Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

Re: [Friesland-genealogy] Draaiers-trekschuiten e.d.

Expand Messages
  • Peter Nanne Streekstra
    Draaiers en andere genealogen, Vaak wordt er heden neergekeken op de trekschuit. Edoch, in de 17de eeuw was er al in de Nederlanden een uitgebreidde
    Message 1 of 1 , Nov 22, 2005
    • 0 Attachment
      Draaiers en andere genealogen,

      Vaak wordt er heden neergekeken op de trekschuit.
      Edoch, in de 17de eeuw was er al in de Nederlanden een uitgebreidde infrastructuur middels dit vervoer waarvan de schattingen uitgaan van een 700km.! aan vaarwegen met o.a.geregelde(beurtdiensten) per trekschuit.
      Franse invallers, van de Zonnekoning (Louis 14)tot de latere Napoleons vonden dit een waarachtig voorbeeld en lieten ook in Frankrijk dergelijke vaarwegen compleet met tunnels en aquaducten bouwen waarvan heden ten dage vele plezier Zuidvaarders gebruik van maken.
      U vindt skutsjes(weliswaar geen trekschuit, zie verder) door heel(Zuid)Frankrijk.
      (Ikzelf vermocht een jacht van 22 metr via de kanalen=365 sluizen naar Zuid-Frankrijk brengen en overal was er een jaagpad(pad waar paarden de boot konden trekken) of/ althans de resten, ook in de tunnels daarvan).
      De trekschuit verbond o.a. steden en/of versterkingen die vlgns. het Romeinse principe slechts een dagmars = 25/30 km .van elkaar verwijderd lagen, compleet met bagage=handelswaar e.d. met een snelheid van een paard stapvoets = ong. 6/7 km per uur.
      De trekschuit had zeer complexe functies: van het naar de markt brengen in een relatief snelle tijd van de producten van het platteland en ook vis tot social e.a. networking
      (Stapvoets van een paard is sneller dan van een van een mens.( zoals ook neergelegd in de Nederlandse Wetgeving)).
      Als in het heitelan(Friesland) de dijkjes en bruggetjes stukgereden worden door de grote vrachtwagens in de bietencampagnje, weet dan dat in eenvoudige schuit(laten we zeggen 100 ton, misschien minder) vele malen de tonnage van een vrachtwagen gaat.
      Met een eenvoudig paard brengt U in een middag vele tonnen weg, waar natuurlijk tegenover staat dat het allemaal wat sneller met een vrachtauto gaat, compleet met weegbruggen, reparatie wegdek,bruggen, dieselsmook, geimporteerde dure olie met oorlogen,vrachtauto van €150.000 met afschrijving van 20% per jaar, de te hardwerkende chauffeur moet ook goed de kost verdienen, e.d.
      De trekschuitenbussniss werd al heel vroeg geregulererd: afzetters en dronken schippers werden uit het schippersgilde gegooid maar dan moesten zij het wel erg bont gemaakt hebben.(ik meen zelfs dat op het Tresoar(digitaal.)er verhalen te vinden zijn
      Welnu, voor de echt geinterreseerden is er op het internet en anders in de literatuur sowieso veel te vinden, voordat het hier een trekschuitenforum word en geen genealogieplatform.
      Even terug naar de functie van de trekschuit en de als zodanig functionerende schuit(skutsje e.d.).
      Bedenk wel. O! Friezen , dat het marmer uit Italie en de natuursteen uit de Eiffel e.d. niet met de ossewagen in de uithoeken van Friesland terechtkwam maar meerentijds met vervoer over water.
      Bedenk dit goed voordat er weer een z.g. slootje en /of vaartje gedempt gaat worden in het kader van de "vooruitgang" en eert Uw geschiedenis en denk aan (olie)brandstofloze tijden.(de per schuit aangevoerde turf heeft vele Friezen de winters doen doorstaan).
      Nu,
      schrijvende over de "trekschuit", hetwelk een aparte categorie schuiten is,dient in dit stukje vermeld te worden dat, de kracht van de Friese platbodems(schuiten/schepen met weinig diepgang), niet zozeer als trekschuit maar als zeegaand schip gelegen was in de bijzondere vaareigenschappen van deze platbodemschepen die voeren op Engeland, o.a.hout haalden in Zweden, Noorwegen, handel dreven op Rusland, Finland (z.g.Oostzeetjalken)zelfs tot in de Middelandse Zee, jawel zelfs in Zuid_Amerika gesignaleerd) en toch als "trekschuit" tot in de kleinste hoekjes van Friesland konden komen.

      Dat er genealogisch geen direct verband te vinden is tussen de naam Draaier en varianten en betrokkenheid met schippers/paalwachters/brugwachters e.d.laat zich m.i.eenvoudig verklaren uit, dat houtdraaiers en touwslagers(Michieltje draaiend aan zijn grote wiel)verenigd waren in gilden en parttime touwslagers(draaiers) als Nevenfunctie! zijnde smid of huisman(meestentijds klein pachtboertje)e.d. als bijverdienste restjes touw weer tot een bruikbaar touw draaiden)
      (als U wat wat tijd, zin en gelegengenheid heeft, bezie het archief van deze site onder de verschillenende trefwoorden)
      Voorzover ik weet was de grondstof hennep (=hemp), waar de Friese jeugd heerlijk onder kon slapen, voordat het verboden werd.
      Dit even heel snel weggerammeld hebbend,

      mei freonlike groetnis,

      Peter Nanne Streekstra








      ----- Original Message -----
      From: "Jan Draijer" <j.draijer@...>
      To: <Friesland-genealogy@yahoogroups.com>
      Sent: Tuesday, November 22, 2005 7:53 PM
      Subject: [Friesland-genealogy] Draaiers


      Suzan, Sipke, Hinke en Oebele,

      Ik ben ook zelf aan het googelen geweest en heb diverse verwijzingen
      gevonden. Of het nu om een brug, een zwaaiplaats of een rol- of draaipaal
      gaat, er wordt altijd een constructie bij het water bedoeld.
      Ook een interessante vondst was de draaiboom (Overijssel). Dit is een tolhek
      op de grens van het dorpsgebied. De man die het hek bediende was ook een
      "draayer".
      Ik vindt dit belangrijk omdat ik nog steeds niet weet waarom mijn voorvader
      zich Drayer is gaan noemen. Hij was werkman, boer of huisman en had helemaal
      niets met schepen te maken. Hij woonde echter wel in de buurt van de
      dorpsgrens Sondel/Wijckel. Over het onderwerp tolhekken in Friesland heb ik
      zeer weinig gevonden maar die moeten er volgens Jacob Van Lennep veelvuldig
      geweest zijn.

      http://www.negentiende-eeuw.nl/teksten/lennep
      Derde hoofdstuk:
      <quote>Te een ure aten wij heerlijke baars, vielen na den eten weder in
      slaap en wandelden te vier ure naar het dorp Parrega, waar ons een Friesche
      marskramer op zijde kwam, die ons om de tollen te vermijden langs een harden
      kleijgen en steenigen weg naar Bolswert voerde, tot groot vermaak van Van
      Hogendorp en tot mijn spijt. De tollen zijn hier veelvuldig en dwaas. Een
      voetganger moet aan sommige twaalf duiten betalen en gaat dus liever met de
      schuit.
      <unquote>

      Met vriendelijke groet,

      Jan Draijer




      Genealogy yn Fryslân: http://www.genealogy-yn-fryslan.tk/.

      Het archief van deze lijst voor Friese genealogen met daarin alle sinds 8 juli 1999 geposte berichten staat op http://groups.yahoo.com/group/Friesland-genealogy

      Om uw abonnement te beëindigen stuurt u een (leeg) email-bericht naar:
      Friesland-genealogy-unsubscribe@yahoogroups.com

      Yahoo! Groups Links







      [Non-text portions of this message have been removed]
    Your message has been successfully submitted and would be delivered to recipients shortly.