Loading ...
Sorry, an error occurred while loading the content.

33616(Doopsgezind) dopen (was Re: [Friesland-genealogy] Re: overlijden Willempje Andries Dries(s)en 1824)

Expand Messages
  • Nynke van den Hooven
    Jun 26, 2006
    • 0 Attachment
      Willemine,

      De 'Mennisten', ofwel Doopsgezinden, kennen geen kinderdoop. Als
      jongvolwassene besluit je zélf om Doopsgezind te worden en vervolgens word
      je gedoopt.
      Doopsgezinden kenden wél geboorteregisters, maar voor zover ik weet werden
      die pas later bijgehouden, wat mogelijk te maken heeft gehad met angst voor
      vervolging. Als ik op Tresoar in de DTBL-inventaris kijk, krijg ik de indruk
      dat die geboorteregisters pas vanaf ca 1720 werden bijgehouden.

      Onderstaand wat meer informatie m.b.t. doophistorie in een tekst die ik van
      de website van het Historisch Centrum Overijssel heb geplukt:
      "De rooms-katholieke kerk heeft in 1563 op het concilie van Trente voor het
      eerst algemeen geldende regels voor het registreren van onder andere
      doopgegevens vastgelegd. Drie jaar later gebeurde op de synode van Wesel
      hetzelfde ten aanzien van de protestantse kerk. De oudste doopregisters in
      Overijssel zijn die van Deventer (1571), Zwolle (1583) en Hasselt (1591).
      Zoals gezegd was de Nederduits gereformeerde kerk na de Reformatie
      toonaangevend. Dit kwam ook in de bepalingen met betrekking tot het dopen
      van kinderen tot uiting. Het provinciaal bestuur had al in 1628 de doop door
      rooms-katholieke geestelijken streng verboden, met de woorden `dat die
      kinderdoop bij die papistige ende affgodische priesteren, vervolgents het
      placcaet verhindert ende die kinderkens nergens anders als in die
      Gereformeerde kercke ten dope gepresenteert worden.' In 1653 werd bepaald
      dat kinderen van alle gezindten binnen veertien dagen na de geboorte in een
      gereformeerde kerk moesten worden gedoopt. Op overtreding stond een hoge
      boete. Pas tegen het einde van de zeventiende eeuw werd aan deze restrictie
      minder streng de hand gehouden. Hoewel de verplichting nogal eens ontdoken
      werd en de niet-gereformeerde geestelijken soms ook al in een vroeg stadium
      doop- en trouwboeken bijhielden, moet u zeker tot 1700 niet alleen bij
      rooms-katholieken, maar ook bij doopsgezinden en luthersen de hervormde
      doopboeken controleren. Overigens komt dit gebruik ook in het begin van de
      achttiende eeuw nog wel voor: zo vinden we in bijvoorbeeld Oldemarkt en
      Steenwijkerwold nog tot circa 1730 katholieke kinderen terug in de hervormde
      doopboeken. Doopregisters van rooms-katholieken komen pas aan het eind van
      de zeventiende en in de achttiende eeuw regelmatiger voor.

      De rooms-katholieke registers zijn in tegenstelling tot de protestantse in
      het Latijn gesteld. Een overzicht van de meest voorkomende woorden is in de
      studiezaal van het Historisch Centrum Overijssel aanwezig. In Twente, waar
      veel katholieken woonden, werden kinderen vaak over de grens gedoopt op
      Bentheims of Munsters gebied. Ook kwamen er missionarissen uit die gebieden
      de sacramenten toedienen. Uit angst voor vervolging is daar niet altijd
      aantekening van gehouden.

      Dat men aan de boetebepalingen ten aanzien van het dopen van
      rooms-katholieke kinderen soms streng de hand heeft gehouden, vertelt een
      notitie in het doopboek van Ootmarsum. Hier tekende de pastoor in 1682 op
      dat hij ongeveer twaalf kinderen had gedoopt. De namen had hij weggelaten op
      verzoek van de ouders, die bang waren dat ze anders een boete moesten
      betalen.

      Kinderen werden veelal vrij kort na de geboorte gedoopt. Protestantse dopen
      vonden doorgaans in de eerste kerkdienst na de geboorte plaats, dus
      eventueel ook op Nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, Paasmaandag etc.
      Rooms-katholieke kinderen werden zo snel mogelijk na de geboorte gedoopt.
      Van enkele joodse gemeenten zijn besnijdenisregisters bewaard. De
      doopsgezinden, die geen kinderdoop kenden, hielden ook wel geboorteregisters
      bij.

      Doorgaans vindt u in de doopboeken - de naam zegt het al - alleen de
      doopdatum, hoewel soms ook de geboortedatum wordt vermeld. Dit laatste komt
      in de loop van de achttiende eeuw steeds vaker voor en werd met ingang van 1
      juli 1791 zelfs in heel Overijssel verplicht gesteld. Deze bepaling is
      echter niet overal nageleefd. Het is belangrijk om bij het noteren van de
      gegevens doop- en geboortedata goed te onderscheiden."

      Margreet opperde al dat de dopen misschien in de lidmatenregisters zouden
      kunnen voorkomen. Ik betwijfel dat, maar het is niet onlogisch. Wanneer
      iemand zich DG liet dopen, werd hij/zij daarmee ook lid van de Doopsgezinde
      gemeente.

      Misschien dat je hier
      http://nl.wikipedia.org/wiki/Doopsgezinden
      wat meer informatie omtrent Doopsgezinden en hun geschiedis vindt..

      Met vriendelijke groet,
      Nynke van den Hooven.

      ----- Original Message -----
      From: "Will J van Dreven-Lieuwes" <vandreve@...>
      To: <Friesland-genealogy@yahoogroups.com>
      Sent: Saturday, June 24, 2006 10:23 AM
      Subject: RE: [Friesland-genealogy] Re: overlijden Willempje Andries
      Dries(s)en 1824


      > mijn voorvaderen kwamen hoofdzakelijk uit Friesland..en waren ook
      > Mennonist... betekent dat, lezende (quote:Ook ik kan de geboorte van
      Jentje
      > (Nenne) niet vinden, maar ja, haar
      > vader was toch mennist, niet? Wel vond ik haar overlijden:)dat het altijd
      > moeilijker is om DOPEN te vinden van Mennisten??
      > Graag wat verduidelijking..
      > Gr.
      > Willemine
      > Zuid afrika
      <knip>