Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

54964Re: [Friesland-genealogy] Leeuwarden.

Expand Messages
  • Irene Visser
    Jan 4, 2013
    • 0 Attachment
      THANKS, allen ik ga alles eens op mijn gemak lezen,

      groetjes Irene.

      Op 4 januari 2013 11:38 schreef J. van Oosten <ooste061@...> het
      volgende:

      > Hoi Irene,
      >
      >
      >
      > Er zijn meer die claimen het oudste huis van Leeuwarden te zijn. Wat denk
      > je
      > hiervan:
      >
      >
      > Pastoorshuis
      >
      >
      > Ontstaan
      >
      > Deze stadsstins is in het begin van de 14e eeuw gebouwd.
      >
      >
      > Geschiedenis
      >
      > De Keimpemastins is het oudste huis van Leeuwarden. Het werd waarschijnlijk
      > gebouwd door een lid uit de familie Keimpema, een adellijk geslacht, dat al
      > in het begin van de 14e eeuw voorkomt in Leeuwarden. De oudst bekende
      > persoon uit deze familie is Worp Keimpema (ca 1485), die waarschijnlijk
      > niet
      > in het huis gewoond heeft, omdat het huis toen al als pastorie in gebruik
      > was. Oorspronkelijk was de stins een van kloostermoppen opgebouwd dwarshuis
      > (nok evenwijdig aan de straat) zonder verdieping en met een overwelfde
      > kelder.
      >
      > Het huis werd al vroeg in de 15e eeuw de pastorie van de parochiekerk van
      > Nijehove toegewijd aan Maria en werd daarom ook wel Lieve Vrouwe kerk
      > genoemd. In haar beste dagen waren er twee geestelijken aan deze kerk
      > verbonden. In 1580 ging Leeuwarden over op de Hervormde eredienst en werd
      > de
      > Lieve Vrouwkerk ongeschikt bevonden. De preekstoel werd naar de
      > Galileërkerk
      > overgebracht en de kerk en de stins vervulden verschillende functies. In
      > 1758 werd de kerk gesloopt, de Keimpemastins bleef staan.
      > Begin 16e eeuw werd de hoofdverdieping tot zaal gecreëerd. Uit deze tijd
      > stammen de nu nog aanwezige moer- en kinderbinten. In de kopwanden werden
      > nieuwe stookplaatsen gemaakt.
      >
      > Na de reformatie kreeg de stins de functie van Latijnse school. Er werden
      > verschillende meer of minder ingrijpende verbouwingen uitgevoerd.
      > Vrij vroeg werd er in de rechterzijgevel een raam gemaakt. Later werden de
      > ramen in de voorgevel veranderd. De ramen kregen onder andere naar buiten
      > draaiende luiken en een kloosterkozijn. De ingang werd verplaatst naar het
      > midden. Waarschijnlijk omdat het rechter vertrek iets werd vergroot.
      > Eind 16e eeuw werd er een achtervleugel bijgebouwd. Deze aanbouw bestond
      > uit
      > twee verdiepingen en is door de jaren heen uitgebreid. De toegang werd ook
      > naar de achterzijde verplaatst. Deze kon men via een poortje in de muur
      > langs de Bontepapesteeg bereiken.
      >
      > In de 18e eeuw kreeg de stins weer verschillende functies. Het werd
      > verbouwd
      > tot predikantswoning. Ook deed het een tijdje als nieuwe pastorie dienst.
      > In
      > deze tijd zijn geen noemenswaardige verbouwingen gedaan. De hoofdverdieping
      > was nog steeds een grote zaal. Hierdoor waren er weinig verbouwingen nodig
      > toen er een armenschool in het gebouw gevestigd werd (1765-1776). In 1776
      > werd de stins een woonhuis. De grote ramen in de voorgevel werden ook in
      > dit
      > jaar geplaatst. Deze ramen zijn door zogenaamde roeden onderverdeeld.
      > Volgens de kadastrale atlas van Leeuwarden was het huis in 1832 eigendom
      > van
      > Anna Maria Mecima te Harlingen.
      > De eerste grote verandering vond pas weer plaats in 1837. De ingang werd
      > weer naar de voorzijde verplaatst. Ook werd er een hoog bordes onder de
      > deur
      > geplaatst. Volgens de gegevens van het kadaster werd de 'huizinge met
      > plaats, bleek, kamer, groote kelder en verder toebehorend' in 1840
      > verkocht.
      > De nieuwe eigenaar liet in dat zelfde jaar de achtervleugel afsplitsen en
      > verbouwen tot drie woningen. Achter het huis lag in 1842 een pastorietuin.
      >
      > In 1890 verloor de stins zijn woonfunctie en werd als pakhuis ingericht. De
      > ingang met stoep werd weggebroken en vervangen door een simpelere ingang.
      > Tijdens deze periode raakte het huis ernstig verloederd.
      > In de jaren 1980/1981 werd het pand gerestaureerd en zoveel mogelijk in
      > oorspronkelijke staat teruggebracht. De ingang aan de voorzijde en de
      > kelderingang aan de rechterzijde werden gereconstrueerd en de stins kreeg
      > zijn woonfunctie terug.
      >
      > In de huidige toestand is de Keimpemastins een eenvoudige, onderkelderde
      > zaalstins van één verdieping. Op de plattegrond van Leeuwarden uit
      > omstreeks
      > 1630 zien we echter een dubbel huis van twee verdiepingen boven de kelders.
      > Op een plattegrond van Sems uit 1603 is zelfs een dubbel huis getekend dat
      > boven de kelders uit 3 verdiepingen lijkt te bestaan.
      >
      >
      > Bewoners
      >
      > ca 1300 - ca 1420 familie Keimpema
      > ca 1420 - 1785 bewoond door de opvolgende pastoors van de Lieve Vrouwekerk
      > 1832 Anna Maria Mecima
      >
      >
      > Huidige doeleinden
      >
      > Het huis wordt particuliere bewoond.
      >
      >
      > Opengesteld
      >
      > Voor zover bekend is het huis niet toegankelijk.
      >
      >
      >
      >
      >
      > Of hiervan:
      >
      >
      >
      > We gaan linksaf de Oude Oosterstraat in. De Oosterstraat is de oudste
      > winkelstraat in de stad. Cartograaf Johannes Sems en schilderes Margaretha
      > de Heer hebben hier of in de buurt gewoond. Op de hoek met de Ossekop staat
      > het ´huis met de gladde gevel´, één van de oudste huizen van Leeuwarden.
      > Rechtsaf de Groentemarkt op gaat het richting Brol en De Kelders.
      >
      > De Brol ontstond in het begin van de 16e eeuw toen de driesprong van
      > grachten met stenen gewelven werd overkluisd. Het plein heeft lang als
      > marktplein gefungeerd. Ook vonden er ooit de executies plaats en werd er
      > gestraft middels de kaak of pronkpaal. De Kelders is een straatnaam die we
      > letterlijk moeten nemen. In de vijftiende eeuw werd hier aan de steile
      > terprand een hoge straat met een lage kade aangelegd, de Bierkade, met
      > kelders die tot onder de aanliggende huizen doorliepen. Lange tijd hebben
      > de
      > bierdragers hier het straatbeeld bepaald.
      >
      > Of hiervan:
      >
      > Hoewel Leeuwarden pas vanaf omstreeks 1250 kan worden beschouwd als een
      > stad, is zijn geschiedenis veel ouder. Hoe oud precies zal misschien de
      > komende tijd blijken als in het oudste gedeelte van het stadscentrum
      > archeologisch onderzoek wordt gedaan. Archeologen hopen meer duidelijkheid
      > te krijgen over de vroegste bewoningsgeschiedenis van de stad.
      >
      > Het vooronderzoek vindt plaats van 31 juli tot en met 23 augustus 2000. De
      > opgravingen vinden plaats bij de Oldehove, de scheve toren die al
      > eeuwenlang
      > het beeld van de Friese hoofdstad bepaalt. Permanente bewoning is er op
      > deze
      > plek al sinds ongeveer 750, de tijd dat de Engelse missionaris Bonifatius
      > in
      > Friesland verbleef. Sinds die tijd werd er ook met zekerheid gewoond op
      > twee
      > terpen aan weerszijden van de rivier de Ee (bij de huidige Hoogstraten).
      > Samen met de Oldehoveterp vormen de twee terpen aan de Ee de kern van het
      > oude Leeuwarden.
      >
      > De Oldehove ligt op een woonterp, waarop in de negende eeuw een eerste
      > houten kerk werd gebouwd. De Oldehoveterp lag op een strategische plaats,
      > namelijk vlakbij de plek waar de Ee uitmondde in de Middelzee, de grote
      > baai
      > die het noorden van Friesland in tweeën deelde.
      >
      > Ook al voor 750 werd er in dit gebied gewoond. Al voor de komst van de
      > Romeinen was er sprake van meerdere terpnederzettinkjes in het gebied van
      > en
      > rond de huidige binnenstad, maar deze werden waarschijnlijk allemaal
      > verlaten in de vierde eeuw na Christus toen de stijgende zeespiegel veel
      > toenmalige Friezen naar elders deed verhuizen.
      >
      > Allemaal teksten over oud Leeuwarden, te vinden via Google.
      >
      > Kik maar of je er iets aan hebt.
      >
      >
      >
      > Van: Friesland-genealogy@yahoogroups.com
      > [mailto:Friesland-genealogy@yahoogroups.com] Namens Irene Visser
      > Verzonden: vrijdag 4 januari 2013 10:27
      > Aan: Friesland-genealogy@yahoogroups.com
      > Onderwerp: [Friesland-genealogy] Leeuwarden.
      >
      >
      >
      >
      >
      > Dag,
      >
      > ik hoorde van iemand dat er een verhaal in de Leeuwarder Courant heeft
      > gestaan over het oudste huis van Leeuwarden? Nog ouder dan de Oldehove?
      > Iemand enig idee waar dat huis staat.
      >
      > Moet afgelopen week of de week daarvoor er in hebben gestaan. Hebben helaas
      > geen Leeuwarder Courant dus vandaar mijn vraag.
      >
      > groetje Irene.
      >
      > [Non-text portions of this message have been removed]
      >
      >
      >
      >
      >
      > [Non-text portions of this message have been removed]
      >
      >
      >
      > ------------------------------------
      >
      > Genealogy yn Fryslân: http://www.genealogy-yn-fryslan.nl
      >
      > Het archief van deze lijst voor Friese genealogen met daarin alle sinds 8
      > juli 1999 geposte berichten staat op
      > http://groups.yahoo.com/group/Friesland-genealogy
      >
      > Om uw abonnement te beëindigen stuurt u een (leeg) email-bericht naar:
      > Friesland-genealogy-unsubscribe@yahoogroups.com
      > Yahoo! Groups Links
      >
      >
      >
      >


      [Non-text portions of this message have been removed]
    • Show all 10 messages in this topic