Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

[Friesland-genealogy] betekenis van "verspieren"

Expand Messages
  • Wilco de Jonge
    Groepsgenoten, Voorbeeld: Ancke Saeckedr te Goëngahuizen verspiert de boden daar zij en Baucke Annes elkander trouw beloften hadden gepresteerd Is de
    Message 1 of 4 , Jan 2, 2008
    • 0 Attachment
      Groepsgenoten,

      Voorbeeld: "Ancke Saeckedr te Goëngahuizen verspiert de boden daar zij en Baucke Annes elkander trouw beloften hadden gepresteerd"

      Is de onderstaande verklaring eigenlijk wel helemaal correct?

      Verspieren - zeg maar blokkeren - dat is het door de achtergebleven muurbloem formeel protest aantekenen bij of juist voor de huwelijksvoltrekking, omdat er door de gewraakte trouwlustige al eerder een trouwbelofte is gedaan, namelijk aan een achtergebleven muurbloem. Trouwbelofte deed je zeker onder Friese boeren krachtig-symbolisch door een in doek geknoopte gouden/zilveren munt aan te bieden. Als je dit had gedaan kon je eigenlijk nauwelijks meer onder het huwelijk uit. Het telde feitelijk zwaarder dan wat wij verloving noemen. En toch bedacht men zich dan nog wel eens ... of moest men gewoon met iemand anders trouwen. En dan bleef de boze muurbloem achter. En die had dan - bij gelegenheid van de proclamaties en bij de huwelijksvoltrekking zelf - het recht om formeel bezwaar aan te tekenen.
      Aanleidingen voor verspieren konden ook wel eens zijn: bigamie, te nauwe familierelatie, etc

      Wilco





      [Non-text portions of this message have been removed]
    • Nynke van den Hooven
      Wilco, Het is een wat gekleurde verklaring. Maar het was wél zo dat een huwelijksbelofte nagekomen diende te worden. Of die belofte werd bekrachtigd door
      Message 2 of 4 , Jan 3, 2008
      • 0 Attachment
        Wilco,

        Het is een wat 'gekleurde' verklaring. Maar het was wél zo dat een
        huwelijksbelofte nagekomen diende te worden. Of die belofte werd bekrachtigd
        door een in een doek geknoopte munt aan te bieden, is me niet bekend.

        Een vrouw kon de geboden / proclamatiën verspieren wanneer de desbetreffende
        bruidegom haar eerder een huwelijksbelofte had gedaan. Maar ook het
        omgekeerde kwam voor, nl dat het huwelijk van een bruidspaar werd verspierd
        omdat de bruid eerder al aan iemand anders een huwelijksbelofte gedaan had.
        Of omdat bruid of bruidegom minderjarig was. Of om nog andere redenen.
        Als je zoekt in de DTB van Tresor met als zoekterm verspier* kom je de
        nodige verspieringen tegen, waar ook de reden van verspiering wordt vermeld.
        Een greep daaruit:

        Dokkum 1634: de geboden zijn wegens minderjarigheid verspierd door Jan
        Thonis, de vader van de bruidegom;
        Dokkum 1636: verspiering van de proclamaties door Hiltie Lipckes, aan wie de
        bruidegom een eerdere trouwbelofte had gedaan;
        Kollummerland c.a. 1779: de proclamaties zijn na verspiering door "een
        mededinger van haar" op last van het nedergerecht Kollumerland hervat;
        gehuwd te Bergum op 1 augustus 1779;
        Tietjerksteradeel 1687: Met toestemming van het dorpsgerecht; Verspieringe
        door Wouter Thijssen (de vader van de bruid);
        Weststellingwef 1631: Hendrick Harmens van Elslo verspiert dit huwelijk tot
        Jacopien (de bruid) hem haar gekregen pand teruggeven zal hebben; protest
        "gecasseert" (vernietigd) volgens sententie van 8 september 1631;
        Schoterland 1662: de geboden zijn gespierd door Antie Jacob Thoenesdr; de
        bruidegom verklaart de verspiering ongeldig, aangezien die niet met een eed
        is bekrachtigd, waarop haar vader Jacob Thoenes van de verspiering afziet;
        Schoterland 1665: beide tekenen met handtekening; verspiering door de
        curatoren Hylcke Egberts c.s., omdat de bruidegom te jong is; de eerste
        proclamatie op 5 april 1665; hij heeft uiteindelijk het venia aetatis
        (meerderjarigheidsverklaring) verkregen;
        Harlingen 1749: de bruid wordt gecompareerd door haar vader Claas Joosten de
        Graaf; verspiering door Johanna Wintzelijn wegens het hebben van
        schriftelijke trouwbeloften van Johannes Gloor (de bruidegom) met haar zelf;
        Wonseradeel 1615: hij is een zoon van Pijtter Annis, het huwelijk is
        verspierd door Gerrijt Pijtters, lakenkoper te Bolsward, die de bruid ervan
        beticht dat zij een trouwbelofte heeft gedaan aan zijn zoon Wijbe Gerrits,
        hetgeen zij ontkent;
        Wonseradeel 1687: het huwelijk is na de tweede proclamatie verspierd, omdat
        haar vorige echtgenoot nog zou leven op de vaart, omdat bruid en bruidegom
        hiervan het tegendeel niet konden bewijzen is de zaak via de classis
        verwezen naar het nedergerecht.

        Je ziet: mogelijheden te over :-)

        Met vriendelijke groet,
        Nynke van den Hooven.

        ----- Original Message -----
        From: Wilco de Jonge
        To: Friesland-genealogy@yahoogroups.com
        Sent: Thursday, January 03, 2008 12:37 AM
        Subject: [Friesland-genealogy] betekenis van "verspieren"

        Groepsgenoten,

        Voorbeeld: "Ancke Saeckedr te Goëngahuizen verspiert de boden daar zij en
        Baucke Annes elkander trouw beloften hadden gepresteerd"

        Is de onderstaande verklaring eigenlijk wel helemaal correct?

        Verspieren - zeg maar blokkeren - dat is het door de achtergebleven
        muurbloem formeel protest aantekenen bij of juist voor de
        huwelijksvoltrekking, omdat er door de gewraakte trouwlustige al eerder een
        trouwbelofte is gedaan, namelijk aan een achtergebleven muurbloem.
        Trouwbelofte deed je zeker onder Friese boeren krachtig-symbolisch door een
        in doek geknoopte gouden/zilveren munt aan te bieden. Als je dit had gedaan
        kon je eigenlijk nauwelijks meer onder het huwelijk uit. Het telde feitelijk
        zwaarder dan wat wij verloving noemen. En toch bedacht men zich dan nog wel
        eens ... of moest men gewoon met iemand anders trouwen. En dan bleef de boze
        muurbloem achter. En die had dan - bij gelegenheid van de proclamaties en
        bij de huwelijksvoltrekking zelf - het recht om formeel bezwaar aan te
        tekenen.
        Aanleidingen voor verspieren konden ook wel eens zijn: bigamie, te nauwe
        familierelatie, etc

        Wilco<knip>
      • Wilco de Jonge
        Dankjewel Nynke, een heel compleet verhaal! Over die bekrachting met een knottendoek: In de 15e, 16e 17 en ook nog wel in de 18e eeuw werd de bruidsschat in de
        Message 3 of 4 , Jan 3, 2008
        • 0 Attachment
          Dankjewel Nynke, een heel compleet verhaal!
          Over die bekrachting met een knottendoek: In de 15e, 16e 17 en ook nog wel in de 18e eeuw werd de bruidsschat in de knottendoek geknoopt, en als de bruid de knottendoek aannam, was dat een trouwbelofte. Ik weet niet in hoeverre dit nou specifiek Fries is. Ik leid het onder meer ook af uit de hieronder ingekopieerde bronnen.
          Wilco



          Over de naam van het huis Drie Ducatons, tussen Leeuwarden en Jelsum

          (zie http://www.fryk.nl/printview.php?t=3106&start=0&sid=78cd0fe62ee3f30bd0aa62a38f2733d5 )




          In Letterkundige Naoogst van J.H. Halbertsma, uit 1840-1845 het volgende (zie http://www.wumkes.nl/docs/HalbertsmaJH_LetterkundigeNaoogst.pdf )



          Zoo veel van den koop-prijs; wij komen nu aan den doek, waarin de Fries het geld overreikte. Van dien doek, gewoonlijk de knottedoek,en bij verkorting knotte genoemd, zijn mij slechts twee exemplaren voorgekomen. Het eene een doek van wit en tamelijk fija linnen, reeds

          beschreven door mijnen vriend Posthumus, is tusschen twee kettingsteek - randen bestikt met het volgende omschrift.·

          Boek gesocht gevonden

          Geknopt gebonden

          iïîin hart en soate lief vitferlmren

          Ghi bloidt als een hagedoren

          Ghi rvickt als een eegelantíer

          Min hart is bi ν en ick ben hu-

          Op V staet een taek van mennen

          lek fri ν met gestadige sinnen.

          Deze knottedoek, afkomstig uit de nalatenschap van wijlen den Ecrw. P. Brouwer Pz. een a£stammeling van Mcnno Simons, bij wien ik denïelven mogt zien, is, meen ik, nog in wezen. De andere knottedoek, afkomstig uit den boedel der gebroeders Jan en Dirk Hindelojien te Workum, is ook nog voorhanden. Hij is weder van

          fijn wit linnen, en draagt midden i n , rondom een gestikten boom, het volgende kreupelrijm:

          Schoen lief ken jent,

          Ontfanc die gaven , die ick ju sint.

          Al is die gaven clin,

          Ghi vet vel vat ick mien.





          ----- Original Message -----
          From: Nynke van den Hooven
          To: Friesland-genealogy@yahoogroups.com
          Sent: Thursday, January 03, 2008 2:08 PM
          Subject: Re: [Friesland-genealogy] betekenis van "verspieren"


          Wilco,

          Het is een wat 'gekleurde' verklaring. Maar het was wél zo dat een
          huwelijksbelofte nagekomen diende te worden. Of die belofte werd bekrachtigd
          door een in een doek geknoopte munt aan te bieden, is me niet bekend.

          Een vrouw kon de geboden / proclamatiën verspieren wanneer de desbetreffende
          bruidegom haar eerder een huwelijksbelofte had gedaan. Maar ook het
          omgekeerde kwam voor, nl dat het huwelijk van een bruidspaar werd verspierd
          omdat de bruid eerder al aan iemand anders een huwelijksbelofte gedaan had.
          Of omdat bruid of bruidegom minderjarig was. Of om nog andere redenen.
          Als je zoekt in de DTB van Tresor met als zoekterm verspier* kom je de
          nodige verspieringen tegen, waar ook de reden van verspiering wordt vermeld.
          Een greep daaruit:

          Dokkum 1634: de geboden zijn wegens minderjarigheid verspierd door Jan
          Thonis, de vader van de bruidegom;
          Dokkum 1636: verspiering van de proclamaties door Hiltie Lipckes, aan wie de
          bruidegom een eerdere trouwbelofte had gedaan;
          Kollummerland c.a. 1779: de proclamaties zijn na verspiering door "een
          mededinger van haar" op last van het nedergerecht Kollumerland hervat;
          gehuwd te Bergum op 1 augustus 1779;
          Tietjerksteradeel 1687: Met toestemming van het dorpsgerecht; Verspieringe
          door Wouter Thijssen (de vader van de bruid);
          Weststellingwef 1631: Hendrick Harmens van Elslo verspiert dit huwelijk tot
          Jacopien (de bruid) hem haar gekregen pand teruggeven zal hebben; protest
          "gecasseert" (vernietigd) volgens sententie van 8 september 1631;
          Schoterland 1662: de geboden zijn gespierd door Antie Jacob Thoenesdr; de
          bruidegom verklaart de verspiering ongeldig, aangezien die niet met een eed
          is bekrachtigd, waarop haar vader Jacob Thoenes van de verspiering afziet;
          Schoterland 1665: beide tekenen met handtekening; verspiering door de
          curatoren Hylcke Egberts c.s., omdat de bruidegom te jong is; de eerste
          proclamatie op 5 april 1665; hij heeft uiteindelijk het venia aetatis
          (meerderjarigheidsverklaring) verkregen;
          Harlingen 1749: de bruid wordt gecompareerd door haar vader Claas Joosten de
          Graaf; verspiering door Johanna Wintzelijn wegens het hebben van
          schriftelijke trouwbeloften van Johannes Gloor (de bruidegom) met haar zelf;
          Wonseradeel 1615: hij is een zoon van Pijtter Annis, het huwelijk is
          verspierd door Gerrijt Pijtters, lakenkoper te Bolsward, die de bruid ervan
          beticht dat zij een trouwbelofte heeft gedaan aan zijn zoon Wijbe Gerrits,
          hetgeen zij ontkent;
          Wonseradeel 1687: het huwelijk is na de tweede proclamatie verspierd, omdat
          haar vorige echtgenoot nog zou leven op de vaart, omdat bruid en bruidegom
          hiervan het tegendeel niet konden bewijzen is de zaak via de classis
          verwezen naar het nedergerecht.

          Je ziet: mogelijheden te over :-)

          Met vriendelijke groet,
          Nynke van den Hooven.

          ----- Original Message -----
          From: Wilco de Jonge
          To: Friesland-genealogy@yahoogroups.com
          Sent: Thursday, January 03, 2008 12:37 AM
          Subject: [Friesland-genealogy] betekenis van "verspieren"

          Groepsgenoten,

          Voorbeeld: "Ancke Saeckedr te Goëngahuizen verspiert de boden daar zij en
          Baucke Annes elkander trouw beloften hadden gepresteerd"

          Is de onderstaande verklaring eigenlijk wel helemaal correct?

          Verspieren - zeg maar blokkeren - dat is het door de achtergebleven
          muurbloem formeel protest aantekenen bij of juist voor de
          huwelijksvoltrekking, omdat er door de gewraakte trouwlustige al eerder een
          trouwbelofte is gedaan, namelijk aan een achtergebleven muurbloem.
          Trouwbelofte deed je zeker onder Friese boeren krachtig-symbolisch door een
          in doek geknoopte gouden/zilveren munt aan te bieden. Als je dit had gedaan
          kon je eigenlijk nauwelijks meer onder het huwelijk uit. Het telde feitelijk
          zwaarder dan wat wij verloving noemen. En toch bedacht men zich dan nog wel
          eens ... of moest men gewoon met iemand anders trouwen. En dan bleef de boze
          muurbloem achter. En die had dan - bij gelegenheid van de proclamaties en
          bij de huwelijksvoltrekking zelf - het recht om formeel bezwaar aan te
          tekenen.
          Aanleidingen voor verspieren konden ook wel eens zijn: bigamie, te nauwe
          familierelatie, etc

          Wilco<knip>





          [Non-text portions of this message have been removed]
        • Hinke
          Ook bestond het knottekistje. Over gebruiken bij huwelijke staat ook het e.e.a. te lezen op de site van het West-Fries museum:
          Message 4 of 4 , Jan 3, 2008
          • 0 Attachment
            Ook bestond het knottekistje. Over gebruiken bij huwelijke staat ook het
            e.e.a. te lezen op de site van het West-Fries museum:

            http://www.wfm.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=134&Itemid=72&lang=nl

            groet, Hinke Woudt-Westra.

            Wilco de Jonge schreef:
            >
            > Dankjewel Nynke, een heel compleet verhaal!
            > Over die bekrachting met een knottendoek: In de 15e, 16e 17 en ook nog
            > wel in de 18e eeuw werd de bruidsschat in de knottendoek geknoopt, en
            > als de bruid de knottendoek aannam, was dat een trouwbelofte. Ik weet
            > niet in hoeverre dit nou specifiek Fries is. Ik leid het onder meer
            > ook af uit de hieronder ingekopieerde bronnen.
            > Wilco
            knip
          Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.