latina transskribado.

        Sxajnas al mi, ke Kavka ne komprenis la celon de la
        listo de konstelacinomoj, ke gxi ne intencis krei
        nomojn por la konstelacioj el la latina nomo, sed
        traduki la latinan nomon per esperantaj vortoj. Mi
        skribos tiun al li.

        * Jen la listo de terminoj aldonotaj dum Aprilo, kaj
        kredeble parto de Majo. Kiel kutime, bv. indiku viajn
        kritikojn, opiniojn, ktp, rilate al tiuj terminoj
        kiujn vi trovas negxustaj.

        1. el Scienca Revuo (SR)
        1.1. dukorpa problemo
        1.2. rapido de apekso
        1.3. kaptita kometo
        1.4. perioda orbito
        1.5. koherenta (evi.) = samfaza
        1.6. mikrometro
        1.7. garbo (de lumradioj) = fasko
        1.8. spektroskopiisto
        1.9. longperioda kometo

        2. el Astronomia Almanako 2000 (AA1)
        2.1. hidrostatika ekvilibro

        3. el Esperanta Bildvortaro (EBv)
        3.1. homportanta raketo
        3.2. esplora artsatelito

        4. el la esperanta resumo de tezo A Evolu��o do Disco
        Gal�ctico (EDG)
        4.1. stelformigxa historio
        4.2. stelformigxa kadenco
        4.3. galaksia interago
        4.4. frutipa stelo (en. early-type star)
        4.5. fintipa stelo = malfrutipa stelo
        4.6. discentra (en. eccentric)
        4.7. galaksia centro
        4.8. stela vivodauxro
        4.9. galaksicentra radiuso
        4.10. hxemia evoluado (de galaksio)

        5. el Pri Kometo V�is�l� (PrKV)
        5.1. sercxefemerido
        5.2. efemerida tempo

        6. el La Kosmo kaj Ni (KkN)
        6.1. haltopunkto (de surcxiela planeda sxajnorbito)
        6.2. eklipse variaj steloj = eklipsigxantaj steloj
        6.3. lumrugxigxo

        7. el Esperanta resumo en T�htitaivas (T�h)
        7.1. okultacio (evi.) = kasxigo
        7.2. grandkampa
        7.3. polusalteco

        8. el Prelegoj de Hans Maitzen, en UK (PrelMai)
        8.1. gaststelo (hazarda astro en la cxiela sfero,
        en cxina astronomio)
        8.2. impaktloko (de meteorito)
        8.3. lumstrio (de meteoro)
        8.4. molekulnubo
        8.5. korotacia radiuso (evi.) = samrotacia radiuso

        9. el Pri Astro-Fiziko (PrAF)
        9.1. rando = limbo (de planedo)
        9.2. deflankiga konstanco (evi.) = konstanto de
        aberacio
        9.3. sunsfero (en ptolomea sistemo)
        9.4. kolorskalo (diferenco inter sxajna kaj
        fotografa magnitudo)

        10. el Scienca Bukedo en Francio vol. 3 (SB3)
        10.1. efekto doppler-fizeau (evi.) = efiko doppler
        10.2. streko (evi.) = spektra linio
        10.3. rilato de Tully-Fischer
        10.4. elsendstreko (evi.) = emisilinio
        10.5. radia rapido (evi.) = radiala rapido
        10.6. sorbi (evi.) = absorbi
        10.7. multgalaksia amaso = ricxa galaksiamaso
        10.8. Supera Loka Amaso (evi.) = Loka Superamaso

        11. el Katalogo de Meteoritaj Krateritoj (KMK)
        11.1. krateramasigxo
        11.2. impaktostrukturo
        11.3. tektito (vitra meteoritero)

        12. el Astronomia Fotoatlaso (AFa)
        12.1. stela kampo
        12.2. Rozeto (nomo de nebulozo)
        12.3. Ringa Nebulozo
        12.3. Konuso (nomo de nebulozo)
        12.4. astronomia fotoatalaso
        12.5. Stefana Kvinteto (evi.) = Kvinopo de Stephan

        13. el Prelego de Amri Wandel en la UK de 1985
        (PrelAm)
        13.1. granda eksplodo (evi.) = praeksplodo

        14. el Monato (Mon)
        14.1. praknalo (evi.) = praeksplodo

        15. el Totala Suneklipso (TSe)
        15.1. eklipsodauxro

        16. miaj proponoj, ordigoj, resumo el diskutado
        16.1. galaksia bulbo
        16.2. bulbo = galaksia bulbo
        16.3. trikorpa problemo
        16.4. plurkorpa problemo
        16.5. mallongperioda kometo
        16.6. mezperioda kometo
        16.7. nano A (kaj ceteraj: F, G, ktp)
        16.8. cxielsfero
        16.9. efemerida jaro
        16.10. malfrutipa stelo
        16.11. meztipa stelo
        16.12. rugxa nano
        16.13. nigra nano
        16.14. kolorindico (en. colour index)
        16.15. asteroideca satelito (luno kiu similas al
        asteroido)
        16.16. bluensxovigxo
        16.17. frutipa galaksio
        16.18. malfrutipa galaksio
        16.19. konstanto de aberacio
        16.20. sfera astronomio
        16.21. diurna paralakso
        16.22. dua kosma rapido
        16.23. unua kosma rapido
        16.24. tria kosma rapido
        16.25. kometa vosto
        16.26. spacoteleskopo
        16.27. fundamenta astronomio
        16.28. instrumenta astronomio
        16.29. astronomia telegramo
        16.30. astronomia instituto
        16.31. galaksia kontrauxcentro (en. galactic
        anticenter)
        16.32. grajno
        16.33. insterstela spaco
        16.34. ekvatora konstelacio
        16.35. auxstrala konstelacio
        16.36. boreala konstelacio
        16.37. cxirkauxpolusa konstelacio
        16.38. diagramo de Hetzsprung-Russell
        16.39. longviva stelo
        16.40. mallongviva stelo
        16.41. malgrandkampa
        16.42. stela maso
        16.43. stela temperaturo
        16.44. diska stelo
        16.45. haloa stelo
        16.46. dikdiska stelo
        16.47. maldikdiska stelo
        16.48. bulba stelo
        16.49. blanka truo
        16.50. griza truo
        16.51. praa nigra truo
        16.52. masega nigra truo
        16.53. supermasega nigra truo
        16.54. stela nigra truo
        16.55. nigra truo de Schwarzschild
        16.56. fontopunkto (de meteorpluvo)


        Amike via

        Helio

        __________________________________________________
        Do You Yahoo!?
        Get email at your own domain with Yahoo! Mail.
        http://personal.mail.yahoo.com/
      Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.