thefilipinowriter : Messages : 1805-1834 of 9636

Repertory Philippines:Fiddler On The RoofCris Villonco,Miguel Faustman,Joy
Virata & Pinky Marquez lead the cast

                                 Fiddler On The Roof
November to December                                                 Kindly
inquire at 8870710 for time and ticket prices.
Venue                                               OnStage
2/F Greenbelt 1, Ayala Center, Makati City
Director                                               Baby Barredo
Synopsis                                                    Winner of nine 
major Tony Awards in 1965, "Fiddler on the Roof" remains one of the finest, most
perpetually popular American musicals ever
  produced - in fact, it is enjoying another hit revival in the West End. It
tells the story of a family attempting to live a normal life filled with Jewish
traditions in the small village of Anatevka, Russia, 1905.  Tevye, a dairyman,
is searching for appropriate husbands for his three eldest daughters - Tzeital,
Hodel and Chava. In a break of tradition, his daughters refuse to accept the
wishes of the matchmaker, Yente, and their father. Instead, they marry men that
they love. Meanwhile, Russians are instigating terrible pogroms against the
Jewish people in Russia. In the face of changing social mores and the growing
anti-Semitism of Czarist Russia, the Jews of Anatevka are forced to leave their
homes and Tevye is determined to start a better life in a new land.  Rich in
historical and ethnic detail, “Fiddler On The Roof” has touched audiences
around the world with its humor, warmth and honesty. It's universal theme of
tradition cuts across barriers of race, class,
  nationality and religion, leaving audiences crying tears of laughter, joy and
sadness. Featuring some of the most memorable songs in musical history,
including Tradition, Matchmaker and the unforgettable If I Were A Rich Man.
   “FIDDLER ON THE ROOF” has all the elements of good family entertainment
– familiar music; a beautiful story filled with love, humor and a bit of
sadness, and a lot of lively dances and production numbers.  Even children will
find it entertaining.  Without question, "Fiddler" will be a hot ticket in town,
as it should be.
  As Rep turns 40 this year, “Fiddler” is a fitting celebration of its rich
tradition and promising future.  In a defining statement made by the milkman,
Tevye, at the end of the first song, he says: "Without our traditions, our lives
would be as shaky as a fiddler on the roof!"
                                                                                                                                           
Cast                                                       Teve           Miguel
Faustman                                                     Golde           Joy
Virata                                                     Golde           Pinky
Marquez                                                     Hodel           Cris
Villonco                                                     Motel          
Niccolo Manahan

---------------------------------
  Basic black. Runway ready, or just run-of-the-mill?
Be a better fashionista
   Find out at Yahoo! Answers

[Non-text portions of this message have been removed]

#1806

From: Good News Pilipinas Good News Pilipinas <goodnewspilipinasonline@...>
Date: Mon Nov 19, 2007 12:16 am
Subject: Filipinos shine on U-K stage & U-S hardcourts

goodnewspili...

Mabuhay ang Galing ng Pinoy! http://www.GoodNewsPilipinas.com

   Positive Action. Triumphs. Inspirational Stories

   FILIPINA STARS IN SOUTH PACIFIC'S U-K TOUR

Filipino talent continues to shine on the international stage. One big
(literally and figuratively) proof is Sheila Francisco who has been wowing them
with her performance as Bloody Mary in the current tour of South Pacific in
England.

http://www.goodnewspilipinas.com/docs/art_and_culture/current/sheila_francisco.h\
tml

   FILIPINO TEEN CAGERS SHINE IN U-S NCAA

Three tall Filipino teenagers are now enrolled in US schools to hone their
basketball skills in the hope of someday playing for the country in
international competitions. They are 6-9 Japeth Aguilar of Western Kentucky
University, 6-9 Gian Chiu of Oberlin College and 6-11 Jericho de Guzman of
Martin Methodist College.

   http://www.goodnewspilipinas.com/docs/sporting_gold/current/aguilar_chiu.html

     To Share Your Good News you can participate by joining our yahoogroups.
   Please click on this link below:

   http://groups.yahoo.com/group/goodnewspilipinasonline/

   Ipagmalaki natin ang Pinoy Worldwide! Thank you for supporting GNP!



   http://www.GoodNewsPilipinas.com






---------------------------------
Be a better pen pal. Text or chat with friends inside Yahoo! Mail. See how.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1807

From: "filteany29" <filteany29@...>
Date: Mon Nov 19, 2007 3:31 pm
Subject: Filteany- Your NYC Tour Guide

filteany29

What comes to your mind when you hear of the City that Never Sleeps?

1. Statue of Liberty

2. Pretzels

3.Fifth Avenue

4. Times Square

5. Subway

Share your thoughts on the comment box. I would love to hear from you,
my dear readers and viewers. Visit http://www.digitalpinoy.org/ and
www.youtube.com/filteany

http://www.youtube.com/watch?v=2s8wU184t6M

Have a safe monday

#1808

From: Filmmakers Filmmakers <filmmakers2006philippines@...>
Date: Tue Nov 20, 2007 3:54 pm
Subject: "Mona" starring Iza Calzado opens November 30, 2007!

"Mona"  starring Iza Calzado opens November 30, 2007!    [input]   [input]  
[input]   [input]

   Mona:   Singapore Escort, the sexy socio-drama film starring Iza Calzado,
opens November 30, 2007 at SM Cinemas.
        Produced by Bandit Films Inc., and Outline Digital Films, Mona is the
story of a poor single mother who takes a job in Singapore , thinking she has
been hired as a chambermaid.  She discovers that she has been recruited into a
stable of prostitutes.  Thrust into a world behind closed doors, she must
entertain clients with different sexual tastes, orientations, and deviations.
        Shot on location in the Republic of   Singapore , it is a story of
struggle, despair, sacrifice, and Hope.
        Go to your favorite SM Malls for the chance to win free tickets to the
Premier of Mona on November 26, 2007 at Cinema 4 of The Block, SM City North
Edsa, 7:00pm.
        Iza Calzado and co-stars will have a theater tour of selected SM Malls on
opening day, Friday, November 30, 2007, so watch out!


---------------------------------
  Tired of spam? Yahoo! Mail has the best spam protection around
  http://ph.mail.yahoo.com

[Non-text portions of this message have been removed]

#1809

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Tue Nov 20, 2007 3:54 pm
Subject: Bakit Kailangan ng Filipino ang Filipino - ni Virgilio Almario

gregstar2006

Bakit        Kailangan ng Filipino ang Filipino
        (By Virgilio S. Almario)
Ang unang dapat usisain:             Bakit ba ipinasiya ng 1935 Kumbensiyong
Konstitusyonal na isang wikang batay sa isa sa mga             katutubong wika
ng Filipinas ang ating maging wikang             pambansa?

             Nakapagtataka ito kapag inisipa na ang mga delegado             sa
naturang kumbensiyon ay pawang mga edukado at             kabilang sa mataas na
uri ng lipunang Filipino.             Bilang mga edukado, mayorya sa kanila ang
mahusay sa             Espanyol. Iyon ang dahilan kaya ang una nating
republika, ang Republikang Malolos ay Espanyol ang             wikang opisyal sa
pamahalaan. Ang medyo nakababata             sa mga delegado ay nagdaan sa
edukasyong pinalaganap             ng mga Amerikano o naging pensiyonado kaya't
bihasa             sa wikang Ingles. Nasa ilalim pa tayo noong 1935 ng
mga Amerikano kaya't siguradong may malakas na             saloobin sa
kumbensiyon na Ingles ang hiranging             wikang pambansa. Alam ng mga
delegado ang realidad             ng politika at ang magandang mga posibilidad
para sa             paggamit ng wika ng kanilang bagong Mananakop.

             Kung pinili lamang nila kahit ang Espanyol ay            
nagtatamasa sana tayo ng higit na matalik na ugnayan             sa Espanya at
mga bansa sa Amerika Latina. Kung             pinili lamang nila ang Ingles ay
wala tayong             pinag-uusapang problema ngayon. Ngunit hindi nila
pinili ang Espanyol at hindi rin nila iginiit man             lamang ang Ingles
bilang wikang pambansa. Sa halip,             pinagtibay nila ang pagbuo ng
isang wikang             pambansang nakabatay sa isang katutubong wika ng
Filipinas.

             Bakit? Dahil higit na nanaig sa kanila ang paniwala             na
higit tayong magkakaisa bilang isang bansa at             makapagsasarili sa
politika at ekonomya kung isang             wikang katutubo sa atin ang ating
wikang pambansa.             Ang paniwalang ito ay bahagi ng matinding
nasyonalismo na dulot ng nakaraang Himagsikang             Filipino at maalab na
maalab pa noon sa puso ng mga             lider at naging delegado sa
kumbensiyong             pansaligang-batas. Gayunman, ang paniwalang ito ang
namatay na sa ating isip at ibig nating ilibing             ngayon kasama ng mga
gunita ng Himagsikang Filipino.

             Puwede ka namang maging makabayan kahit nagsasalita             ng
Ingles. Ito ang malimit ikatwiran ng mga             Inglesero ngayon. Ang ibig
sabihin, baka higit pang             makabayan ang pagsasalita sa Ingles dahil
higit na             kailangan ng mamamayan ang kahusayan sa paggamit ng
Ingles para umasenso ang buhay. Sa kabilang dako,             pangarap lamang
noon ang wikang Filipino at hindi na             ito kailangan ng bayan. Ito ang
nasa isip ni GMA sa             pag-uutos ngayon sa DepEd na ibalik ang
pagtuturo             lamang sa Ingles mula Grade 1. Ito rin ang katwiran
ni Meyor Lito Atienza sa pagtatagubilin na Ingles             lamang ang gawing
medium of instruction sa Maynila.

             Sa biglang malas, ang isyu ng pagiging makabayan at             ang
isyu ng dapat maging midyum ng pagtuturo sa mga             paaralan ay dalawang
magkahiwalay na usapin.             Gayunman, totoong magkaugnay ang dalawa
kapag             nilinaw ang problema ng edukasyon sa Filipinas. Ang
ibig kong sabihin, ang problema ng ano ang dapat             maging midyum ng
pagtuturo ay nagsisimula at             nagwawakas sa kalidad ng nasyonalismo ng
mga             nagsasabing makabayan sila at kaya nais nilang            
Ingles ang maging midyum ng pagtuturo.

             Para sa ikalilinaw ng problema, balikan natin ang            
kasaysayan ng mga pagtutol sa paggamit ng Filipino             bilang wikang
pambansa at midyum ng pagtuturo.

             Unang pagtutol: Tagalog lamang ang Filipino. Isang             bagay
itong matagal nang sinagot. Sa isang banda,             aksidente lamang ng
kasaysayan na Maynila at hindi             Cebu ang ginawang sentro ng kolonyang
Espanyol sa             dakong ito ng daigdig at patuloy na naging sentro ng
politika at ekonomya ng bansa nitong ika-20 siglo.             Kung sa Cebu
namalagi si Legazpi, Sugbuanon sana ang             batayan ng ating wikang
pambansa. Sa kabilang banda,             ang pagiging Tagalog ng Tagalog ang
bentaha nito             laban sa wikang banyagang gaya ng Ingles. Iisa ang
pamilya ng lahat ng katutubong wika ng Filipinas. Sa             diksyonaryo
halimbawa ni Panganiban (1972), naglista             siya ng mahigit 27,000
pangunahing lahok at sa mga             ito, mahigit 11,000 ang may kogneyt sa
pinili niyang             12 wikang katutubo sa Filipinas bukod pa sa mahigit
12,000 homonim ngunit
  di-singkahulugan. Kaya             nakapakabilis matututo ng Filipino ang isang
Ifugaw             o Tausug kompara sa paghihirap niyang matuto ng            
Ingles o anumang wikang di-kapamilya ng mga wika             natin.

             Ikalawang pagtutol: Imperyor ang Filipino sa Ingles.             At
kaugnay nito, mahirap gamitin ang Filipino sa             matataas na disiplina,
lalo na sa agham at             matematika. Ito ang nagin saligan ng Bilingual
Policy sa edukasyon noong 1970. Sa isang banda,             walang imperyor o
superyor na wika sapagkat bawat             wika ay may sistema upang tupdin ang
pangangailangan             ng gumagamit nito at upang umunlad kung nagbabago
rina ng buhay at interes ng gumagamit nito. Sa             kabilang banda,
napatunayan na ng mga saliksik at             eksperimento na puwedeng-puwedeng
gamitin ang             Filipino sa anumang disiplina. Sa U.P., bukod sa
totohanang paggamit ng Filipino sa mga klase sa             agham at matematika
ay nakapaglathala na ng maraming             textbuk sa iba't ibang larangang
akademiko. At sa             totoo lang, Filipino naman ang lihim at siyempre
  di-opisyal na ginagamit ng mga titser kapag             kinakapos sa Ingles
ngunit nais talagang makatulong             sa pagkatuto ng mga estudyante.

             Umiikot lamang sa naturang dalawang pagtutol ang mga            
isyung inihaharap laban sa Filipino magmula nang             iutos ang pagtuturo
nito sa mga paaralan. Sa             kabilang dako, natupad na ng Filipino ang
mga             gampanin upang kilalanin itong wikang pambansa at            
opisyal na wikang panturo. Ito ang totoong lingua             franca ng
Filipinas. Sa isang survey ng Ateneo de             Manila noong 1989, lumitaw
na 92% ang nakakaintindi             ng Tagalog sa buong bansa, 88% ang
nakakabasa nito,             83% ang nakakapagsalita nito, at 81% ang
nakasusulat             dito. Lumitaw din na 51% lamang ang nakakaintindi ng
Ingles at 41% ang nakakaintindi ng Sugbuanon.             Tandaan, noong 1989 pa
ang estadistikang ito. Tiyak             na malapit nang maging siyento
porsiyento ngayon ang             nakakaintindi ng Filipino mulang Basco
hanggang             Bonggao.

             Subalit binubuhay ng mga Inglesero ang lumang             pagtutol
sa pamamagitan ng inibang katwiran.             Ginagamit ngayon ang
"globalisasyon" bilang             sangkalan upang idiin na kailangan natin ang
Ingles             upang maging "globally competitive" at upang mas            
magkaroon ng oportunidad ang bawat paslit na             Filipino na umasenso.
Para sa mga Inglesero,             pagiging makabayan ang pagsisikap matuto ng
Ingles             dahil kailangan ito para sa pagsulong ng kabuhayang
bansa at sa pag-asenso ng bawat mamamayang Filipino.

             Totoo ba ang katwirang ito ng mga Inglesero?

             Una, ilang Filipino ba talaga ang nagkakaroon ng            
pagkakataong magtrabaho sa ibang bansa? Sa             istatistiks noong 1984,
umaabot sa dalawang milyon             ang ating overseas workers. Siguro,
triple na ngayon.             Ngunit kahit sabihing 10 milyon, sila ba ang
pundasyon upang maisalba ang ating bansa sa             kasalukuyang krisis?
Ayon sa istatistiks, umaabot sa             75% ng mga overseas workers ang
atsay, drayber, yaya,             at piyon sa mga konstruksyon. Kailangan nga ba
nilang maging magaling sa Ingles? O baka mas             kailangan pa nila ang
leksiyon sa Niponggo, Arabic,             Mandarin, German, o Italian para mas
kagiliwan ng             kanilang amo?

             Ikalawa, ano ang gagawin natin sa milyon-milyong             paslit
na pumapasok sa paaralan taon-taon at hindi             naman magiging overseas
workers? Ayon na rin sa             pag-aaral ng DepEd, sa bawat sampung batang
pumasok             ng Grade 1, lima lamang ang nakakatapos ng Grade VI,
dalawa lamang ang nagtutuloy sa high school, at isa             ang nakakatapos
para mag-aral sa kolehiyo. Ang lahat             ng drop-out sa elementarya ay
malamang sa hinding             nalilimot ang natutuhan at nagiging mga
illiterate.

             Ang ibig sabihin, kailangan ang mabisang paraan ng            
pagtuturo sa elementarya upang maging literate sa             lalong madaling
panahon ang isang bata. Kailangan             mabilis siyang matutong bumasa't
sumulat, matuto ng             mga batayang kaalaman at kasanayan upang kahit
umalis siya ng paaralan ay may pag-asa pa ring             magamit niya ang
natutuhan at maging isang             kapaki-pakinabang na mamamayan.

             At alam ng kahit sinong disenteng edukador na hindi             ito
matutupad sa pamamagitan ng Ingles. Sa halip,             kailangan ang wikang
katutubo o ang wikang higit na             mabilis maunawaan ng batang Filipino
upang higit na             mabisang matupad ang pagtuturo ng batayang kaalaman
at kasanayan sa unang mga taon ng pag-aaral. Ang             kapakanan ng 90%
paslit ang dapat ingatan, hindi ang             pangarap ng 10% na malimit ay
anak pa ng mayaman at             makapangyarihan sa ating lipunan.

             Ikatlo, ano ba ang layunin ng Edukasyon sa             Filipinas?
Layunin lamang ba natin na maging pabrika             ng mga atsay, construction
workers, care givers, at             call center operators? Layunin ba nating
idestiyero             sa ibang bansa ang lahat ng magagaling nating            
kabataan at edukado para makapagpadala dito ng             dolyar kahit na
alilain at abusuhin sila doon? Isa             tayong bansang pulubi. Ngunit
mananatili tayong             pulubi hangga't hindi natin naiplaplano ang
edukasyon tungo sa pagpapalakas ng ating pambansang             kakayahan. Higit
nating kailangan dito ang lahat ng             mga magagaling nating mamamayan
upang itayo ang             ating industriya, pamunuan ang ating mga negosyo, at
gumawa ng mga paraan upang magdulot ng marangal na             ikakabuhay sa
sambayanang Filipino.

             Isang pinunong mababaw ang isip ang nagplaplano             lamang
para ipadala sa ibang bansa ang lahat ng             puwedeng ipadala sa hukbo
ng kaniyang mamamayan. At             isa siyang taksil na pinuno kung
isasakripisyo nya             ang kapakanan ng napakarami para mapagbigyan ang
kinabukasan ng iilan. Sa ganito dapat sukatin ang            
ipinangangalandakang "pag-ibig sa bayan" ng mga             Inglesero at
nagsisikap biguin ang paglaganap ng             Filipino bilang wikang pambansa.
Limitado ang             kanilang "nasyonalismo" dahil nakabatay lamang ito
sa hilig at interes ng mga middle class at educated             sector.

             Ngayon, hindi nangangahulugang dapat patayin ang             Ingles.
Hinding-hindi. Kailangan natin ang Ingles sa             mga gamit na
ipinagmamalaki ng mga Inglesero. Kaya't             dapat magdulot ng puwang sa
paaralan para matuto ng             Ingles ang nais matuto ng Ingles ang nais
matuto             nito. Subalit hindi sa paraang ito ang pamamayanihin
sa edukasyong pambansa. Ang totoo, malimit na ang             maka-Ingles ay
yaong mayayaman. May pera sila para             pag--aralin ang kanilang anak sa
pribadong             institusyon na Ingles ang midyum ng pagtuturo. May
pera sila para pag-aralin ang kanilang anak sa             Estados Unidos.
Bayaan silang gumastos para sa             kanilang pangarap. Subalit huwag
ipahamak ang             pangarap at hinaharap ng napakaraming anak ng mga
magsasaka, mangingisda't manggagawa sa mga nayon at             sa mga pook
maralita ng lungsod.

             Nais nating lumahok sa kumpetisyong global?             Palakasin
natin ang ating sarili. Wika nga ni Dr.             Onofre D. Corpuz, na isang
mahusay um-Ingles, sa             isang kumperensiya ng mga guro ng U.P. noong
Mayo             1997: "We want to go global. But we can't develop            
unless we develop a national language." Inuulit             lamang niya ang ibig
sabihin ng mga delegado sa 1935             Kumbensiyong Konstitusyonal nang
ipasiya nilang             ibatay sa isang wikang katutubo ang wikang pambansa
ng Filipinas.

             Ferndale Homes
               30 Hulyo 2004

               *Mula sa panayam na binigkas ng may-akda sa okasyon              
ng Buwan ng Linggo ng Wika sa NCCA Auditorium




---------------------------------
Get easy, one-click access to your favorites.  Make Yahoo! your homepage.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1810

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Tue Nov 20, 2007 3:59 pm
Subject: Ang Wika ng Karunungang Filipino - ni Virgilio Almario

gregstar2006

Ang Wika        ng Karunungang Filipino
               (By: Virgilio S. Almario)


Tuwing ipagmamalaki ni             (dating) Senador Blas F. Ople ang kahalagahan
ng wikang             pambansa, malimit niyang banggitin ang naging            
pangangailangan sa isang Shakespeare upang kilalanin             ang Ingles, sa
isang Dante upang maging wika ng             buong Italya ang wika ng kanyang
Commedia, o sa             isang Alexander Pushkin upang igalang ang wikang
Ruso sa kaniyang bansa. Tagapagdiin siya ng paniwala             na napakalaki
ng tungkulin ng dakilang mga akda             tunggo sa paggalang at pagtanggap
sa isang wikang             katutubo upang piliing wika ng isang bansa mula sa
hanay ng kalipunan ng iba pang wikang katutubo. Ito             halimbawa ang
saloobin ng kaniyang pahayag na             Chaucer ng Tagalog si Balagtas.

             Kung sa bagay, panitikan ang pinakasukdulang patotoo             ng
pag-unlad ng isang wika. At tiyak na masasabing             inihatid ni
Francisco Balagtas ang wikang Tagalog sa             isang karurukan, sa
pamamagitan ng 'Florante at             Laura.' Ginampanan niya sa wikang
Tagalog ang             paglilingkod ni Chaucer sa wikang Ingles. Katulad ni
Chaucer, ang mahusay na pagkasulat ni Balagtas sa             Florante at Laura
ay makatatawid sa lahat ng balakid             at mga suliranin ng wikang
Tagalog.

             Gayunman, alam natin mula sa kasaysayan ng mga             wikang
pambansa sa buong mundo na may iba pang mga             kondisyon at
pangangailangan upang lubusang             tanggapin at lumaganap ang isang
wikang pambansa.             Isa dito ang pagiging wika sa makapangyarihang mga
larang ng lipunan. Totoo na kahit pagkatapos ni             Balagtas ay maraming
sumunod pang mga dakilang             manunulat, mula kina Bonifacio, Jacinto
hanggang             kina Lope K. Santos, Jose Corazon de Jesus,            
Hermogenes Ilagan, Julian Cruz Balmaseda, I�igo Ed.             Regalado, at
napakahabang listahan na luminang sa             Tagalog bilang makabuluhan at
mabisang wika ng             panitikan. Ngunit hindi sila binabasa ng mga
mayayamang negosyante at makapangyarihang mga             politiko. Nagdedebate
sa Ingles ang mga mambabatas             sa Kongreso at nililitis sa tulong ng
Ingles ang mga             kaso mula
  sa pinakamababa hanggang sa kataas-taasang             hukuman ng Filipinas.
Hanggang ngayon, Ingles ang             namamayaning wika ng karunungan. Maliban
sa mga             aklat sa pagtuturo ng Filipino at araling panlipunan,
nakasulat at pinag-aaralan sa Ingles ang mga textbuk             sa mataas na
antas ng edukasyong Filipino.

             Ito ang realidad na laging inuukilkil ni Dr.             Bonifacio
Sibayan upang laging ibimbin ang kaniyang             propesiya sa totohanang
pagkilala sa Filipino bilang             wikang pambansa. At ito rin ang
pangunahing sandata             ng mga Inglesero upang ipagmalaking mahirap
mapantayan man lamang ng wikang Filipino ang             tungkulin ng Ingles sa
lipunang Filipino. Hanggang             di nagbabago ang sitwasyon, alinsunod sa
analisis ni             Dr. Sibayan, hindi dapat madaliin ang pagsasa-Filipino
ng pagtuturo. Sa halip, dapat pang hintayin ang             mahabang panahon
upang matupad ang kanyang hula na             magtatagumpay ang Filipino
pagkatapos ng isang siglo             na kung sisimulan sa 2000 ay
nangangahulugan ng             katuparan sa 2100.

             Para sa mga tulad ni Dr. Sibayan, dapat nang matuwa             ang
mga makawikang Filipino sapagkat sandaang taon             na lamang ang dapat
ipaghintay bago sila magtagumpay.

             Ngunit may ipokrisya sa likod ng naturang propesiya.            
Ipokrisya itong tahimik sa hanay ng mga politiko at             edukadong
nagkukunwaring hindi kaaway. Ipokrisya             itong talamak sa hanay ng mga
politiko at edukadong             nagkukunwang hindi kaaway ng wikang pambansa.
O kung             tutuusin, ito ang ipokrisya ng buong burukrasya at
mataas na lipunang nais lumitaw na hindi             sumasalungat sa tadhanang
pangwika ng Konstitusyong             1936 hanggang Konstitusyong 1987 bagaman
higit na             makiling sa pananatili ng kasalukuyang kalagayan
dahil sa higit na makikinabang sa patututuloy na             pananaig ng Ingles.
At mga edukadong ito ang patuloy             na nagsasabing hindi sapat ang
kahandaan ng             sambayanan para sa Filipino samantalang ibinabandila
ang pakinabang sa Ingles.

             Kaya't maitatanong: Ano ba ang kanilang ginawa upang            
malunasan ang sinasabi nilang limitasyon ng wikang             Filipino? Ano
bang programa ang itinaguyod ng tulad             ni Dr. Sibayan upang mapabilis
ang hinuhulaan niyang             panahon ng transisyon mula sa status quo tungo
sa             malawakang paggamit ng wikang Filipino? Ano bang            
dagdag na badyet ang idinulot ng mga politiko bilang             wika ng
akademya?

             Umunlad ang Filipino at patuloy na lumaganap, ngunit             sa
kabila ng kawalang-malasakit ng mga opisyal ng             pamahalaan at
pagwawalang-bahala ng mga mayaman,             makapangyarihan at nakapag-aral
sa Filipinas. Kung             naging dibdiban ang pagplaplanong pangwika sa
likod             ng Surian ng Wikang Pambansa (o ng Komisyon sa            
Wikang Filipino ngayon) at kung nagkainteres man             lamang ang mga
opisyal ng DECS at CHED upang             linangin ang wika bialng wika ng
akademya, marahil             higit na malayo na ang pagsulong at tagumpay ng
wikang pambansa.

             Filipino sa U.P.

             May mga progresibong palantandaan sa Unibersidad ng            
Pilipinas. Dito lamang may maipagmamalaking             Patakarang Pangwika na
tumatangkilik sa wikang             Filipino at inaprobahan ng Board of Regents
nito             noong 1989. Sinundan ito pagkatapos ng pagtatayo ng            
Sentro ng Wikang Filipino sa ilalim ng opisina ng             Pangulo ng U.P.
Nagtakda ang Sentro ng mga target na             taon upang simulan ang paggamit
ng wikang Filipino             sa mga klase sa iba't-ibang disiplina at realista
ang iba't ibang programang target para sa mga kampus             sa Diliman, Los
Ba�os, Maynila, at Kabisayaan.

             Ngunit nagdaan ang administrasyon ni Pangulong Jose            
Abueva nang walang nasunod sa alinmang target ng             Sentro. Ang
sitwasyong ito ang pinaglimian namin ni             Pangulong Emil Q. Javier
nang hirangin niya akong             direcktor ng Sentro. Natukoy namin ang
dalawang             malaking suliranin sa pagpapairal ng isang            
patakarang pangwikang maka-Filipino sa loob at labas             man ng U.P.
Una, nangangailangan ng mga babasahin at             gamit panturo sa Filipino,
lalo sa mga larang ng             agham, matematika, at teknolohiya. Ikalawa,
nangangailangan ng pagkakasundo sa uri ng Filipino             na palalaganapin
sa unibersidad, ang ibig sabihin,             ang uri ng Filipino na magiging
modelo ng wikang             panturo at wika ng pag-aaral.

             Malinaw sa unang nabanggit na suliranin ang             pagkaligta
sa pagdevelop ng mga babasahin, lalo na             ang textbuk, para magamit sa
mga silid-aralan. Sa             kabila ng pagbanggit sa bagay na ito sa mismong
antas para sa programang bilingguwal sa edukasyon             tungo sa pag-iral
paglaon ng wikang Filipino at             waring nilimot ang ganitong paghahanda
ng mga             opisyal ng DECS at ng buong pamahalaan. Sa kabila ng
ulit-ulit na pagtuligsa sa bagay na ito ng mga             anti-Filipino, hindi
nagising ang Surian (at             hanggang ngayon, ang Komisyon sa Wikang
Filipino) sa             napakalaki at napakahalagang pangangailangang ito.
Sapagkat paanong gagamiting panturo sa agham ang             Filipino kung
walang magagamit man lamang na kahit             isang textbuk? Dapat bang
lumikha lamang ng naturang             textbuk kapag may desisyong nang gamitin
ang
  Filipino sa pagtuturo ng agham?

             Sa kabilang dako, hindi maipagkakaila na nalilito             kahit
ang mga guro ng Filipino sa nagbabanggaang mga             panukalang uri at
anyo ng wikang Filipino sa             kasalukuyan. Pagkatapos baguhin ang
pangalan ng             wikang pambansa mula "Pilipino" tungo sa "Filipino"
at repormahin ang alpabeto tungo sa pagkakaroon ng             28 titik, dapat
lamang asahan ang pagsulpot ng mga             haka at panukala upang makaahon
ang wikang pambansa             mula sa kumunoy ng "purismo" at makaagpang sa
mga             hamon ng intelektuwalisasyon. Hindi rin maikakaila            
na may aktibong pangkat sa unibersidad na may             reputasyon sa
pagsusulong ng tinatawag na "U.P.             Filipino" na tiyaking salungat sa
paraan ng paggamit             sa alpabetong may 28 titik na binuo ni Dr.
Alfonso             Santiago at siyang pinalalaganap ng Komisyon. Dapat
ding banggitin na may pinairal na stylebook
  ang De             La Salle University Press at ginagamit ito sa mga
limbag na aklat sa Filipino. Samantala, patuloy na             sinusunod ng
Liwayway at mga malaganap na tabloyd (maliban             sa Abante) ang lumang
paraan ng pagbaybay na may             alapabetong 20 titik.

             Iba't-ibang kampanya ang inilunsad ng Sentro noong             1993
upang harapin ang dalawang naturang pangunahing             suliranin.
Halimbawa, inilunsad ang timpalak Uswag             UP Visayas at Timpalak
Iluminado Lucente gayundin             ang mga Gawad Lope K. Santos at Cecilio
Lopez, at             nagkaroon ng mga buwanang simposyum pangwika sa
iba't ibang kolehiyo ng U.P. Layunin ng mga gawaing             ito ang
pagpapasigla at pagpapalawak ng pagkilos             para sa Filipino sa loob ng
Sisteman U.P. Nag-ukol             din ng panahon at salapi ang Sentro para sa
mga             saliksik pangwika, gaya ng pagtitipon sa mga            
terminong pangkultura mula sa iba't ibang wika,             pagsasagawa ng
survey hinggil sa estandardisasyon ng             mga katawagang pang-akademya,
at pana-panahong             Bantay-Wika o pagsusuri sa pamamagitan ng computer
sa bokabularyong ginagamit sa mga malaganap na
           peryodiko.

             Gayunman, pinakatuon ng estratehiyang pangwika ng             Sentro
sa ilalim ng administrasyon ng Pangulong             Javier ang tatlong malaking
proyekto: (1) Sangfil,             (2) Aklatang-Bayan, at (3) U.P. Diksyonaryong
Filipino.

             Itinatag ang Sangfil (Sanggunian ng mga Unibersidad             at
Kolehiyo sa Filipino) bunga ng isang maghapong             pulong noong Oktubre
26, 1994 na dinaluhan ng mga             kinatawan ng Kagawaran ng Filipino mula
sa DLSU,             Ateneo de Manila, Miriam, PNU, PUP, at UP. Nadagdag
pa sa mga sumunod na mga pulong ang FEU at CEU bago             idinaos ang
kongreso ng pagtatatag noong Agosto             10-11, 1995. Sa ikaapat na
pambansang kongreso ng             Sangfil, umaanot na sa 100 ang kasaping
paaralan             mula sa iba't ibang rehiyon.

             Nang pangunahan ng Sentro ang pagbuklod sa Sangfil,            
napapatnubayan ito ng layuning pabilisin samantalang             pinalalawak ang
pag-uusap sa mga maselang isyung             pangwika sa loob ng akademya. Isang
forum ang bawat             pulong at kongreso ng Sangfil upang mapanday ang mga
tuntuning pangwika sa paraang demokratiko at sa             pamamagitan ng
konstruktibong konsensus. Kamakailan,             inilathala ng Sentro ang
bagong sangguniang aklat sa             gramatika na bunga ng pinagbuklod na
sikap ng mga             kinatawang guro sa Sangfil. Inaasahan na higit pang
magiging produktibo ang Sangfil habang tumitiim ang             pagkakaisa ng
mga kinatawang guro mula sa iba't             ibang kolehiyo at unibersidad.
Nagiging epektibong             sanggunian din ang kongreso upang maipahayag o
maitanghal ang mga isyu't suliraning partikular sa             mga rehiyon at
lokalidad.

             Ang Aklatang-Bayan ang unang ambisyosong programa sa            
paglalathala ng mga textbuk at sangguniang aklat na             nakasulat sa
wikang Filipino. Sa simula, nakatuon             lamang ang programang ito sa
seryeng Aklat Paraluman             -mga textbuk at sangguniang aklat sa agham
at             matematika, at sa seryeng Aklat Bulawan - mga            
importanteng akda noong panahon ng kolonyalismong             Espanyol na
kailangan sa pagsasaliksik pangwika at             pampanitikan. Ngunit lumawak
na ngayon ang bisyon ng             Aklatang-Bayan upang tunay na makabuo ng
isang             koleksiyon ng mga akda at aklat na nakasulat o            
nakasalin sa Filipino, sumasaklaw sa lahat ng             disiplinang akademiko,
at para sa mga guro't             mag-aaral sa hay-iskul at kolehiyo.

             Sagot ang Aklatang-Bayan sa sinasabing dahop na            
kalagayan ng mga babasahin sa Filipino at             pagtalimuwang sa
naghaharing paniwala na mahirap             gamitin ang Filipino sa mga
disiplinang             nangangailangan ng siyentipiko at modernong            
pagsusulat ng mga textbuk upang ilahok ang mga             propesor mula sa
iba't ibang autonomong yunit at             magkaroon ng kabuluhan ang bawat
aklat para sa buong             Sistemang U.P.

             Ang "U.P. Diksiyonaryong Filipino" ang ikatlong            
kasangkapan upang tuluyang masalungat ang mga             prehuwisyo at tuligsa
laban sa wikang Filipino at             maitanghal ang kakayahang pambansa at
intelektuwal             nito. Isang reperensiya ang "U.P. Diksiyonaryong
Filipino" sa kasaysayan ng pag-unlad ng korpus ng             wikang pambansa,
mula sa sinaunang Tagalog hanggang             sa kasalukuyang lingua franca ng
Metro Manila.             Dibdiban din nitong nilalagom ang mga karanasang
pambansa sa pamamagitan ng paglalahok sa iba't ibang             saliksik
hinggil sa mga lengguwahe, kultura, at             katutubong kaligiran ng mga
pangkating etniko sa             buong kapuluan samantalang maingat na
ipinapasok ang             mga kabaguhang dulot ng bagong kabihasnan at
ipinapahayag sa mga wikang pandaigdig. Kaya sagana             ang diksyonaryo
sa mga salita mula sa Sebwano,
     Hiligaynon, Iloko, Bikol, Waray, Kapampangan,             gayundin sa mga
terminong pangkultura mulang             Maranaw, Tausug, Kalinga, Ifugaw, at
ibang wikang             katutubo. Bukod naman sa dominanteng Ingles at
nakamihasnang Espanyol, nakalikom din ang             diksyonaryo ng mga
katawagan mulang French, German,             Italyano, Japanese, Russian, Tsino,
Latin, Griyego,             Arabe, Hindi, at kahit na Afrikaan.

             Ang totoo, nilalagom ng "U.P. Diksiyonaryong             Filipino"
ang saklaw at konsentrasyon gayundin ang             mga lamat at kahinaan ng
pagsisikap ng mga             manananliksik at iskolar. Sa gayon, sa pamamagitan
ng "U.P. Diksiyonaryong Filipino" ay maaring             maipaaninag ang lawak
at salimuot ng karanasang             pambansa samantalang ipinamumukha sa mga
edukadong             Filipino ang kanilang sariling dahop at makitid na
kaalaman. Ang ibig sabihin, hindi dahop ang Filipino             bilang wika ng
akademya; sa halip, ang mga edukado             ang may napakadahop na kaalaman
sa paggamit ng             Filipino.

             Kaya, higit kaninuman, ang mga edukado ang            
nangangailangan ng isang intelihenteng sangguniang             gaya ng "U.P.
Diksiyonaryong Filipino."



             *Sipi mula sa "Bulawan 4," Journal               of Philippine Arts
and Culture, na inilathala ng               National Commission for Culture and
the Arts.

               **VIRGILIO S. ALMARIO is a poet, critic, editor, and              
full professor at the University of the Philippines,               Diliman. He
is the editor-in-chief for the UP               Diksiyonaryong Filipino. He is
also one of the               country's National Artists in Literature.
           MORE PAGES:


---------------------------------
Be a better pen pal. Text or chat with friends inside Yahoo! Mail. See how.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1811

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Tue Nov 20, 2007 4:01 pm
Subject: Pagsulong sa Ortograpiyang Filipino Bilang Salamin ng Kasaysayan at Kulturang Pambansa

gregstar2006

Pagsulong sa Ortograpiyang Filipino Bilang Salamin ng Kasaysayan
at Kulturang Pambansa
(By Mario I. Miclat Ph.D. )

Pagsulong sa Ortograpiyang Filipino Bilang Salamin ng Kasaysayan at
Kulturang Pambansa

By Mario I. Miclat, Ph.D.

May sariling katangian, na hiwalay sa pag-unlad ng
kultura, ang wika. Samot-sari ang pagkikilanlan ng kultura ng isang
bayan�ang kaisipan, kaugalian, kasanayan, at sining ng
sambayanan�mga katangiang nilinang sa mahabang panahon. Bagaman
sinasalamin, inaagapayanan, o tinutuhog pa nga at
pinag-uugnay-ugnay ng wika ang iba�t ibang salik ng kalinangan, may
sinusunod itong sariling batas ng pag-unlad. Halimbawa, anuman ang
maging katangian ng lipunang Filipino�mala-komyunal sa panahon ng
mga baranggay; may mahigpit na herarkiya sa panahon ng
kolonyalismong Espanyol, Amerikano at Hapon; o ultra-demokratiko sa
kasalukuyang panahon�naroroon at naroroon pa rin ang katangian ng
mga panlaping �mag,� �um,� �in,� at �an.�

Kaya nga ba may hiwalay na larang ng pag-aaral tungkol
sa wika, ang lingguwistika. Maraming aspekto ang gawang pag-unawa,
pagpapayaman, at siyentipikasyon ng wika. Una, ang pagsasatitik nito
mula sa basta sinasalita patungong isinusulat na simbolo ng
komunikasyon. Ikalawa, ang kodipikasyon nito sa mapanghahawakan
kahima�t hindi mahigpit na gramatika�mula sa pagbibigay kahulugan sa
mga pinakamalilit na morpema, panlapi at mga salita,
pati pagbusisi sa iba�t ibang paraan ng pagbubuo ng kahulugan ng mas
malalaki nitong bahagi (tinatawag na semantika); hanggang sa
pagbubuo ng mga parirala at pangungusap (na sintaktika naman ang
tawag); o pag-aaral sa mga morpema at sa komposisyon ng mga
ito (morpolohiya); pag-aaral ng mga espesipikong tunog at mga
kombinasyon nito (ponolohiya); o ang
katanggap-tanggap na sistema ng pagsulat (ortograpiya). At
ikatlo, ang paggamit dito sa iba�t ibang larangan ng kaalaman at
disiplinang akademiko tulad ng siyensiya, teknolohiya, matematika,
batas, pilosopiya, teolohiya, politika, at humanidades.

Kung ang wika ang sistema ng simbolo sa tinig at sulat
na ginagamit ng tao sa pagpapatalastas ng isip at damdamin, walang
wika sa kahit na anong lupalop sa daigdig ngayon ang kahapon lamang
isinilang. Halos magkakasing-edad ang lahat ng sinasalitang
wika, at sumulpot mula nang maging tao ang tao, mga kalahating
milyong taon na ang nakararaan. Sa kasamaang palad, ang
pinakamaagang rekord ng wika sa nakasulat na paraan ay mga 6000 taon
pa lamang katanda. Sa cuneiform ng mga taga-Sumer (o Iraq ng
kasalukuyan), makikita ang mga panimulang hakbang sa
intelektuwalisasyon ng wika. Sa nasusulat na wikang tulad nito
ipopokus ang talakay na ito.

Liban sa ilang creole, pidgin, at artipisyal na wika,
karamihan sa mga tinatawag ngayong opisyal o panlahat o pambansang
wika ang isinilang sa kabesera ng isang bansa at pinalaganap sa
network ng komunikasyon at mga aklatan, sa sistema ng edukasyon
at sa tinatawag na pambansang panitikan. Anupa�t malaking pampasigla
sa pag-unlad ng wikang pambansa ang nasusulat na anyo ng wika. Dito
sa Filipinas, isang palayok na yari noong ca.1400, at
kinatititikan ng sinaunang baybayin sa may gawing balikat nito, ang
nahukay sa isang libingan sa Calatagan, Batangas. Pero hindi ito ang
pinakamaagang nakasulat na rekord na natuklasan sa Filipinas. Isang
lahang tanso, na may inskripsiyon tungkol sa sanglaang naganap noong
taon 900, ang nadeskubre sa may wawa sa Pagsanjan, Laguna.
Pinatutunayan nito na mayroon nang nakasulat na anyo ang wikang
Filipino kahit noon pa mang 1100 taon na ang nakararaan. Sabi nga ng
misyonerong Heswitang si Pedro Chirino sa kaniyang Relacion de las
Islas Filipinas (1604): �Totoong mahilig sumulat at bumasa
ang mga tao sa mga pulong ito, kung kaya bibihira ang lalaki, at
lalong kaunti ang babae, na hindi nakababasa at nakasusulat ng mga
titik na gamit sa Maynila.� Sa ganitong pangyayari, napakahaba na ng
mapaghuhugutan natin ng karanasan sa pagpapaunlad ng pambansang
wika.

May apat na pangunahing paksang tatalakayin ang papel na
ito kaugnay ng pag-unlad ng pambansang wika. Una, ang mga pagbabago
sa ortograpiyang Filipino sa kasaysayan. Ikalawa, ang konsepto ng
�karaniwang Filipino� na gumagamit ng pambansang wika. Ikatlo,
ang pagpapasulong ng lingua franca at pambansang wika. Ikaapat,
ilang implikasyon ng patakarang �Kung ano ang bigkas, siyang sulat.�

Sa manwal panlaboratoryong Embriolohiya ng Vertebrata
(1997) ni Annabelle Herrera na inilathala ng UP Sentro ng wikang
Filipino, mababasa ang sumusunod (may kaunting pagbabagong
editoryal):

Ang sistemang panreproduksiyon ng lalaki ay binubuo ng
isang pares ng testes, ng vas deferens, urethra, penis, at mga
aksesoryang glandula.

Ang testes [ang] nakabalot sa visceral peritoneum na
tuloy-tuloy sa mesorchium. Ang kapsula na fibrous na connective
tissue ay ang tunica albuginea na tuloy-tuloy sa mga septa na
nagbubukod sa testes mula sa mga lobule. [Nasa] loob ng mga ito
[ang] mga nakaikot na mga seminiferous tubule na [kakikitaan]
ng mga spermatogenic cell na bumubuo sa germinal epithelium. May
nakapalibot na basement membrane sa mga tubule. Nasa pagitan ng mga
tubule ang interstitial tissue na mayroon ding [tungkuling]
endocrine.

Mapapansin sa halimbawa sa itaas ang gamit ng mga mga
salita na bahagyang lumilihis sa patnubay ng Komisyon ng Wikang
Filipino kaugnay ng alpabeto at ispeling. Hindi naman basta
makalihis kaya bahagya ngang lumilihis ang patakarang editoryal ng
UP SWF. Pinaglimi-limi ito nang husto at ibinatay sa
napakaraming multidisiplinal na konsiderasyon.

Isa pang halimbawa. Sa isang survey ng SANGFIL (Sanggunian
ng mga Unibersidad at Kolehiyo sa Wikang Filipino) noong 1999,
tinanong ang mga piling respondent mula sa mahigit 120 kasaping
institusyon sa iba�t ibang panig ng bansa tungkol sa ilang problema
sa ispeling. Bagama�t ang UP-SWF ang nagsisilbing pangkalahatang
kalihiman nito, ang De La Salle University naman ang siyang puno
noon ng komite sa ispeling. Kasama sa survey ang isang listahan ng
mga posibleng ispeling sa Filipino ng mga binanghay na modernong
salitang IT at siyentipiko tulad ng x-ray, xerox, at fax.
Habang tinatalakay ang resulta ng survey, maraming delegado sa
ikalimang pambansang kongreso ng SANGFIL na idinaos sa Far Eastern
University ang nagkonklusyon na sapat naman ang umiiral na gabay sa
ispeling. Tinutukoy doon
ang �Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino� na
inihanda ng Surian ng Wikang Pambansa at ipinalaganap ng DECS sa
Kautusang Pangkagawaran Blg. 81, S. 1987.

Sa kalahatan, sinusunod ng Patnubay ang prinsipyo ng
pagbaybay ng salita ayon sa bigkas. Parang ang gamit ng walong
dagdag na letra sa alpabetong Filipino (viz., C, F, J, N, Q, V, X,
at Z) ay limitado sa mga hiniram na pangngalang pantangi at
espesipikong katutubong katawagang pangkultura tulad ng canao,
hadji, masjid, at azan (unang panawagan ng pananalangin). Eksepsiyon
ang mga hiram na salitang �kapag binaybay ayon sa alpabetong
Filipino ay hindi mabakas ang orihinal na ispeling� tulad ng x-ray
at xerox �na makabubuting pansamantalang hiramin nang
walang pagbabago sa ispeling ngunit salungguhitan.� (Mga Tanong at
Sagot tungkol sa Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng Wikang
Filipino, 1998, 37). May elaborasyon ang tuntunin na nagpapahiwatig
na mas mabuti kung hindi na binabanghay ang
mga salita, o kung sakali man, ay ihihiwalay sa panlaping Filipino
sa pamamagitan ng gitling. Inihalimbawa ng Patnubay ang mga salitang
tulad ng maka-Rizal, taga-Luzon, at mag-Sprite (42).

Natatanging kaakuhan ng Filipino ang posibilidad na
mabanghay ang lahat ng pangngalan para maging pandiwa sa Filipino.
Magtutunog pilit ang mga pangungusap na may hiram na salitang hindi
binanghay. Napakabaduy, halimbawa, kung sasabihin ng doktor sa
kaniyang pasyente na �Ipaiilalim kita sa x-ray� para lamang
makasunod sa posibleng tuntunin ng ispeling na bulag sa kuwestiyon
ng pagbabanghay ng salita. (Lalo pa�t alam natin na nakapatayo ang
karaniwang x-ray pati na pasyenteng hindi naman �nakapailalim,�
tulad ng aakalain sa salitang �undergo,� ng Ingles.)
Walang problemang nakita ang mga kalahok sa kongreso sa mga
pandiwang tulad ng mag-x-ray, mag-xerox, mag-fax. Pero karaniwan na
ngayong makarinig ng mga pangungusap na gaya ng �E-x-ray-in kita.�
Kung susundin ang Patnubay,
mangangahulugan iyan ng paglalagay ng tatlong gitling sa
napakaikling salitang may pipitong letra, huwag nang sabihing
kakailanganin pang salungguhitan ang apat na letra dito.

Kung susundin ang Patnubay, napakahirap isulat ang
simpleng pangungusap na tulad ng �I-f-in-ax ko na sa iyo ang
artikulo ko,� o kaya�y �Borador pa lamang ang sanaysay, bakit mo
i-x-in-erox agad?� Lalo pa�t kung ima-mouse ang gitling at
salungguhit sa Microsoft Word! May nagmungkahi na gamitin ang
ganoong pangungusap sa pasalita, pero baguhin kung isinusulat na.
Gaya ng, �Ipinadala ko na sa iyo ang kopya ng artikulo ko sa
pamamagitan ng fax.� Pastilan gid! Napakahaba naman.

Tanong: basta na lamang ba tayo papayag na masadlak ang
Filipino sa tadhana ng mga wikang Amerindian tulad ng Quechua at
Guarani na naghihingalo nang mga oral at hindi isinusulat na wika sa
hi-tech na panahong ito ng World Wide Web? Lengguwahe ng mga
illiterate? Lengguwaheng pabigkas lamang ang mga tipo ng
signipikasyon at hindi maaaring i-computer? Mukhang ayaw nating
pahintulutan na gamitin sa mas murang e-mail, bagkus ay ipatatali na
lamang sa mas magastos na teleponong long distance, kung
halimbawa�y gusto nating ibalita sa mga kamag-anak o kaibigan natin
na:

Xinasaylophone ni bunso ang kawayan sa papag!

Maalaala ko tuloy nang minsang may isinusulat akong
maikling kuwento sa Filipino. Naglimi-limi ako nang husto sa tumpak
na salitang dapat gamitin sa loob ng isang diyalogo. Matapos
timbang-timbangin nang maraming beses ang iba�t ibang
singkahulugan�angkas, suno, sukob, baba, bakay, makisakay�ang
sumusunod na pangungusap pa rin ang isinulat ko: �Siguradong may
mapaghi-hitchhaykan� miski army truck� (Mario Ignacio Miclat, Pinoy
Odyssey�Stories & Kuwentos, 1989, 60).

Sa mga nabanggit na halimbawa, palagay ko�y papayag na
tayong talaga na nangangailangan na ng pagbabalik-suri sa ispeling o
ortograpiyang Filipino. Naglabas na rin naman ng Kartilya at Gabay
ang UP SWF, lalo na tungkol sa pag-iiba ng panghihiram sa English at
Espanyol. Pero dapat kong aminin na hindi pa rin iyon sapat.

Mga Pagbabago sa Ortograpiyang Filipino

Sa tuwinang may nagaganap na dakilang pagbabago sa
kasaysayan ng lipunang Filipino, nagkakaroon din ng kaukulang
adjustment sa nakasulat na anyo ang wikang Filipino. Sa pag-aadjust,
yumayaman ito, lumalago, yumayabong, at nakaaangkop sa tawag ng
panahon.

Bago ang ika-16 na siglo, puwedeng sabihing
pinakarasyonal na yatang paraan ang baybaying naimbento ng ating mga
ninuno para mairepresent sa panulat ang wika nilang sinasalita. Buo
na sa iisang yunit ang bawat pantig. Mabilis kung katutubong
salita ang sangkot. Pumapasok ang problema kapag may salitang hiram
sa loob ng pangungusap. Tingnan ang sumusunod na pangungusap:

Aahon ako matapos ang anihan.
Kaunin mo ako sa pasigan.

Madaling isulat sa baybayin ang pangungusap sa itaas.
Tingnan naman ang kahawig na pangungusap:

Sa Deciembre ang viaje ko.

Traeme sa muelle.

[insert baybayin text]

Bagama�t pareho pa rin ang diwang isinasaad ng
pangalawang pangungusap sa una, mahirap na itong ibaybayin dahil sa
mga salitang hiram mula Espanyol. Puwede sa kung puwede, pero hindi
na makinis at tiyak.

Sa mabuti o masama, madaling tinanggap ng ating ninuno
ang mga bagay na Espanyol. Pagsapit ng 1610, halos 40 taon matapos
gawin ni Miguel Lopez de Legazpi na kabesera ng kapuluan ang
Maynila, isusulat na ni Thomas Pinpin (Introduksiyon, Librong
Pagaaralan nang manga Tagalog nang uicang CaStila, Bataan: Diego
Talaghay, Impressor de Libro, 1610) ang sumusunod na puna:

Di ba quin ang ybang manga CaStila, ay inyong
quinalologdan, at guinagagad din ninyo, Sa pagdaramitman, at Sa
pananandataman, at sa paglacadman at madlaman ang magogol, ay
ualarin hinahinayang cayo, dapouat mamochamocha cayo Sa
CaStila.

Kaya nga marahil nang mas maaga pa, noong 1593,
kinailangang isulat din sa titik gotiko Romano, bukod sa baybayin,
ang Doctrina Christiana en lengua espanola y tagala. Hindi madaling
ibaybayin ang mga salitang �doctrina� at �Christiana.�

Mahihinuhang maluwag na tinanggap ng karaniwang Filipino
ang paglipat patungong letrang Romano. Sa kabuuan, ang ortograpiyang
Espanyol ang sinunod, bagama�t ang Espanyol man noon ay hindi pa
estandardisado. Pansinin ang titik �h� sa �Christiana� at Thomas
Pinpin. Sa katunayan, sa lisensiya ng libro ni Pinpin na ibinigay ni
Gobernador y Capitan General Don Juan de Silva noong Abril 14, 1610
binaybay ang pangalan ng bansa na �Islas Philipinas.� Doon naman sa
Declaracion de la Doctrina Christiana en Idioma Tagalog ni Juan de
Oliver OFM (1599), �Piliphinas� naman ang ispeling. Sa kaniyang
�Sucesos� (II Blair &Robertson, 196-216), palit-palit na
�Filippinas� (197), �Filipinas� (201), at �Philipinas� (215) ang
gamit ni Miguel Lopez de Legazpi, na nagsasalit din ng
�Billalobos� sa
baybay ng pangalan ni Villalobos. Isang liham ni Pau Cortley na
inilimbag sa Barcelona noong 1566 ang tumukoy sa ating kapuluan sa
baybay na �Philippinas� (II Blair &Robertson, 223).

Noong ika-19 siglo, nabuksan ang Suez Canal, nabuksan
ang Maynila sa kalakalang internasyonal, at nabuksan ang isip ng
Filipino sa mga liberal na kaisipan. Lumaganap ang kilusang
propaganda tungo sa kasarinlan. Mas lumakas ang diwa ng pagkabansa
na nag-udyok naman sa atin na lalong unawain nang husto
ang ating sariling pagkamamamayan na iba sa Espanyol. Nagpatuloy ito
kahit sa pag-aaral ng ating wika. Nagmukhang kakatwa ang baybay
Espanyol ng mga salitang Filipino. Kinailangan na muling timplahin
ang ortograpiyang Filipino. Isinulat ni Trinidad H. Pardo de Tavera
(1857-1925) ang kaniyang Contribucion para el estudio de los
alfabetos filipinos noong 1884. (The Rizal-Blumentritt
Correspondence, Vol I, 1886-1889, 1992, 11).

Sa kaniyang �Estudios sobre la lengua Tagala� (Cecilio
Lopez, tr. Ang Balarila ni Rizal, 1962), ipinagamit ni Jose Rizal
ang letrang �k� sa mga salitang gaya ng �kuha� na binabaybay noong
�cuha.� Nasa alfabetong Espanyol naman ang �k� pero bihira lamang
gamitin at tila reserbado sa mga salitang hiram. Kailangang palitan
ng �qu-� ang matigas na �c� kapag ginamit ang gitlaping �-in-� sa
ortograpiyang Espanyol. Ibang-iba na tuloy ang porma ng binanghay
na salita sa salitang-ugat. �Cuha,� �quinuha,� at hindi �cinuha.�
Mas simple kung gagamitin ang �k���kuha�, �kinuha.�

Samantala, ang letrang �h� ng Espanyol ay hindi
binibigkas. Ang paggamit ng binibigkas na �h� ay makalulutas ng
kahawig na problema sa letrang �c� kaugnay ng malambot at matigas na
�g� sa mga salitang Filipino na ginitlapian ng �-in-,� tulad
halimbawa ng �ganti,� �guinantihan.� Ayon dito, ang �gigante� ay
magiging �higante.� Binigyan din ng gamit ang letrang �w.�

Malaking hakbang pasulong para sa intelektuwalisasyon ng
wikang Filipino ang mga pagbabagong ipinasok ng mga propagandista at
rebolusyonaryo sa ortograpiya. Pansinin ang pagkakaiba ng edisyong
1870 ng Pinagdaanang Buhay ni Florante at ni Laura sa Cahariang
Albania ni Francisco Baltasar (reprint ng edisyong 1838?), sa
bersiyon ni Apolinario Mabini sa panahon ng kanyang pagkadestiyero
sa Guam noong 1901.

Cun pagsaulang cong basahin sa isip

Ang nangacaraang arao ng pag-ibig

�may mahahaguilap cayang natititic,

liban na cay Celiang namugad sa dibdib?

Malapit na sa kasalukuyang ortograpiya ang sulat kamay
na bersiyon ni Mabini kung ang gamit din lamang ng �k,� �g�, at �w�
ang pag-uusapan, ngunit hindi ang gamit ng �ng.�

Kun pagsaulan kog basahin sa isip

Ag nagakaraag araw ng pagibig,

Maymahahagilap kayag natititik

Liban na kay Celiag namugad sa dibdib?

Ayon kay Carlos Quirino, direktor ng aklatang pambansa
noong 1964, �a cursory examination of Mabini�s version and the 1870
edition� shows that Mabini� made changes in the orthography as
advocated by Rizal.� (Mabini�s version of �Florante at Laura�
with a Preface by Carlos Quirino and a New English Translation by
Tarrosa Subido, 1972, viii).

Makikita ang bilis ng pagtanggap ng karaniwang Filipino
sa mga susog panggramatika ni Rizal sa mapapansing pagbabago sa
baybay ng mga salitang gaya ng �ko,� �kay,� �kaya,� �titik,� �araw,�
�hagilap� sa mga dokumentong Filipino noong pagsisimula ng
ika-20 siglo.

Sa pagbuwelta ng tingin sa gamit ng Espanyol sa letrang
Romano, nagsimula na ring sumulpot ang konsepto ng abakadang
Filipino. Yayamang sa Filipino at Espanyol ay pareho ang bigkas ng
�b� at �v,� pinag-isa na lamang sa �b� at inalis na ang �v� sa
nabubuong abakada. Nakalilito ang gamit ng �c� at �j� at mukhang
kadoble lamang ng gamit ng �s� at �h,�kaya inalis din sa abakada.
Hindi mabigkas ng karamihan sa Filipino ang �f,� kaya tinanggal rin.
Nalimita nga sa 20 ang titik ng nabuong abakada.

Sa abakada, tuluyan nang kumawala sa Espanyol ang
Filipino. Makikita sa Diccionario Tagalog-Hispano (1914) ni Pedro
Serrano Laktaw ang mga salitang tulad ng �pirma, piskal, pista� na
binanghay nang �pumirma, pinirmahan, pamista,� at �mamiskal
(fizcalizar)� na hindi maipaliliwanag sa gramatikang Espanyol
kundi tanging sa gramatika at ortograpiyang Filipino lamang.

Sa unti-unting pagkakabuo ng ortograpiyang Filipino,
hindi lamang binago ng Filipino ang porma ng mga salitang Espanyol,
nagkalakas din tayo ng loob na isakatutubo ang maraming salita.
�Limbagan ni I.R.Morales, Liwasang Miranda, Kiyapo� anang address
ng tagapaglathala ng edisyong 1915 ng salin ni Patricio Mariano ng
El Filibusterismo. Pansinin ang gamit ng �limbagan� at �liwasan� sa
halip na �imprenta� at �plaza.� Gayundin ang gamit ng mga
letrang �ki� imbes na �qui� sa Quiapo. Nag-umpisa rin tayong
maghagilap sa mga diyalektong rehiyonal ng mga salitang wala sa
Tagalog na gusto nating ipalit sa mga salitang Espanyol. Halimbawa
na ang �lungsod,� �lunan,� �binibini� at �katarungan� mula Sebwano.
Sa wakas, hindi na maipagkakamali ng mga dayuhan na
diyalekto lamang ng Espanyol o pidgin
Castilian ang Filipino. Puwede na nating ipaliwanag nang tama na
ang �mamatay,� halimbawa, ay hindi korupsiyon ng �matar� bagkus ay
nanggaling sa salitang ugat na �patay� na may unlaping �mang.�
(Puwede na rin tayong magbiro na ang sailitang �mate� sa chess ang
siyang korupsiyon ng salitang Filipinong �patay.�)

Dumating ang punto na binago na rin ang baybay pati ng
mga pangngalang pantangi para umangkop sa abakada. Tulad nga ng
�Kiyapo� sa itaas. Kahit hindi tinanggap ng karaniwang tao, makikita
pa rin natin ang labi ng ganitong tendensiya sa mga pangalang
tulad ng Hesukristo [�H, k� imbes na �J,c�], Hudyo [�H, dy� imbes na
�j, de�]. Kamuntik na ngang sumunod ang Huse, Huwan o Suwan [�h� at
�s� imbes na �j�] at Lukas [k].

Dala marahil ng labis na entusiyasmo ng mga mananagalog,
nabuo ang panulat na kitang-kita ang katangiang restriktibo. Halos
nabalik tayo sa baybayin. Hindi na natin maisulat sa sarili nating
wika ang ating mga pangalan.Hindi na mayakap ng ating wika, sa
pormang nakasulat, ang pagkasamot-sari ng etnisidad na Filipino. Ang
�Luzon� at �Rizal� ay naging mga exception na lamang imbes na bahagi
ng tuntunin sa pagbaybay. Parang naging wikang dayuhan
ang mga pantanging tulad ng �Ifugao� at �Ivatan� sa halip na dangal
ng mahaba nating kasaysayan. Anupa�t hindi lamang sa napasaisantabi
ang marami sa ating kababayan, kundi nahihiwalay din mismo ng
nakasulat na wikang batay sa atavistikong abakada. Hindi nito
makayang katawanin ang buo nating kabansaan, taliwas sa katotohanang
ang wika ang diwa ng
sambayanan.

Nakita natin sa atin mismong karanasan na sangkot sa
suliranin ng wika hindi lamang ang ilang grammarian, linguist, o
guro kundi ang buong lipunan. Kung hindi tatanggapin ng karaniwang
Filipino, walang magagawa kahit ang may pinakamabuting intensiyong
planong pangwika. Nakita rin natin na napakahalagang
konsiderasyon sa mga pagbabago sa ortograpiyang Filipino ang
katangi-tangi nitong paraan ng pagbubuo ng salita gamit ang mga
panlapi.

Ngayon heto na ang alpabetong Filipino, kinakanta-kanta
ng mga mag-aaral sa primarya sa buong bansa. Ito�y pagkilala ng
Komisyon sa Wika na nahaharap na naman tayo sa malaking pagbabago sa
kasaysayan. Ang mga pagbabagong ito ay may dalawang pangunahing
aspektong nakaiimpluwensiya sa isa�t isa: internal at external. Sa
loob ng ating lipunan mismo, nagkaroon ng pagbabago sa konsepto ng
pamamahala mula noong Rebolusyong EDSA ng 1986. Sa anumang
gawaing panlipunan ngayon, malakas na ang tuon sa demokrasya,
karapatan ng tao, rehiyonalismo at etnisidad. Nadagdagan ang papel
ng civil society habang mas inuusig ang tradisyonal na papel ng
sentral na pamunuan. Mula sa labas, nasaksihan naman natin ang
kamangha-manghang pag-unlad ng siyensiya at information technology.

Ano ngayon ang papel na dapat gampanan ng wikang
Filipino sa harap ng malalaking pagbabagong ito? Kung sa mga
dantaong nagdaan, hindi ito hinayaang mapariwara ng ating mga ninuno
bagkus ay pinaunlad at pinaangkop sa tawag ng panahon, may katwiran
ba ang ating henerasyon ngayon na mag-iba ng tungkulin?

(Sa panahong ito ng globalisasyon at internet, nakikita
natin ang mga Tsino, Hapon, Thai, Espanyol, Franses, Aleman na
natural lamang na nagpapabrika ng computer at nagdedevelop ng
program sa kani-kanilang wika. Sa pamamagitan ng mga computer at
programang ito, lumilikha sila ng sanlibo�t sanlaksang consumer
at capital goods na bumabaha sa ating pamilihan. Kinukonsumo natin
ang kanilang mga produkto kahit hindi natin naiintindihan ang
lengguwaheng nakasulat sa mga etiketa nito. Ginagamit nila ang
kanilang talino para tumubo. Ginagamit natin ang ating utak
para mas gustuhin ang imported.)

Lengguwahe ng �Karaniwang Filipino�

Nabanggit natin sa itaas na ang anumang wika ay dapat na
maging katanggap-tanggap sa �karaniwang Filipino.� At magiging
katanggap-tanggap ito kung makikitang naglilingkod sa kaniyang
interes. Sino nga ba ang �karaniwang Filipino�?

Siya ba ang magsasaka sa bukid? Ang vendor sa bangketa?
Ang istambay sa kanto?

Mula sa punto de bista ng ekonomista, ganito ang sabi ni
Cayetano W. Paderangga Jr.:

The �average Filipino�� would be the �weighted average�
of Filipinos from all social, geographical, economic, and other
classes. [He] is a multidimensional agent, i.e. a consumer, saver,
entrepreneur, and worker across all
output sectors (1997 Faculty Conference Report, Subic
Bay: 1997, 28).

Sa pagtinging ito, ang �karaniwang Filipino� ay hindi
ang �least common denominator� kundi ang �weighted average.� Hindi
ang pinakatamad sa lipunan, kundi ang pinagsamang pinakatamad at
pinakamasipag. Ang patapon at ang may pinakamataas na potensiyal.Sa
paglalapat ng depinisyong pang-ekonomiyang ito sa larangang
pangkultura, hindi lamang ang mangmang ang kabilang kundi pati ang
henyo. Hindi lamang ang nakapila sa Pera o Bayong kundi ang nasa
Battle of the Brains at iyong mga nag-ipon para makapanood kay
Pavarotti.

Professor sa unibersidad at titser sa kindergarten;
manggagawa, entrepreneur at kapitalista; manunulat at mambabasa;
pintasero at pinipintasan. Sa kani-kanilang sirkulo, may ginagamit
silang eksklusibong salita at parirala na hindi
naiintindihan ng kabilang grupo. Pero sa kabuuan, kapag may
mahahalagang isyung kinakaharap ang bayan, nagkakatagpo sila,
nag-uusap at nagpapahayag ng opinyon sa radyo at telebisyon sa
pamamagitan ng wikang Filipino. Tingnan na lamang ang mga pag-uusap
ng iba�t ibang panig hinggil sa mga problema sa Palawan, Basilan, at
Sulu at ilang bahagi ng Mindanao.

Naniniwala ang kalihim ng DECS, si Dr. Andrew Gonzales,
na 98% ng mga Filipino ang nakauunawa ng Filipino. Ayon naman kay
Senador Blas Ople, ang ating wikang pambansang salig sa Tagalog ang
pangwalo sa lahat ng wikang ginagamit sa mga sambahayan sa America,
higit sa German, Italian, o French. Ito rin aniya ang isa sa mga
wikang maririnig sa mga public address system na
nagpapatalastas ng mga produkto sa Saudi Arabia, Bahrain, at Dubai.
Nagkaroon ng survey ang Social Weather Station noong 1998 na
nagtanong sa representatibong pambansang sampol kung saang
lengguwahe nila mas gustong nasusulat ang mga textbook sa primarya.
Open-ended ang tanong, at �49% of the respondents answered Tagalog,
31% said that it should be Tagalog and English, and 20% said that
it should be English�
(Mahar Mangahas, �People prefer teaching in Filipino� Manila
Standard, May 28, 1999, Opinion page).

Anupa�t ang Filipino nga ang wika ng karaniwang
Filipino, ang ating lingua franca at pambansang wika.

Lingua Franca at Wikang Pambansa

Sa isang lathalain kaugnay ng paggamit ng bernakular sa
edukasyon na inilathala sa Paris noong 1953, inilarawan ng UNESCO
ang lingua franca na �a language used habitually by people whose
mother tongues are different in order to facilitate
communication between them� (sinipi sa Ronald Wardaugh, An
Introduction to Sociolinguistics, 1986, 55). Ayon kay Wardaugh, kung
minsan ay tinatawag din itong trade language, contact language, o
auxiliary language. Tsino ang lingua franca sa East Asia (pansinin
ang top ten sa MTV Asia). Lingua franca ng daigdig ang Ingles
ngayon, at ang Latin noon.

Tinatawag ding lingua franca ng Filipinas ang Filipino.
Pero higit pa sa simpleng talastasan lamang o pantulong sa kalakalan
ang papel nito. Hindi ito basta contact o trade language.

Ang Filipino ang wikang hindi lamang sa tabloid at
komiks mababasa. Matutunghayan din ito sa mga walang kamatayang
panitikan ng nakaraan, o sa mga tula at nobelang pam-Palanca o
pan-Sentenyal ng kasalukuyan, at sa salin ng mga classics ng
pandaigdigang panitikan. Ito ang wikang hindi lamang nakasulat sa
mga polyeto ng mga kandidatong politiko at sa patalastas ng mga
produkto. Ito rin ang wika sa mga aklat na nagbibigay kahulugan sa
esensiya ng katarungan, kabuhayan, batas at pamamahala. Ito ang
wikang hindi lamang nagpapahayag ng lahat ng tindi ng pag-ibig,
galit, tuwa at lungkot. Ito rin ang wikang nakapag-papaliwanag ng
pinakamaliit na detalye ng paggalaw ng atom at pag-expand ng
universe (tulad ng mapapatunayan sa proyektong textbook ng UP-SWF).

Sa maikling salita, ito ang wika ng namumukod na
katangian, kaakuhan, kabansaan ng mga mamamayan ng Filipinas. Iyan
ang mas malalim na dahilan kung bakit natin ito tinatawag na wikang
pambansa.

Kung ganito kalaganap ang wikang Filipino sa loob at
labas ng ating bansa, kung may malawak na kinalaman ito sa kung
ano-anong larangan ng buhay, hindi maaaring hindi ito isinusulat.

Kung ano ang bigkas, Siyang sulat?

Isinasaad ng Kautusan ng DECS na �kung ano ang bigkas ay
siyang sulat, at kung ano ang sulat ay siyang basa.� Sa ibang
salita, kung papaano ang bigkas, ito ang baybay kaugnay ng
ortograpiya; at kung papaano ang sulat, ito ang bigkas kaugnay ng
ponetika. Magandang tuntunin ito bilang panimulang hakbang sa
pagsasatitik ng oral na wika. Pero isa itong ideal na napakahirap
matupad sa kalaunan ng kahit na anong wika.

Puwede nating sabihin na ang alituntunin sa itaas ang
sinunod ni Antonio Pigafetta, chronicler ni Magellan, nang tangkain
niyang iromanisa o ilatinisa ang mga salita sa Sugbuhanon. Tingnan
natin ang mga sumusunod na halimbawa (sa XXXIII Blair & Robertson,
188-89):

Boho (buhok), matta (mata), chilei (kilay), nipin (ngipin),

Dilla (dila), sico (siko), coco (kuko), pusut (pusod),

Vtin (uten), licud (likod), tuhud (tuhod), ilon (ilong),

Hanggang ngayon, 479 taon na ang nakararaan,
maiintindihan pa rin nating mga Filipino ang mga tinutukoy sa
bokabularyo ni Pigafetta. Bagama�t maayos naman ang ginawa niya, may
sumusulpot na katanungan dito: Sino ba ang bibigkas at sino ang
susulat? Nagsasalita noon ang katutubong Sebwano, isinusulat naman
sa bulgar na Italyano sa halip na edukadong Latin, ni Pigafetta. Ang
bulgar na Latin, kaipala, ay binibigkas nang iba-iba sa iba-ibang
lugar ng sinaunang daigdig (Wardaugh, 55).

Buti na lamang at hindi na natin isinusulat ang ating
mga salita sa napakakrudong paraang bigkas-sulat ni Pigafetta.
Pihado kong hagalpakan ang mga Sebwano kapag binibigkas na nila ang
mga sinulat nilang salita. Kahit papaano�y may sinusunod
na tayong higit na aral na ortograpiya angkop sa ating gramatika at
katanggap-tanggap sa karaniwang Filipino, kahit magkaminsan ay
kinakailangan itong pagbalikang-suri at mag-adjust.

Hindi lamang sa Latin, kundi sa kahit na ano pang
phonetic alphabet, ang nalilikhang nakasulat na anyo ay simbolo ng
salita na gabay sa pagbigkas. Dahil sa paglakad ng panahon at
heograpikong paglawak ng wika, nagkakaroon ng magkaiba at
magkahiwalay na dinamika ang pag-unlad ng nakasulat at ng binibigkas
na wika. Hindi pa tinitingnan diyan ang panloob na
kadahilanan sa bawat indibidwal tulad ng galaw ng masel ng dila ayon
sa utos ng hypoglossal nerve ng medulla oblongata, at kung ano-ano
pang konsiderasyon!

Higit na nakararaming literate na tao sa mundo ngayon
ang may wikang nakasulat na kung babasahin ay binibigkas sa iba�t
ibang paraan sa iba�t ibang lugar. Kunin lamang ang suma total ng
mga marunong ng Ingles, French, Arabe, Espanyol at Tsino, at
makikitang lampas na ang bilang nila sa dalawang katlo ng populasyon
ng mundo.

Matagal nang nawari ng mga Tsino, na may pinakamahabang
nakasulat na kasaysayan at may wikang may pinakamaraming
nagsasalita, na iba ang bigkas, iba ang sulat. Ideogram at hindi
alpabeto ang inimbento nilang sistema ng pagsulat na tinatawag
ngayong kanji (o hanzi, Chinese characters). Pareho ang kanji sa
Tsina, Korea at Hapon pero ibang-iba kung basahin ng mga taong ito.
At kahit sa hanay ng mga Tsino mismo, kahit iisang set lamang ng
character ang ginagamit sa pagsulat ng mga taga-Beijing,
taga-Shanghai at taga-Canton, hindi sila magkakaintindihan kung
hindi sila magpapakitaan ng sulat at babasahin lamang nila iyon sa
kani-kanilang diyalekto. O kahit pa sa iisang probinsiya lamang,
tulad halimbawa ng Fujian, hindi maiintindihan ng binatang
taga-Fuzhou ang dalagang taga-Amoy, kahit
parehong tinatawag na Fookienese ang kani-kanilang
diyalekto, hangga�t hindi sila magsusulatan sa kanji, o kaya�y
gagamit ng pambansang wikang Mandarin na nakabatay sa diyalektong
Beijing. Sa ibang salita, nagkakaintindihan sila sa sulat, hindi
sa bigkas. Isang porma ng ideogram na mas pamilyar sa atin ang
Hindu-Arabic numeral. Iba-iba ang basa ng iba�t ibang bansa sa mga
simbolo ng numero pero iisang idea lamang ang kinakatawan ng mga
iyon.

Hinding-hindi ko iminumungkahi dito na gumamit tayo ng
nasusulat na sistemang katulad ng kanji. Bagama�t ipinagmamalaki ng
mga taga-Silangang Asia ang kanilang kanji, sila rin mismo ang
magsasabi na napakakomplikado ng kanilang sistema ng pagsulat.
Pero may mga ginagamit din naman tayong mga Filipino na nakasulat na
wikang hawig sa gamit ng ideogram, ang ating mga akronim. Halimbawa
nito ang �PNU� na maaari kong basahing �Pamantasang Normal ng
Pilipinas.� Pero hindi ko maiuugnay sa pamantasang normal, kundi sa
kapulisan, ang mas tama sanang abrebiyasyon nitong �PNP.� Bagama�t
may simbolong hindi gaanong salamin ng konseptong sinisimbolo,
natu-tutuhan naman natin iyon. Hindi ko sinasabing ideal na sistema
ng ortograpiya ang nangyari sa French o Ingles. Ang sinasabi ko
lamang, mas
maraming tao sa mundo ang hindi gumagamit ng alituntuning
�bigkas/sulat.�

Sa ano�t anuman, totoo din ang paghiwalay ng bigkas at
sulat maging sa Espanyol, na may ortograpiyang halos bigkas/sulat
ang tuntuning mahigpit na sinusunod sa ortograpiya, at may
nagpapasunod na akademya. May malaking kinalaman diyan ang
heograpiya at pagtakbo ng panahon. Halimbawa�y ang letrang ekis.
Alam nating �ha,� �he� at �hi� ang bigkas, kahit nakikita nating �x�
ang nakasulat sa tradisyonal na ispeling ng mga pangalang tulad ng
Roxas, Xerex at Mexico, habang may gumagamit na rin naman ng pormang
Rojas, Jerez at Mejico. Natatandaan ko pa noong aking kabataan,
noong sapilitang pa ang 24 yunit ng Espanyol. Parang may sasabog na
generational war noon sa University College dahil may mga kabataang
guro na nag-aral sa Mexico na nagsabing �shjo� ang bigkas ng �yo�
(ako),
samantalang iginigiit ng matatanda na �io� pa rin ang tamang
bigkas. Hanggang sa maghari ang hinahon at maipaliwanag na ang �io�
sa Madrid ay halos �shjo� sa America Latina. Gawa ng agwat na
heograpiko na naragdagan ng national at ethnic pride, nagkaiba ang
bigkas. Gaya ng Latin ng unang panahon at Ingles ng kasalukuyan,
gayon din naman ang Espanyol. At maidagdag na, ganiyan din sa
Filipino.

Binubuo ang ating bansa ng maraming komunidad na etniko,
rehiyonal, at lingguwistiko. Maipagmamalaki ng bansa ang mayamang
kaligirang pangkulturang ito sa tuwinang makaririnig tayo ng
Kasilag, Abelardo, Ryan Cayabyab, o Parokya ni Edgar; manonood ng
Filipiniana, Bayanihan, o Ramon Obusan; tumitingin ng Luna, Manny
Baldemor, o Imao; humahanga sa vinta, sa pay-yo, at sa San Agustin.
Hindi ba maaari ring salaminin ang kayamanang pangkulturang ito sa
ating nasusulat na wika?

Tanggap na natin na mula sa tatlong patinig ng baybayin,
nagkaroon tayo ng limang patinig sa romanisadong Filipino, ang a, e,
i, o, at u. Gayunman, sa iba�t ibang rehiyon ng bansa, o kahit
sa iba�t ibang lugar ng iisang rehiyon, iba�t iba ang bigkas sa
limang patinig. Ang �w,e,n� sa Ilocano ay maririnig na �wen� �wen� o
�win.� Ang �e� sa Tagalog ay maaaring �e� sa Maynila, �ei� sa
Batangas, �e� sa Rizal o �ai� sa Subic. Ang �o� ay bigkas
Ingles sa Ilocano, bigkas Espanyol sa Tagalog, at tila pinagsamang
maikling �o� at maikling �u� sa Sebwano. Sa tatlong wika pa lamang,
may 12 nang bigkas sa limang patinig.

Mayroon ding iba-ibang bigkas ng katinig sa mga rehiyon.
Pakinggan na lamang ang pagkakaiba ng bigkas-Sebwano sa lungsod at
sa nayon ng salitang �balay� o ang natatanging bigkas ng mga Aklanon
sa �l� at �r.� Kapag sinabi nating �kung ano ang bigkas,
siyang sulat,� aling rehiyon ang susunding bigkas, aling rehiyon ang
susulat? Konsiderasyong rehiyonal pa lamang iyan. Mayroon ding
konsiderasyong sosyal. Anong antas ng edukasyon ang dapat na inabot
ng bibigkas, anong antas ang sa susulat? Kung susundin
natin ang depinisyon ng �karaniwang Filipino� sa itaas, ang least
common denominator kung ispeling din lamang ang pag-uusapan ay hindi
ang may pinaka-mababang antas ng pag-iisip, hindi ang
pinakapaslit sa lahat ng paslit.

Pinatutunayan ng karaniwang Filipino na hindi siya
malilito, hindi siya mahihirapan, sakali ma�t hindi iisa ang bigkas
ng bawat letra. Hindi siya bobo kompara sa ibang nasyon. Kaya niyang
matandaan ang iba�t ibang tunog ng isang letra depende sa
pagkakagamit.

Tingnan na lamang ang pagbibigay natin ng pangalan
ngayon. Hindi na lamang problema sa paggamit ng �J� o �H� o �S� sa
Juan kundi paggamit na ng �J� na may iba�t ibang tunog, tulad ng
Jasper, Jannah at Juvenal. Lumalayo na sa kinagawiang tradisyon ng
pagbibinyag ayon sa listahan ng mga pangalang Katoliko sa pormang
Espanyol o Ingles, may bagong kultura na ngayong paghalo-haluin ang
pangalan ng mga magulang, biyenan, kamag-anak, kumare, kumpare,
kaibigan, lugar, pangyayari, at mga karanasan. Makikita natin ang
mga pangalan, tulad sa aking class record, na tulad ng Odnerolf,
Elsbeth, Emmabelle, Jhonamyr, Al Kaizan, at Grazzielle. Mga
pangalan iyang tangi sa Filipino, sinulat sa paraang tanging
Filipino lamang ang gagawa, at dapat lamang na maipakita sa
ortograpiya ng wikang Filipino.
Hindi lamang sa ginagamit ng karaniwang Filipino ang mga
letra na may iba�t ibang katumbas na bigkas, tiyak ko ring
pinaghihirapan ng mga magulang ang �dating� na estetiko ng nasusulat
na pangalan ng kanilang anak. Sa tingin ko, sapat na ang
kasalukuyang alpabetong Filipino. Hindi na kailangang magdagdag pa
ng kung ano-anong simbolo sa bawat tunog na mamumutawi sa labi ng
lahat ng Filipino.

Nag-aambag ang kaalaman ng karaniwang Filipino sa
ispeling Ingles upang magkaroon ng kaisipan na dapat maganda sa mata
ang baybay ng mga salita. Hindi na problema kahit ng mga batang
Filipino na puwedeng palitan ng katunog na letra ang mga binabanghay
na salita. Halimbawa,

k, c sa joke/ jocular (L. jocus)

b, ~b sa number/ numerous (L. numerus)

v, p sa perceive, perception

c, t sa Venice, Venetian; at higit sa lahat

ph, f sa Philippines, Filipino

Kapag sinasabing �maganda sa mata� ang porma ng
nakasulat na salita, tinutukoy din natin na hindi kinakailangang
ibuka pa ang bibig kapag nagbabasa nang mabilisan. Di maihihiwalay
na bahagi ng intelektuwalisasyon ng wika ang pagbabasa nang
matahimik sa paraan ng silent reading at speed reading.

Sa lahat ng mga halimbawang nabanggit, nakikita natin
ang papel ng civil society sa pagtimbang ng kung ano ang maganda o
hindi sa ispeling na Filipino. Mahihirapan ang anumang linguistics
department o kagawarang Filipino ng kahit na pinakaprestihiyosong
unibersidad na magpilit ng estilo ng ispeling batay sa
�bigkas/sulat� ng iisang sentro. Hindi akademyang pangwika tulad ng
sa Pranses o Espanyol ang hinahanap ng mga Filipino. Sa
karaniwan ay ayaw ng Pinoy na basta sumunod sa sentralisadong
pamumuno.

Ngayon, balik tayo sa mga salitang ginagamit sa
makabagong teknolohiya at telekomunikasyon, na sa katunaya�y hiram
natin sa mga anyong Ingles�x-ray, xerox, fax, xylophone at
hitchhike�sa ganang akin ay maganda pa ring sundin ang alituntunin
ng Surian na inisyu ng CHED. Pero dapat magkaroon ng bahagyang
inobasyon. Mas magiging maganda siguro sa mata kung aalisin na ang
hyphen na maghihiwalay sa panlapi at sa salitang hiram na isinulat
sa orihinal (malamang Ingles) na ispeling. Alisin na rin natin ang
salungguhit. Ang mangyayari, magxerox, magfax; ifinax, ixinerox.

Mula sa bentahe ng iba�t ibang disiplina, tumingin tayo
sa sarisaring karanasang pangwika dito sa Filipinas at sa ibayong
dagat upang makakita ng konsepto tungo sa pinag-isang pamamaraan ng
pagsulat sa Filipino, batay sa espisipiko at namumukod na
katangian ng ating wika, lahi, at kabihasnan. Sa gayon, tayo bilang
isang bansa, ang karaniwang mamamayan kasama ang mga dalubhasa sa
wika, ay mabilis nang makakikilos tungo sa higit na
intelektuwalisasyon at siyentipikasyon ng Filipino, ang ating tunay
na wikang pambansa, ang ating intelektuwal na kaakuhan.

---------------------------------
Never miss a thing. Make Yahoo your homepage.

---------------------------------
Be a better sports nut! Let your teams follow you with Yahoo Mobile. Try it now.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1812

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Tue Nov 20, 2007 4:07 pm
Subject: Nagbabasa Ka Ba? - ni National Artist Virgilio S. Almario

gregstar2006

Nagbabasa Ka Ba?
ni National Artist Virgilio S. Almario

  (Talumpati Para Sa Read Or Die Convention Sa Grand Ballroom Ng Hotel Intercon,
Lungsod Makati, 3 Pebrero 2007)
  READ OR DIE. Mukhang mga kabataan at tigib sa pusok at alab ng damdamin ang mga
organisador ng kumbensyong ito. Kaya, naisip nilang maging pangalan ang �Read or
Die.� Ang lakas ng dating. Parang �To be or not to be� ni Hamlet. Nagkaroon
tuloy ng himig na eksistensyal ang isang matandang sakit ng makabagong lipunang
Filipino�ang problema ng edukasyon at ang kaugnay nitong palaisipan kung bakit
hindi nagbabasa ang mahigit nobenta porsiyento ng sambayanang Filipino. Sa
pamagat ngayon ng ating pagtitipon, parang parusang kamatayan ang hindi magbasa.
  E, nagbabasa ka ba?
  Medyo nakakainsulto itong itanong sa isang edukadong Filipino. Walang aamin na
hindi siya nagbabasa. Bagaman ang totoo�y limitado at diyaryo lamang ang saklaw
ng tinatawag niyang pagbasa. Ngunit kahit ang newspaper readers natin ay
limitado at hindi umaabot sa isang milyon araw-araw. Isipin natin: Umaabot sa 90
milyon ang ating populasyon at wala pang isang milyon ang bumibili ng peryodiko!
Hindi ba�t insulto ang ganitong impormasyon para sa milyon-milyong gradweyt ng
kolehiyo sa buong Filipinas?
  Ang mas malungkot, hindi naman newspaper readers ang nasa isip ng mga promotor
ng kumbensyong ito. Pagsasabi nila ng �Read or Die,� gusto nilang bumasa tayo ng
libro. Book. Akalat. E, nagbabasa ka ba ng aklat? O siguro, mas maganda: Kailan
ka huling nagbasa ng aklat? May nauunang palagay na nagbabasa tayo at posibleng
nakalilimot lamang magbasa nitong nakaraang mga linggo o mga buwan. Ang
problema, baka karamihan sa atin ay nakalilimot nang magbasa nitong nakaraang
mga taon. O baka marami sa atin ang hindi na bumuklat ng aklat pagkatapos
gumaradweyt sa kolehiyo. (Teka, ang assumption ko nga pala ngayon ay mga
gradweyt o kahit paano�y estudyante sa kolehiyo ang nasa pagtitipong ito). Dahil
nakapanlulumo kapag inisip ang estadistika hinggil sa produksiyon at benta ng
libro sa Filipinas. Karaniwang umaabot lamang sa 1,000 kopya ang bawat limbag na
libro sa ating bansa. Pag naubos ito sa loob ng santaon, bestseller na. O baka
mayaman ang awtor at siya ang bumibili para
  ipamigay sa mga kamag-anak at kaibigan ang kaniyang aklat.
  Ang totoo, daan-daang libo ang kabataang nagtatapos sa kolehiyo taon-taon. Kung
kalahati man lang ng nagtatapos taon-taon ay regular na bumibili ng libro at
nagbabasa, may malakas at malusog na sana tayong industriya ng libro. Ngunit
panaginip lang iyon sa ngayon. Sa textbook lang ngayon yumayaman ang mga
pabliser. At kaya malimit madiyaryo ang korupsyon sa pagpili at pagbili ng
textbook, lalo na ang DepEd. Kung kumikita lamang sana ang pagbebenta ng trade
books, medyo luluwag ang bakbakan sa bidding ng textbook.
  Balikan natin ang una kong tanong. Kung ang mga edukado mismo ay hindi
nagbabasa ng libro, hindi ba�t mas maiintindihan natin kung bakit hindi
nagbabasa ang masa ng sambayanang Filipino? Sa kabilang dako, hindi ko sinasabi
na talagang ayaw magbasa ng mga Filipino. Na para bang isinumpa nga tayo ng
Diyos para maging isang bansa na hindi nagbabasa. Nandidiri ako sa mga taong
nagsasabi nang gayon. Ibig lamang nilang ipagmalaki na exception sila sa
naturang masamang kapalaran ng kanilang mga kababayan. Na mas superyor sila o
mas mahusay ang kanilang namanang DNA kaysa ordinaryong Pinoy.
  Hindi isang bagay na natural ang pagbabasa. Kaya walang lahi o tribu sa mundo
na tamad magbasa. Sa halip, reading is cultured. Itinuturo ang pagbabasa.
Inaalagaan bilang bahagi ng kultura. Iniuukit sa isip at puso ng bata,
itinatanim sa buong pagkatao niya, upang mahalin niya ang aklat na tulad ng
isang hiyas at masarapan niya ang pagbabasa tulad ng McDo o Jollibee. Kaya kung
kakaunti ang mambabasa ng aklat sa Filipinas, may malaking problemang
pangkultura ang ating bansa. Ang ibig sabihin, bigo ang buong sistema ng
kasalukuyang pag-aalaga at pagtuturo sa mga bata magmula sa tahanan, sa
komunidad, at sa paaralan. Hindi nagkakaisa ang tahanan, komunidad, paaralan, at
iba pang elemento sa kaligiran ng isang musmos upang lumaki siyang isang
mambabasa ng aklat.
  Napakabigat ng problemang ito. Hindi ito malulutas sa isa o kahit marami pang
kumbensyong ganito. Wala ring nag-iisang institusyon sa lipunan na dapat
sisihin. Sa tingin ko nga, lahat ng institusyon natin ngayon ay umaambag sa
iba�t ibang paraan upang magpatuloy at lumubha ang sakit sa loob ng nakaraang
isang siglo. Nabanggit ko na kanina, isang problema itong pang-edukasyon. Ngunit
hindi ito problema lamang ng paaralan bagaman malaki ang kinalaman ng paaralan
sa paglubha nito. Isang problema itong pang-edukasyon na nangangailangan ng
dibdiban at malawakang pagsusuri at ng sistematiko�t nagkakaisang pambansang
kampanya upang mailigtas sa parusang kamatayan ang kasalukuyan at dumarating
pang henerasyon ng kabataang Filipino.
  Napakabigat ng problema ngunit hindi nangangahulugang walang solusyon. Ang
totoo, may mga ginawa na�t patuloy na ginagawang kampanya, gaya ng pagdiriwang
ng Book Week. Hindi dapat isiping walang silbi ang gayong kampanya. Marahil,
kailangan lamang ang higit na sigasig upang higit itong maging epektibo. Kung
mamatay, mas pasiglahin. Kung limitado ang puwersa, umakit pa ng sektor upang
dumadami ang tagapagtaguyod. Kaugnay nito, ipinagdarasal ko ngayon na hindi
maging ningas-kugon ang Read or Die, at kung sakali, inaasahan kong ito ang
isang bagong puwersa na pipigil sa patuloy na pagbitay sa ating mga kabayan.
  Nabanggit ko nang kailangan ang dibdiban at malawakang pagsusuri sa tinatalakay
nating problema. Kung baga sa sakit, para itong pigsa. At hindi ito gagaling sa
pamamagitan lamang ng patapal-tapal at pag-inom ng gamot. Kung isa nga itong
pigsa, kailangang hanapin ang mata nito. Hanapin ang mata at palabasin. Isang
makirot na proseso ang pagpapalabas sa mata ng pigsa. Subalit talagang hindi
maiiwasan ang pagdanas ng kirot kapag malubha ang karamdaman at kailangan ang
matagalang lunas.
  Ang tinatawag kong dibdiban at malawakang pagsusuri ay posibleng magdulot ng
kirot at sakripisyo sa ating panig. Kung magsusuri mabuti ang bawat sektor at
institusyon ng lipunan, natitiyak kong lilitaw at malalantad ang mga pagkukulang
at kasalanan ng bawat isa. Masakit aminin iyon, ngunit kailangan upang makabuo
ng isang bago�t dinamikong programa ang bawat isa tungo sa pag-aalaga ng bago at
nagbabasang Filipino.
  Isang halimbawa, ang aspeto ng wika ng edukasyon.
  Matagal na itong problema ngunit hindi hinaharap. Apektado tayong lahat nito
ngunit iniisip nating problema lamang ito ng mga manunulat at guro sa wika.
Nakadambana sa ating tatlong konstitutyon nitong ika-20 siglo ang paggamit at
pagpapalaganap ng isang wikang pambansa batay sa katutubong wika ng Filipinas.
Mainam ito sa edukasyon dahil matagal na ring lumilitaw sa mga eksperimento�t
survey na higit na mabilis na natutuo ang bata kapag katutubong wika ang
ginagamit sa pag-aaral. Ngunit ano ang nangyayari? Unang-una, walang ginagawa
ang buong lipunan, lalo na ang gobyerno, upang mapatupad ang tadhana ng ating
tatlong konstitusyon. Ikalawa, at kamakailan, tahasang iniutos ng Pangulong
Gloria Macapagal-Arroyo ang pagbalik sa puspusang paggamit ng Ingles bilang
wikang panturo sa lahat ng antas ng paaralan. May narinig ba tayong malakas na
pagtutol sa executive order ni Pangulong Arroyo? Wala. Pinakamalakas na ang
isang sulat ni Mike Luz sa Philippine Daily Inquirer noong 22
  Enero at hanggang ngayo�y naghihintay pa ako ng kasunod.
  Sa kabilang dako, inaasahan ko ring walang tututol sa atas ni Pangulong Arroyo.
Para sa akin, ang atas ni Pangulong Arroyo ay isang pagsasatinig lamang at
paglagom sa matagal nating pagbabantulot na ipatupad ang tadhana hinggil sa
wikang pambansa ng ating mga konstitutsyon. Sa puso ng ating mga puso, gusto
natin ang Ingles. Baka marami sa atin ang lihin na pumapalakpak sa utos ng
pangulo dahil naniniwala tayo na Ingles ang susi sa ating kaunlaran bilang tao
at bilang bansa. Baka marami nga sa atin ngayon ang gusto nang lumabas dahil
Filipino ang ginamit ko sa pambukas na talumpating ito. Anupa�t magiging makirot
para sa marami sa atin kung sabihin kong isa ang wika ng edukasyon sa mga mata
ng pigsa na dapat nating harapin, talakayin, at bigyan ng kaukulang solusyon.
  Upang higit na lumakas ang ating kampanya hinggil sa pagbabasa, mahalagang
isagawa natin ito sa pamamagitan ng isang wika na pinili nating maging wika ng
literasi at edukasyon. Kung Ingles, Ingles. Ngunit kung naniniwala tayo sa ating
mga konstitusyon at sa mga pag-aaral ng UNESCO at mga edukador ng buong mundo,
panahon na para magkaisa tayong isulong ang wikang pambansa�ang Filipino.
  Kaugnay nito, isang makabuluhang sangkap ng ating magiging pasiya ang wika ng
ating aklat. Kakaunti ang pabliser na naglalathala ng awtor na Filipino. Ngunit
sa kakaunting ito, otsenta porsiyento ang naglalathala ng nakasulat sa wikang
Ingles. (Kaya pansinin: Puro librong nakasulat sa Ingles, at lalo na�y librong
Amerikano, ang karamihan sa librong nilalaman ng mga aklatan sa paaralan at
maging ng ilang public library sa probinsiya). Hindi kaya isa itong malaking
sanhi sa hindi pagbili ng libro ng ating mga kababayan? O kaya, bakit ang
minoryang bihasa sa Ingles ang higit na ibig pagbilhan ng libro ng ating mga
pabliser? Bakit hindi nagsasagawa ng malakihang kampanya ang ating mga pabliser
upang ipakilala sa madla ang mga aklat na sinulat ng awtor na Filipino at
nakasulat sa wikang Filipino? Bakit patuloy nating pinababayaang magumon sa
tsismis at krimen ang sambayanang Filipino dahil tabloyd at komiks lamang ang
nababasa? Bakit hindi tayo gumawa ng dagdag na sikap upang
  magkaroon ng pagkakataon ang masa na makabasa ng mabuting panitikan at ng mga
aklat na magtuturo sa kanila ng bagong kaalaman, ng mga aklat na mura ngunit
pinaghusay ang paglimbag, ng mga aklat na magbibibigay sa kanila ng bagong
respeto sa sarili bilang tao at bilang Filipino?
  Ang mga usisa kong ito ay hindi nangangahulugang dapat iwaksi ang Ingles. Mali
iyon. Kailangan natin ang Ingles at dapat nating patuloy na alagaan ang kaalaman
sa Ingles. Ngunit kailangan nating ilagay sa dapat kalagyan ang pag-aaral sa
Ingles kaugnay ng ating paniwala na higit nating kailangan ang Filipino bilang
wika ng literasi at edukasyong pambansa. Sinabi ko na, makirot ang ganitong
pagsusuri�t pasiya dahil nangangahulugan ng pagbabago sa ating luma�t
nakamihasang paniwala. Nangangahulugan din ito ng kaunting personal na
sakripisyo. Sa kasalukuyan kasi, kahit paano at bilang mga edukado ay wala
tayong problema kung patuloy na Ingles ang wika ng mga aklat. Puwede tayong
magsawalang-kibo at bayaang magpatuloy ang kasalukuyang kairalan. Walang
mawawala sa atin. Ngunit kung tunay na nais nating isangkot ang ating sarili
para sa isang pambansang kampanya hinggil sa pagbabasa, kailangan nating maging
bayani. Kailangan nating isakripisyo ang sariling interes at kapakanan
  kung siyang hinihingi para sa lumilitaw na pakinabang ng nakararami.
  Ang ganitong kabayanihan ang hinihintay ngayon sa ating mga edukado. Hindi
natin kailangang makibaka sa digmaan. Hindi natin kailangang umakyat sa bundok.
Bilang mga edukado, hinihingi sa atin ng panahon ang pagkilala at pagsangkot sa
mga katotohanan upang higit na lumaya ang ating mga kababayan. Ang pagsangkot sa
kilusan upang dumami ang mambabasa ay napakahalaga upang lumaya ang sambayanan
mula sa kumunoy ng kamangmangan at maging aktibong bahagi sila sa Republika ng
Filipinas. Upang kahit paano�y matuto silang sumuri ng mga isyung pampolitika at
makaboto nang matalino sa darating na halalan. Napakalaki ng ating maitutulong
upang mailigtas ang bayan sa parusang kamatayan.


---------------------------------
Never miss a thing.   Make Yahoo your homepage.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1813

From: randy valiente <dust_studio@...>
Date: Wed Nov 21, 2007 4:30 pm
Subject: AKLAT TUNGKOL SA INDUSTRIYA NG KOMIKS SA PILIPINAS

dust_studio

Narito na ang kauna-unahang aklat ng kasaysayan, pananaw, pagtingin, at
karanasan ng mga tagakomiks tungkol sa industriyang kanilang ginagalawan.
Pinamagatan itong �KOMIKS SA PANINGIN NG MGA TAGAKOMIKS�. Mababasa ang mga
artikulo tungkol sa:

    Kasaysayan      ng komiks sa Pilipinas
    Ang      Paglakas nito
    Ang      Pagbagsak
    Ang      Impluwensya ng Western at Japanese comics
    Ang      kasalukuyang kalagayan
    At      ang hinaharap nito

    Ang mga nagsulat:
      Aklas Isip
  Auggie Surtida
  Beth Lucion-Rivera
  Budjette Tan
  Carlo Vergara
  Cora Torrente
  Dennis Villegas
  Elena Patron
    Fermin Salvador
  Gerry Alanguilan
  Gilbert Monsanto
  Glady Gimena
  Joel Chua
  John Becaro
  Jose Mari Lee
  Josie Aventurado
  KC Cordero
  Lawrence Mijares
  Macoy Tang
  Mario Macalindong
  Melvin Calingo a.k.a. Tagailog
  Michael Sacay
  Michael Turda
  Romeo Flaviano Ibanez Lirio, PhD
  Rosahlee Bautista
  Terry Bagalso

    Mabibili ito sa lahat ng branches ng CENTRAL BOOKS, na matatagpuan sa mga
sumusunod:
      Quezon City
  927 Quezon Avenue Phoenix Building

  Makati City
  Ground Floor (inside Goodwill Bookstore, beside Zara across Marks and Spencer)
  Glorietta 3 Mall Ayala Center, Makati City

  Morayta Manila
  Ever Gotesco Mall CM Recto cor Nicanor Reyes St, Manila

  Ortigas Center - Metro Manila
  SM MegaMall
  5th Level Building A

  Cebu City
  Junquera St. cor Del Rosario St.

  Cagayan De Oro City
  Limketkai Mall
  West Concourse
  Lapasan, Cagayan de Oro City

  Davao City
  Doors 2&3 Dover Building
  Bonifacio Street
  Davao City

  Iloilo City
  Robinson's Place
  Mabini Wing
  Ilioilo City
      Para sa karagdagang impormasyon, bumisita sa:
      KOMIKS SA PANINGIN NG MGA TAGAKOMIKS
      O mag-email sa tagakomiks@...




---------------------------------
Be a better sports nut! Let your teams follow you with Yahoo Mobile. Try it now.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1814

From: Filmmakers Filmmakers <filmmakers2006philippines@...>
Date: Thu Nov 22, 2007 5:27 am
Subject: WATCH PRINSESA FULL TRAILER: (Cinema one entry)

WATCH PRINSESA FULL TRAILER:

  http://www.youtube.com/watch?v=X_CPU9zfJaU


  IT WILL BE SHOWN AT GLORIETTA 4 AND TRINOMA CINEMAS ON NOV.30 TO DEC. 2

Director:Lawrence Fajardo
Cast: Romnick Sarmenta, Shamaine Buencamino,Archi Adamos, Ermie
Concepcion,Katrina Legaspi and Crista Joi Reyes



---------------------------------
  Bond or Bourne. Who's the real lady-killer?
Be a better groupie
   Find out at Yahoo! Answers

[Non-text portions of this message have been removed]

#1815

From: Filmmakers Filmmakers <filmmakers2006philippines@...>
Date: Thu Nov 22, 2007 5:35 am
Subject: Premiere of Lav Diaz' "Death in the Land of Enkantos"

Premiere of Lav Diaz' "Death in the Land of Enkantos"    [input]   [input]  
[input]   [input]                                            Cast: Roeder
Camañag, Perry Dizon, Angeli Bayani and Ronnie Lazaro
Venice Film Festival Special award winner

CAM one, CAM all!

  UP Cinema As Art Movement (UP CAM) invites all of you to the premiere
  of Lav Diaz' "Death in the Land of Enkantos", a 9 hour film of the man
  behind "Ebolusyon" and "Batang West Side".

  November 29 is the date(Thursday) . Screening will start at 10:00am in
  the UP Film Center, also known as Cine Adarna, in UP Diliman.

  Tickets will be sold at 100 pesos. (Not bad for a 9-hour film eh?)
  Don't miss this very special event. See you there!

---------------------------------
  Tired of spam? Yahoo! Mail has the best spam protection around
  http://ph.mail.yahoo.com

[Non-text portions of this message have been removed]

#1816

From: Filmmakers Filmmakers <filmmakers2006philippines@...>
Date: Thu Nov 22, 2007 5:44 am
Subject: "Batanes" film opens December 5 nationwide

"Batanes" film opens December 5 nationwide

LOVE KNOWS NO BORDERS IN "BATANES"

Trailer link:
http://www.youtube. com/watch? v=mV8vFdb- BTE

There's nothing like a great love story to move us. Love may slip
through your fingers but life goes on. There's always a better promise
of things to come. Love may be lovelier the second time around.

In Ignite Media and GMA Films'  "BATANES," love is at the center of
this moving and powerful film- a heartwarming study of a relationship
between two cultures. Hence the tagline, "Love knows no borders."

Directors Adolfo Alix, Jr. (Donsol, Kadin, Tambolista) and Dave Hukom
describe the film as a poignant love story about two people who may or
may not end up together. "Though they are from different cultures,
they'll prove that love is very universal. Emotions know no
boundaries," the directors share.

With its vast landscapes, rough seas and ever-changing weather,
Batanes is the perfect backdrop to this groundbreaking movie. Itself
being an interesting character, Batanes may represent the gamut of
emotions the characters feel when they fall for each other. Sweeping
yet bittersweet.

Taiwanese superstar Ken Chu (Meteor Garden, Tokyo Trial) stars in his
first Filipino film with Iza Calzado (Moments of Love, The Echo) in
this romance  drama.

The film also boasts of a powerhouse ensemble cast- newcomer , Mike Tan and
Glaiza de Castro withacting heavyweights Bembol Roco, Daria Ramirez and Julio
Diaz.

On board are scriptwriter Arah Jell Badayos, line producer Arleen
Cuevas, cinematographer Monchie Redoble , editor Miren
Alvarez-Fabregas, sound recordist Mark Locsin, sound engineer Ditoy
Aguila, production designer Cyrus Khan and music composer Jesse Lucas.

"BATANES" is sponsored by Asian Spirit, Fuji Film, Fame Plastic
products and  Senco Link Technologies.


---------------------------------
  Platonic friends of the opposite sex - the real deal?
Be a better buddy
   Find out at Yahoo! Answers

[Non-text portions of this message have been removed]

#1817

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Fri Nov 23, 2007 5:09 am
Subject: Some Food for Thought, from Reader's Digest

gregstar2006

From Reader’s Digest, January 2000, p. 46

   During a team-building seminar organized by my company, the coordinator asked
us to divide into two groups – men in one and women in the other. He then
wrote “A woman without her man is nothing” on the blackboard and asked both
groups to punctuate it correctly.

   The men wrote: “A woman, without her man, is nothing.”

   The women wrote: “A woman: without her, man is nothing.”

   - by Salvador Martinez, Philippines




   Food for Thoughts

   The beautiful thing about learning is that no one can take it away from you.

   Beauty isn’t worth thinking about; what’s important is your mind. You
don’t want a fifty-dollar haircut on a fifty-cent head.

   Not all chemicals are bad. Without oxygen and hydrogen, for example, there
would be no way to make water, a vital ingredient in beer. – Dave Barry, Miami
Herald

   The only person who listens to both sides of an argument is the fellow in the
next apartment. – Ruth Brown, National Enquirer

   Real communication happens when people feel safe. – Ken Blanchard, author of
The Heart of a Leader

   If you believe in your heart that you are right, you must fight with all your
might to do it your way. Only dead fish swim with the stream all the time.

   If your mind isn’t open, keep your mouth shut, too. – Sue Griffin, author
of M is for Murder

   A pay rise is like a martini: it elevates the spirit but only temporarily. –
Dan Seligman, Forbes magazine

   Make a mistake here and you won’t get a second chance.


---------------------------------
Get easy, one-click access to your favorites.  Make Yahoo! your homepage.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1818

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Fri Nov 23, 2007 6:04 am
Subject: Math on telephone

gregstar2006

Try this...its really cool, only takes a minute



1. Key in the first 3 digits of your phone
number into a calculator (not the area code)

2. Multiply by 80

3. Add 1

4. Multiply by 250

5. Add the last four digits of your phone number

6. Add the last four digits of your phone number again

7. Subtract 250

8. Divide by 2 at last


Is it your phone number ??


Don't be too busy today...
Share this cool trick with friends and family !!!


---------------------------------
Never miss a thing.   Make Yahoo your homepage.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1819

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Sun Nov 25, 2007 1:45 am
Subject: Sagot sa tula ni Bonifacio - Pag-ibig sa Sangkatauhan

gregstar2006

PAG-IBIG SA SANGKATAUHAN
   ni Gregorio V. Bituin Jr.
   Sagot sa mahigit 20 saknong ng tulang �Pag-ibig sa Tinubuang Lupa� ni Gat
Andres Bonifacio, kung saan ang anim na saknong nito ang ginawang awit. Tulad ng
tula ni Bonifacio, ang sumusunod na tula ay may lalabindalawahing pantig din sa
bawat taludtod.


   May pag-ibig pa bang higit pa sa bayan
   Higit pa sa ating lupang tinubuan
   Ay, meron, meron pang higit pa nga riyan
   Ito�y ang pag-ibig sa sangkatauhan.

   Ah, tunay ngang dapat na pakamahalin
   Ang bugtong na lupang sinilangan natin
   Lalabanan itong bawat maniniil
   Pupuksain itong mga maninikil.

   Ngunit kaiba na ang labanan ngayon
   Pagkat nagbago na ihip ng panahon
   Di na pananakop ng nasyon sa nasyon
   Kundi narito na ang globalisasyon.

   Mga manggagawa�y inaaping tunay
   Mababa ang sahod na ibinibigay
   Marami�y nawalan nitong hanapbuhay
   Ang dignidad nila ay sadyang niluray.

   Kaunlaran nga raw ang siyang dahilan
   Upang pagandahin ang mga lansangan
   Ngunit maralita itong tinamaan
   Tinanggalan sila ng mga tahanan

   Pati maralita�y nawalan ng bahay
   Dinadala tayo sa ikamamatay
   Sa globalisasyon, tayo�y nasa hukay
   Ng karalitaang kanilang inalay.

   Ang sistemang bulok ang siyang dahilan
   Kung bakit patuloy itong kahirapan
   May mahihirap at mga mayaman
   Halina�t balikan itong kasaysayan.

   Mula primitibo komunal na lagay
   Nitong pamayanan noo�y nabubuhay
   Sa sistemang tao�y pawang magkapantay
   Bawat kakainin lahat nabibigay.

   Hanggang malalakas na tribu�y nangwasak
   Pawang nang-alipin ng tribung bulagsak
   Inari ng malakas, mahina�y hinamak
   Ito ang lipunang alipin sa lusak.

   Hanggang sa alipin ay nagsipag-aklas
   At dinurog nila ang mga malakas
   Inari ang lupa, di na pumarehas
   Naging panginoong maylupang marahas.

   Mga magsasakang natali sa lupa
   Ay nag-aklasan din, binago�y sistema
   Di na pinairal hatian sa lupa
   Kundi naging ganap na kapitalista.

   Pabrika�y tinayo ng kapitalista
   Tinubo�y inangkin at sinarili na
   Sila�y yumayaman dahil sa pagpiga
   Sa lakas-paggawa nitong manggagawa

   Sa mga sistemang ating inilahad
   Mula sa alipin tayo�y ipinadpad
   Sa kapitalismong inari ang lahat
   Nilalaro tayo sa kanilang palad.

   Ngayon nga�y kapital itong umiiral
   Ang sistemang ito�y hindi rin tatagal
   Mga manggagawa ang siyang bubuwal
   Sa sistemang ito ng mangangalakal.

   Umiral na itong maraming lipunan
   Na tao�y inari�t naging kasangkapan
   Nahan ang pag-ibig sa sangkatauhan
   Kung hinahamak na itong mamamayan.

   Ay, hindi nga sapat maging makabayan
   Kundi tayo�y maging pansandaigdigan
   Wala ngang pag-ibig sa ating lipunan
   Hangga�t ang sistema�y hindi napapalitan.

   Maraming nagkasakit at nangangamatay
   Lahat ay may bayad, pagkain, ospital
   Ang mga serbisyo ay naging kalakal
   Paano pa ba tayo nito mabubuhay.

   Globalisasyon na itong umiiral
   Na sa bawat bansa�y siyang dumaratal
   Sagot daw sa krisis ng nangangapital
   At bagong sistema sa pangangalakal.

   Tiyak apektado itong manggagawa
   Ang lakas-paggawa�y lalong mapipiga
   Kaya dapat na ngang sila�y magkaisa
   At baguhin itong bulok na sistema.

   Magkaisa ngayo�t tayo�y magpatuloy
   Ang sistemang bulok, dalhin sa kumunoy
   Ng pagkakawasak hanggang sa maluoy
   Palitan na itong gobyerno ng baboy.

   Kailan pa tayo dapat magkaisa
   Kundi ngayon na nga�y tayo�y mag-organisa
   Ang kinabukasa�y ugitin ng masa
   Kasama ang buong uring manggagawa.

   Ito�y dahil na rin sa pagsintang tunay
   Sa kinabukasan, patuloy na buhay
   Pagpapakatao itong naninilay
   Pagrerebolusyon sa ati�y gagabay.

   Hindi ba�t di sapat lumaya ang bayan
   Kung karatig bayan ay api rin naman
   Sa mundo�y itigil itong karahasan
   Sagot ay pag-ibig sa sangkatauhan.


---------------------------------
Get easy, one-click access to your favorites.  Make Yahoo! your homepage.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1820

From: winrico santiago <winrico_santiago@...>
Date: Sun Nov 25, 2007 5:41 am
Subject: "Death in the Land of Encantos" /Film Comment

winrico_sant...

Lav Diaz's "Kagadanan sa Banwaan ning mga Engkanto" (Death in the Land of
Encantos) will have it's Philippine Premiere at the UP Film Center (Adarna),
November 29, 2007, 10 a.m. onwards. It's the first Filipino film to win a Mostra
(Venice) award. Here's a review from Film Comment Magazine:

There remains but one film to celebrate, among the greatest in Venice, and
certainly the longest at nine-plus hours: Lav Diaz's monumental memoir to
suffering, Death in the Land of Encantos, a modern mosaic cobbled together from
the modest of means. In 2006, a typhoon devastated the region of the Philippines
where Diaz shot much of his last two works--so the filmmaker went back and began
filming, although with no clear game plan. Eventually he developed a narrative
about a generation broken by their country's seemingly inescapable corruption:
an assortment of the living dead wandering a landscape filled with the
grief-stricken. Diaz's protagonist is yet another of the festival's
schizophrenics, and manic-depressive in the bargain.

     As in his 2005 Evolution of a Filipino Family, the filmmaker creates a
massive tapestry, here incorporating documentary footage of typhoon survivors
speaking out about government's neglect of their plight, as well as fragments
from an unfinished short horror film shot in Zagreb in 2003. The latter concerns
a lost tribe of Aswangs--ghouls of popular Philippine folklore--who have found a
home in southeastern Europe. Little if anything at the Lido was as emotionally
exhausting and exhaustive, as rich an experience and as crushing as Diaz's film.

      Olaf Moller
       Film Comment Magazine
       November-December 2007

---------------------------------
Be a better pen pal. Text or chat with friends inside Yahoo! Mail. See how.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1821

From: Lovely N <lovely_nadja@...>
Date: Mon Nov 26, 2007 3:03 pm
Subject: Teach Ur Child How To Read In 90 Days BOOK and ebook

lovely_nadja

Hello!

   Good news, the book is being sold again! And the ebook is now 288.00 fixed
price, and password-protected too!

Please check this out, or you may also forward to your friends. Or email
book_wagon@... or bookwagon888@...
   Or call 09287301157 / 0755249364 or go to
www.geocities.com/book_wagon/orderform



   **Also available on EBAY for quick buys
    and http://bookwagon88.sulit.com.ph
      Thanks.

  TEACH A CHILD  TO READ WITHIN 90 DAYS!

   It's a truly amazing method that will surely aid a
   preschooler learn reading in a fun, simple and effective way
   (... while taking only a few minutes of your time!)


                  Did you know that a child can learn to read best during early
childhood- between 3-5 years of age- than at any other time?  Yes, he can! 
Experts discovered that this stage is a sensitive time for learning and that
kids are surprisingly easy to teach.  It is because these early years are
usually periods of high intellectual curiosity in a child.  His interest is
keen.  He is thirsting to learn.  And he will do so easily than he may later on!

    "TEACH YOUR 3- TO 7-YEAR-OLD CHILD HOW TO READ IN 90 DAYS!", is a complete
and condensed reading book  designed for kids ages 3 and up.  Also available in
eBook format.

   HERE'S HOW IT WORKS:
           This proven phonetic  method gives you step-by-step instruction to
teach your child in a fun and informal way, with little time and effort- for
only 7 minutes maximum time to teach... avoid tedious and boring reading lessons
... no memorization ... without any fuss, no pressure at all ... individualized.
.. and yet, it's  complete, easy and effective!  New features: large-sized lower
and upper-case letters, parent's/teacher' s guidelines, short and interesting
lessons, colorful pictures, games and play ideas that you can combine with every
lesson!

        You can teach your preschooler to read- because studies show that he has
much to gain and nothing to lose!

   AND JUST A FEW OF THE RECENT COMMENTS WE RECEIVED FROM PARENTS WHO TRIED THIS
UNIQUE READING METHOD:
   "Thank you for the help of teaching my child to read.  I had good results with
her and she now has 8 lessons more to learn!"   - M.Ganay, a mother of a
5-year-old from Makati City

   "My daughter is still on her 12th lesson now, she has tried reading her first
few words, and we think it's brilliant. Thank you very much, it works well!"
                                  - Mrs. G. Tiu
   "My three-year-old child and I are enjoying your course.  She is not only
learning but enjoying the letter games that go with the lessons.  Thanks a lot!"
   - Mrs. K. Abrigo, Urdaneta City

   �... my children can already identify Mother ABC's and baby abc's. It's just 3
weeks since we started this method and I want to thank you so much.  My
daughter, who is 4, has learned to distinguish the alphabets before we began,
now she has learned to read them. My son, who is 2, has learned also. He is
playing part with every lesson I teach his sister. It is so exciting to see them
learning!"       - Mrs. N. Sayson, Olongapo City


�Thank you again for such a wonderful program. It has helped my 6-year-old
daughter with reading problems..."                                            -
M. Fernandez, Nagoya


"Most reading instruction do not have all the lessons.  "Teaching Your
Child...." is very complete, it helped my child until she was able to read by
herself!"   - A. Zosima from San Fernando, La Union
   ***TEACH YOUR 3- TO 7-YEAR-OLD HOW TO READ IN 90 DAYS!"  BOOK is now available
for Php450.00 free delivery within Metro Manila, for the provinces shipment fee
is 40.00. If you'd like to obtain this material, you can e-mail at
book_wagon@yahoo. com  or call the new contact number at +639287301157   and get
updates. eBook format still available for Php288.00 only (via email attachment)
   Just visit the site:
             http://www.geocities.com/book_wagon

    vvvvvvvvvvvvvvvv               vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv

   YOUR NAME ............ ......... ......... ......... ......... .........
......... .......

ADDRESS ............ ......... ......... ......... ......... ......... .........
......... ......... ......... ...
............ ......... ......... ......... ......... ......... .........
......... ......... ......... ......... ......... ......... .........

EMAIL/TELEPHONE ............ ......... ......... ......... ......... ......

CHILD'S AGE ............ ......... ......... ......... ......... .........
......... ......... ......... .......

***Personal cheques will need to await clearing of 4 days before we can send. 
Please don't forget to use REGISTERED MAIL when sending ***

Mode of Payment: www.geocities.com/book_ wagon/modesofpayment


   [  ]  Pay thru Metrobank (39533-95086- 694, Renante Dauz, Dagupan Branch)


   [  ]  Pay thru Western Union  or MLHUILLIER Kwarta Padala

   [  ]  Pay thru SMARTPADALA (5577-5127-1372-8109  M.COM#: 8000-4494-8568)

   [  ] Pay thru Gcash to +639062757330

[  ] Postal Money Order (PMO) No.  ............ ......... ......... .........
........

Make all Postal Money Order payable to the contact person, print this form and
send to Book Wagon Publishing, 323 Guiguilonen, Mangaldan, Pangasinan 2432
Philippines.

  Send instant messages to your online friends http://uk.messenger.yahoo.com

[Non-text portions of this message have been removed]

#1822

From: "bebang_ej" <bebang_ej@...>
Date: Thu Nov 29, 2007 7:48 am
Subject: DEc 8 -ipapalabas pong muli ang Tribu

bebang_ej

> > Dec 8-Ipapalabas muli ang TRIBU
> >
> > Muling ipapalabas ang pelikulang  TRIBU sa UP Cine
> > Adarna (Film Center) sa ika-8 ng Disyembre 2007,
> ganap
> > na alas-7 ng gabi.
> >
> > > Nagwagi bilang Best Full-length Film ng
> Cinemalaya
> > > Independent Film Festival  2007, isinisiwalat ng
> > TRIBU ang dahas, rubdob, at
> >  salimuot ng Tondo sa pamamagitan ng pagtatanghal
> ng
> > buhay-gang. Sa
> > > pamamagitan ng pagkuha ng mga
> > > artista mula mismo sa mga residente ng Tondo at
> sa
> > > mga kasapi ng gang mula
> > > rito, higit na napaigting ang pagpaparanas ng
> > > pelikula � mula sa madilim
> > > ngunit sa isang banda ay makulay na gulo ng
> lugar,
> > > hanggang sa musika ng *
> > > rap.*
> > >
> > > Ang TRIBU ay isinulat ni Jim Libiran, na siya
> ring
> > > direktor ng pelikula. Nagwagi rin ito sa
> kategoryang
> > Full-length
> > > Screenplay ng Don Carlos Palanca  Memorial
> Awards
> > for Literature 2006. Para sa  tiket at sa
> >  karagdagang impormasyon, maaaring itext si Pam
> > Maranca sa 09197971213.
> >
> > P100 ang isang tiket.
> >
> > Magkakaroon din ng mini-concert ng mga
> gangster-rapper
> > na mapapanood sa pelikula at isang symposium ukol
> sa
> > buhay-gang.
> >
> > Ang pagpapalabas ng Tribu ay bahagi ng Human
> Rights
> > week celebration sa UP Diliman. Ang film showing
> na
> > ito ay handog ng UP Film Institute at LIRA, isang
> > organisasyon ng mga makatang nagsusulat sa wikang
> > Filipino. Bahagi ng kita ay mapupunta sa
> pagpapagamot
> > kay Tata Raul Funilas, isang manggagawa mula sa UP
> at
> > kasapi rin ng LIRA na may karamdaman sa bituka at
> > tiyan.
> >
> > >>>>>Mga minamahal kong mga kaibigan, pakipasa po
> ito
> > o di kaya ay pakipost sa mga blog. Marami pong
> > salamat.-bebang
> >
> > para sa panitikan, para sa bayan.

#1823

From: Dennis N Marasigan <dennisnmarasigan@...>
Date: Thu Nov 29, 2007 12:23 pm
Subject: ARTISTs' WELFARE PROJECT INC. OFFICERS

dennisnmaras...

The Artists' Welfare Project elected its regular Board of Directors on Tuesday,
20 November 2007, during a General Assembly at the Bulwagang Pambansang Alagad
ng Sining, Cultural Center of the Philippines, CCP Complex, Roxas Boulevard,
Pasay City.

Elected to the 15-person board were: FERNANDO C. JOSEF, RONNIE LAZARO, NICOLAS
PICHAY, GRACE NOO, LISA ELIZALDE MACUJA, NESTOR O. JARDIN, CLOTILDE G. LUCERO,
DENNIS N. MARASIGAN, REGINA PAZ LOPEZ, KARINA C. DAVID, RODOLFO NOEL LOZADA JR.,
DOREEN G. YU, EDNA VIDA FROILAN, NINA TESORO POBLADOR, AND CRISTINA TURALBA.

Subsequently, the Board of DIrectors convened and elected the following as
officers:
Chairnan - NESTOR O. JARDIN
Vice-Chairman - KARINA C. DAVID
President - FERNANDO C. JOSEF
Vice-President - RONNIE Z. LAZARO
Secretary - CLOTILDE G. LUCERO
Treasurer - LISA MACUJA ELIZALDE.

Watch out for further updates regarding the Artists' Welfare Project. For
inquiries, please call Fernando C. Josef c/o Office of the Artistic Director,
Cultural Center of the Philippines, 832-1125 loc. 1122 or 832-3669.


      
________________________________________________________________________________\
____
Get easy, one-click access to your favorites.
Make Yahoo! your homepage.
http://www.yahoo.com/r/hs

[Non-text portions of this message have been removed]

#1824

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Fri Nov 30, 2007 1:17 am
Subject: 24 saknong na tulang "Pag-ibig sa Sangkatauhan" - final version

gregstar2006

Sagot sa 27 saknong na tulang �Pag-ibig sa Tinubuang Lupa� ni Gat Andres
Bonifacio

   PAG-IBIG SA SANGKATAUHAN
   ni Gregorio V. Bituin Jr.
   (Paunawa: Popular sa karamihan ang anim na saknong ng orihinal na 27 saknong
ng tulang �Pag-ibig sa Tinubuang Lupa� ni Gat Andres Bonifacio na ginawang awit.
Tulad ng tula ni Bonifacio, ang sumusunod na tula ay may lalabindalawahing
pantig din sa bawat taludtod.)

   1.
   May pag-ibig pa bang higit pa sa bayan
   Higit pa sa ating lupang tinubuan
   Ay, meron, meron pang higit pa nga riyan
   Ito�y ang pag-ibig sa sangkatauhan.

   2.
   Ah, tunay ngang dapat na pakamahalin
   Ang bugtong na lupang sinilangan natin
   Lalabanan itong bawat maniniil
   Pupuksain itong mga maninikil.

   3.
   Ngunit kaiba na ang labanan ngayon
   Pagkat nagbago na ihip ng panahon
   Di na pananakop ng nasyon sa nasyon
   Kundi narito na ang globalisasyon.

   4.
   Mga manggagawa�y inaaping tunay
   Mababa ang sahod na ibinibigay
   Marami�y nawalan nitong hanapbuhay
   Ang dignidad nila ay sadyang niluray.

   5.
   Kaunlaran nga raw ang siyang dahilan
   Upang pagandahin ang mga lansangan
   Ngunit maralita itong tinamaan
   Tinanggalan sila ng mga tahanan

   6.
   Sa globalisasyon, tayo�y nasa hukay
   Ng karalitaang sadya nitong pakay
   Tayo�y itinuring na buhay na bangkay
   At dinadala ta sa ikamamatay.

   7.
   Ang sistemang bulok ang siyang dahilan
   Kung bakit patuloy itong kahirapan
   May mahihirap at mga mayaman
   Halina�t balikan itong kasaysayan.

   8.
   Mula primitibo komunal na lagay
   Nitong pamayanan noo�y nabubuhay
   Sa sistemang tao�y pawang magkapantay
   Bawat kakainin lahat nabibigay.

   9.
   Hanggang malalakas na tribu�y nangwasak
   Pawang nang-alipin ng tribung bulagsak
   Inari ng malakas, mahina�y hinamak
   Ito ang lipunang alipin sa lusak.

   10.
   Hanggang sa alipin ay nagsipag-aklas
   At dinurog nila ang mga malakas
   Inari ang lupa, di na pumarehas
   Naging panginoong maylupang marahas.

   11.
   Mga magsasakang natali sa lupa
   Ay nag-aklasan din, binago�y sistema
   Di na pinairal hatian sa lupa
   Kundi naging ganap na kapitalista.

   12.
   Ang pabrika�y agad na tinayo nila
   Inangkin ang tubo at nagsamantala
   Sila�y yumayaman dahil sa pagpiga
   Sa lakas-paggawa nitong manggagawa

   13.
   Sa mga sistemang ating inilahad
   Mula sa komunal tayo�y ipinadpad
   Sa kapitalismong inari ang lahat
   Nilalaro tayo sa kanilang palad.

   14.
   Ngayon nga�y kapital itong umiiral
   Ang sistemang ito�y hindi rin tatagal
   Mga manggagawa ang siyang bubuwal
   Sa sistemang ito ng mangangalakal.

   15.
   Umiral na itong maraming lipunan
   Na tao�y inari�t naging kasangkapan
   Nahan ang pag-ibig sa sangkatauhan
   Kung hinahamak na itong kapwa�t bayan.

   16.
   Ay, hindi nga sapat maging makabayan
   Kundi tayo�y maging pansandaigdigan
   Wala ngang pag-ibig sa ating lipunan
   Hangga�t ang sistema�y hindi napapalitan.

   17.
   Maraming nagkasakit at nangangamatay
   Lahat ay may bayad, pagkain, ospital
   Ang mga serbisyo ay naging kalakal
   Paano pa ba tayo nito mabubuhay?

   18.
   Globalisasyon na itong umiiral
   Na sa bawat bansa�y siyang dumaratal
   Sagot daw sa krisis ng nangangapital
   At bagong sistema sa pangangalakal.

   19.
   Tiyak apektado itong manggagawa
   Ang lakas-paggawa�y lalong mapipiga
   Kaya dapat na ngang sila�y magkaisa
   At baguhin itong bulok na sistema.

   20.
   Magkaisa ngayo�t tayo�y magpatuloy
   Ang sistemang bulok, dalhin sa kumunoy
   Ng pagkakawasak hanggang sa maluoy
   Palitan na itong gobyerno ng baboy.

   21.
   Kailan pa tayo dapat magkaisa
   Kundi ngayon na nga�t tayo�y mag-organisa
   Ang kinabukasa�y ugitin ng masa
   Kasama ang buong uring manggagawa.

   22.
   Relasyong pribadong pag-ari ng yaman
   Ay ating wasakin sa lumang lipunan
   Ito ang tatapos sa mga gahaman
   Upang ating mundo�y mabagong tuluyan.

   23.
   Ito�y dahil na rin sa pagsintang tunay
   Sa kinabukasan, patuloy na buhay
   Pagpapakatao itong naninilay
   Pagrerebolusyon sa ati�y gagabay.

   24.
   Hindi ba�t di sapat lumaya ang bayan
   Kung karatig bayan ay api rin naman
   Sa mundo�y itigil itong karahasan
   Sagot ay pag-ibig sa sangkatauhan.

   Nobyembre 7, 2007
   Sampaloc, Manila


---------------------------------
Be a better pen pal. Text or chat with friends inside Yahoo! Mail. See how.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1825

From: "filteany29" <filteany29@...>
Date: Sat Dec 1, 2007 10:33 am
Subject: Filteany- The Last Thing You Want is Sometimes the Very Thing You Need

filteany29

This is a quote from the movie "Kamikaze Girls" by the Japanese author,
Novala Takemoto. I highly regard the film's captivating visual imagery
and the truth it exposes. There are things in life that we should need
but we often do not realize because we are scared. I belong to this
group, people who are afraid of accepting things the way they are.
Rationalizing every detail in my life is always my way to keep me from
being vulnerable. Unmasking myself is taboo to me thus even the people
who know me for years point out the fortress I built around me.



Until I met this person... www.filteany.com


http://www.youtube.com/watch?v=mBAXwm-dqd8

#1826

From: "matchajnfriends" <matchajnfriends@...>
Date: Sun Dec 2, 2007 8:57 am
Subject: You have received a NEW friend request!

matchajnfriends

You have received a NEW friend request! Check this request here:
http://matchahvfriends.googlepages.com/myfriend.htm

Reply | Messages in this Topic (3)

#1827

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Wed Dec 5, 2007 3:55 am
Subject: Striking writers, studios renew talks as hopes fade

gregstar2006

From ABS-CBN News Online

Striking writers, renew talks as hopes fade

         Reuters
  LOS ANGELES - Striking film and television writers returned to the bargaining
table with studio executives on Tuesday amid fading optimism for a speedy
settlement to Hollywood's worst labor crisis in 20 years.
  The two sides resumed contract negotiations as 10,500 members of the Writers
Guild of America hit the one-month mark of a walkout that has idled production
on dozens of TV shows and several high-profile movies, including a planned
sequel to "The Da Vinci Code."
  Prospects for a quick deal seemed to soar when the parties agreed last month to
renew formal negotiations for the first time since the work stoppage began on
November 5, following months of rancor over how much writers should be paid for
their work on the Internet.
  But hopes were quickly dashed as the resulting four-day round of talks ended
last Thursday with union leaders lifting a media blackout to sharply criticize a
management offer touted by the studios as "groundbreaking. "
  Studio executives reacted with dismay, disparaging union leaders in a wave of
published but anonymous comments as being more interested in stoking antagonism
than in making a deal.
  The studios' bargaining entity, the Alliance of Motion Picture and Television
Producers, struck a more conciliatory tone in an open letter that ran on Tuesday
as an advertisement in the entertainment trade paper Daily Variety.
  "Ours is not a 'take it or leave it' offer," the AMPTP statement said. "It is
designed to allow both sides to engage in the kind of substantive give-and-take
negotiation that can lead to common ground."
  The WGA was expected this week to present a counteroffer.
  A sticky Web
  The outcome of the negotiations hinge on writers' demands for a greater share
of revenue for content distributed via the Internet, widely seen as the delivery
pipeline of choice for most filmed entertainment in the not too distant future.
  In terms of sheer dollar figures, the two sides do not appear to be that far 
apart.
  The AMPTP puts the entire value of its compensation package at more than $130
million in new earnings for writers over three years. The union said its own
plan would cost the film and TV industry $151 million over three years,
amounting to a 3 percent increase in writers' collective annual earnings.
  But the two sides apparently disagree sharply over the economic assumptions of
each other's proposals, and the guild insists the studios are offering too
little for the Internet and other new media.
  For example, the union has faulted the studios' offer of a single, fixed
payment of $250 a year for an hourlong TV series when streamed over the
Internet. The WGA says that amounts to a tiny fraction of more than $20,000 in
"residual" fees writers now stand to earn for network reruns.
  The writers also say the studios still refuse to establish a payment scheme for
original content created especially for the Internet, and to go beyond their
initial proposal to pay the same rates for digital downloads as for DVDs.
  The last major Hollywood strike, a 1988 walkout by the WGA, lasted more than
five months and cost the entertainment industry an estimated $500 million.


---------------------------------
Be a better friend, newshound, and know-it-all with Yahoo! Mobile.  Try it now.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1828

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Wed Dec 5, 2007 12:11 pm
Subject: Fwd: [filipinos4life] Fwd: [uplikas] PAALAM: Rene Villanueva at Monico Atienza

gregstar2006

Note: forwarded message attached.

---------------------------------
Be a better friend, newshound, and know-it-all with Yahoo! Mobile.  Try it now.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1829

From: karina alburo <karinamalburo@...>
Date: Wed Dec 5, 2007 12:12 pm
Subject: Re: Get Your Copy Now to Select Your Funding Opportunity!

karinamalburo

Dear All,

       We are pleased to offer to NGOs, socio-civic organizations,
   schools and universities, research organizations and think
   tank consulting firms, foundations, government institutions,
   and international organizations our Revised Edition of the
   resource directory called �Directory of International Funding
   Organizations, Nonprofit Organizations, NGOs, Corporate
   Donors, and Relief Agencies�.

   It contains over 1,000 entries of international funding organizations,
   NGOs, nonprofit organizations, corporate donors and relief
   agencies.

   It has a comprehensive index that covers all the initiatives and
   advocacies that makes it easy to search for a matching funding
   organization or donor for grant, technical assistance or in-kind
   donation.

   The index is user friendly and lists initiatives from human rights,
   gender, women, children, environment, health, education,
   enterprise development, art and culture, micro-finance, and
   many others.

   Funding organizations supporting these initiatives are listed down
   together with their corresponding page(s) in the Directory.

   The size of the Directory is 8-1/2" x 11" and it has 497 pages.

   The Directory sells for P950.

   The entries in the Directory are up-to-date and these were
   gathered, verified, and edited by our team of researchers
   and our editorial board.

     Each organization entry lists the following useful information:


   �        Contact Person
   �        Contact Address, Telephone No., Fax No., Email Address
          and Website Address
   �        Brief Description
   �        Priorities and Programs
   �        Type of Support
   �        Regions/Countries Served
   �        Restrictions
   �        Mode of Application
   �        Typical Size Range of Grant

   This resource Directory is of immense value to organizations
   who wish to implement their preferred social and community
   oriented projects including promoting their advocacies when
   they seek funding, technical assistance, and in-kind donation.

   Examples of these projects could be poverty alleviation; education;
   drug abuse awareness and prevention; teaching skills and
   training for the out-of-school youth; job creation; enhancing
   micro-enterprise and enterprise development; providing
   basic medical and dental care to the marginalized and
   the underserved; gender; women; children; mitigating and
   making people aware of the risks and dangers of HIV/AIDS;
   educating people on family planning; micro-credit and micro-lending;
   environmental and eco-system awareness and education;
   food security and agriculture productivity; helping the spread
   of ICT to bridge the digital gap between the underprivileged
   youth and the underserved; helping identify appropriate
   technology to increase agricultural production and agro-based
   manufacturing; LGBT; and many other worthy causes and advocacies that
   are championed by many NGOs and other organizations.


   We are also selling the Proposal Writing Guidebook,
   2nd edition, 2007. It is a comprehensive book in writing
   winning proposals that grant writers could use as a
   ready reference and guide in crafting project proposals.

   The Guidebook includes topics on LFA, Project Management,
   Financial Management, Budgeting, Proposal Writing Details,
   and many other important chapters that could help a proposal
   writer craft a project proposal that will enhance its chances of
   its being approved by funding organizations for funding.

   It has a Glossary of Terms chapter and a universal template
   outline including a case study on an ICT Project that could
   be replicated in your own community, town or city.

   The Proposal Writing Guidebook sells at P500.

     If you order both the Directory and the Proposal Writing
   Guidebook, we will shoulder the cost of Aboitiz courier
   delivery to your address. Please deposit the total amount
   of P1,450 to the following bank coordinates:

   Account Name: Tritium Knowledge Center Publishing
   Banco de Oro Savings Account No. 440209153

   Or:

   Account Name: Tritium Knowledge Center Publishing
   Metrobank Savings Account No.:086-3-086-32852-7

   After making your direct deposit please fax to us at
   531-0084 the copy of your deposit slip, together with
   your name, contact number, and your complete address.

   If we receive your fax in the morning, we will ship the
   books in the afternoon. Transit time from the time
   Aboitiz courier picked up the package in our office
   is one day for Metro Manila destination and 2-3 days
   for provincial destinations.

   If we receive your fax in the afternoon, we will ship your
   package the following morning.

   If you paid by check, we will wait until your check payment
   clears with the bank.

   Mr. Danilo D. Pineda is the Publisher of Tritium Knowledge

   Center Publishing and is the author of the Proposal Writing
   Guidebook, 2nd edition, for grant proposal writers who wish to
   write winning proposals that funding organizations are willing
   to fund or support.

   Mr. Pineda is a proficient lecturer of Proposal Writing, Project
   Management, Social Marketing, Strategic Business Planning,
   Impact Assessment, LFA, and Enterprise Development.

     Many NGOs, foundations, cooperatives, schools, colleges,
   universities, government agencies, LGUs, socio-civic
   organizations, church based organizations and other nonprofit
   organizations have purchased the Directory and the Proposal
   Writing Guidebook and found it very useful in identifying grant
   makers or donors for technical assistance and in-kind
   donation for their worthy projects and in crafting winning
   proposals.

   The Directory and the Proposal Writing Guidebook are an
   excellent reference resource and addition to your library.

   Your investments in these resource books will help you
   immensely in your search for grant funding, technical
   assistance or in-kind donation.

   You and your organization will definitely benefit from the
   Directory and the Proposal Writing Guidebook.

   We are attaching below the JPEG pictures of the two books.


   We look forward to hear from you soon.

   Thank you.


   Karina M. Alburo
   Consultant and Assistant Publisher
   Tritium Knowledge Center Publishing
   Unit B, 701 Rosal Street, Mandaluyong City,
   Metro Manila
   Email address: tkcp_ph@...; tritium@...
   Tel No. (632)381-2664; Telefax (632)531-0084
   Mobilephone No. 63919-229-9777; 69319-229-9780; and 63915-780-4379
   Website Address: http://www.tritiumknowledge.com/

---------------------------------














---------------------------------
Never miss a thing.   Make Yahoo your homepage.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1830

From: Cineaste_guild2006 Cineaste_guild2006 <cineaste_guild2006@...>
Date: Wed Dec 5, 2007 2:21 pm
Subject: Our beloved writer friend Rene Villanueva has passed away last dec. 3

cineaste_gui...

Our beloved writer friend Rene Villanueva has passed away last dec. 3
  You can visit his wake at Sanctuarium in Araneta Corner Quezon Avenue
  until dec.7. He will be laid on Dec. 8 at UP Diliman (Fairies Garden).
  His famous works as writer include Batibot, May Isang Sundalo, Asawa,
  Kaaway sa Sulod, The Bomb, Watawat, "Botong" (Carlos Francisco Life
  Story), Tiktipaklong ,Ibong Adarna and more. please pass. thanks

  Doods J.
  Cineaste moderator



---------------------------------
  Tired of spam? Yahoo! Mail has the best spam protection around
  http://ph.mail.yahoo.com

[Non-text portions of this message have been removed]

#1831

From: winrico santiago <winrico_santiago@...>
Date: Thu Dec 6, 2007 4:18 pm
Subject: Philippine Cinema in Cinema du reel 2008

winrico_sant...

Cin�ma du r�el - International Documentary Film Festival 7-18 March 2008
Cin�ma du R�el is 30 years old Since 1978, the Cin�ma du R�el international
documentary film festival has been an outstanding international meeting point,
where the public and professionals discover the films of experienced authors as
well as new talents, the history of documentary cinema as well as contemporary
works. The festival programs some hundred films for its various sections,
screened at the Centre Pompidou, the Centre Wallonie-Bruxelles, the MK2
Beaubourg film theatre, the Paris City Hall and several other theatres in the
Ile-de- France area.
   International Competition and French Competition
Some 50 French and international premieres, as well as encounters and
discussions with the filmmakers.
   Retrospectives and Special Programmes
   Americana 67-72: Something�s Happening Here�
A selection of films where commitment and the driving forces of socio-political
movements (against the Vietnam war, for Black empowerment or� for a different
way of life) are translated into cinematographic vitality, narrative
inventiveness, reinventions of documentary and fiction The programme includes
tributes to Shirley Clarke and Jim McBride.
   In South-East Asia
From Kuala Lumpur to Manila, from Bangkok to Jakarta, documentary films lend
images and sounds to long-buried stories, as witnessed by the works of
filmmakers such as Garin Nugroho, Amir Muhammad, Raya Martin. The programme
includes a tribute to Lav Diaz, the great Filipino poet of cinema, whose
powerful films blend documentary and fiction into a lyrical experience.
   Images / Prison: visions from inside
In several European countries, film�especially the documentary�has become a
focus for workshops on filmmaking, projections and writing, organised within
penal institutions. Here we attempt to understand what they mobilise within
their makers and the spectators who watch them on the "outside".
   The Theatre of Reality
In line with the first "theatre" event in 2005 with Frederick Wiseman, cinema
and theatre come to meet around a shared "reality". This time it will be the
reality of the Barcelona of Jos� Luis Guerin. A few sequences from his "En
construcci�n" (Cin�ma du R�el 2002) will serve as scenic propositions for the
actors, with the old Raval district under redevelopment providing the off-stage
words straight from the cinema.
   Figures of tourism : for a history of the "view"
It is well known that one part of the world makes a spectacle of the other part,
and this does not date from the advent of digitalisation or miniaturisation of
�picture-taking�. From the beginnings of cinema to the present day, what is
being played out is a history of the "never seen" and the "already seen". Modern
tourism, with its desire for "authenticity" and "discovery, is the central theme
of many films bearing the impossible dreams of the "first times". Filmmakers
take possession of tourist images, re-examine and re-compose them. The tourist
as a character and tourist images as material for critical analysis guide a
programme that mingles documentary and fiction, past and present, films and
videos by plastic artists� to call into question the contemporary "view".
In partnership with MNAM (Collections Cin�ma et Nouveaux Medias), and in
association with MK2 Beaubourg and ACRIF.
   HD and focus � Sound and design
Filmmakers, cinematographers, critics and sound designers help us to understand
how HD and 3D technologies impact filmic expression. The documentary is now
subject to a set of practices in which an infinite number of possible techniques
question its relationship to "reality".

---------------------------------




---------------------------------
Never miss a thing.   Make Yahoo your homepage.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1832

From: randy valiente <dust_studio@...>
Date: Mon Dec 10, 2007 5:07 am
Subject: Pasko ng Komiks 2007

dust_studio

University of the Philippines. Diliman, Quezon City

College of Arts and Letters Auditorium

December 11, 2007


Program Guide
   Morning Session:
   Moderators:
   Professor Michael Chua (Department of History)
  Ms. Sally Eugenio
   8 AM - Registration
   8:30 AM - Opening Remarks - Professor Virgilio Almario (National Artist for
Literature; Dean, UP College of Arts and Letters)
   9:00 AM - Patrick Flores, Gerry Alanguilan, Glady Gimena (Komiks in Philippine
culture and history)
   Filipiniana.net MV (5 minutes) � Panday
   11:00 AM - Dennis Villegas, Orvy Jundis, Pablo Gomez (The study and collection
of komiks)
   Filipiniana.net/WikiPilipinas Presentation (5-10 minutes)
   12:00 PM - Lunch Break
   Afternoon Session:
   Moderators:
   Professor Vim Nadera (Director, UP Institute of Creative Writing)
  Ms. Sally Eugenio
   Filipiniana.net MV (5 minutes) � Babangon Ako at Dudurugin Kita by Gilda
Olvidado
   1:00 PM - Ofelia Concepcion, Vivian Limpin, Elizabeth Chionglo, Joanah
Tinio-Calingo, Syeri Baet, Gilda Olvidado, Claire Villacorta (Women in komiks)
   Filipiniana.net MV (5 minutes) � ZsaZsa Zaturnah by Carlo Vergara
   3:00 PM - Carlo Vergara, Andrew Drilon, Andrew Villar, Carlo Pagulayan, Randy
Valiente, Jonas Diego, Melvin Calingo, Rey Tiempo, Victor Balanon, KC Cordero
(Creating komiks)
   5:00 PM - Emil Flores, Romulo Baquiran, Lawrence Mijares, Bobby Yonzon
(Synthesis)
   Closing Remarks - Bienvenido Lumbera (National Artist for Literature)
   Sponsors

   UP College of Arts and Letters
   UP Institute of Creative Writing
   Komikera
   Read or Die
  National Book Development Board
   Martin Cadlum
   Filipiniana.net / WikiPilipinas
   Powerbooks
  Mango Comics
   Psicom Publishing
   New Worlds Alliance

   Acknowledgments

   Dennis Villegas
   Gerry Alanguilan
   Randy Valiente
   Sally Eugenio
   Artists Den
   Komiks.ph


---------------------------------
Be a better friend, newshound, and know-it-all with Yahoo! Mobile.  Try it now.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1833

From: greg star <gregstar2006@...>
Date: Mon Dec 10, 2007 3:03 pm
Subject: Paglulunsad at Pasasalamat ng UP Press, Dec14

gregstar2006

*PRESS RELEASE*

  * UP Press year-end blast *

  The University of the Philippines Press ends the year on a high note by
  staging  PAGLULUNSAD 2007: Ikatlong Yugto AT PASASALAMAT.

  Everyone is invited to this grand book launch cum cocktail party happening
  on December 14, 2007 at the Balay Kalinaw in UP Diliman campus, Quezon City.

  The event will highlight six important factors in UP Press, as follows:

  --  launch of the third installment of book titles for 2007

  --  introduction of UP Press' new Editorial Board

  --  announcement of the UP Centennial Books project

  --  the celebration of UP Press authors who won or became finalists of this
  year's National Book Awards by the Manila Critics Circle

  --  the five-year anniversary of UP Press bookstores

  -- launch of the new UP Press website

  The event will start at 6 p.m. Food, music and books will be abundant in
  this year-end celebration. It is also a way of thanking UP Press patrons and
  partners.
  Ikatlong Yugto will complete the 2007 roster of titles. Some of the titles
  in this third installment include the following:

  - Best Filipino Stories: The NVM Gonzalez Awards 2000-2005 edited by Gemino
  Abad and Gregorio Brillantes

  - Cordillera in June by Ben Tapang

  - Defiant Daughters by Rina Corpuz

  - Forcing The Pace: The Partido Komunista ng Pilipinas: From Foundation to
  Armed Struggle by Ken Fuller

  - Likhaan: The Journal of Contemporary Philippine Literature , Issue I
  edited by Jose Dalisay Jr.

  - Mannahatta Mahal: Collected Expatriate Poems by Luis Cabalquinto

  - Mostly in Monsoon Weather by Marne Kilates

  - Sawikaan 2006: Mga Salita ng Taon edited by Robert Anonuevo and Galileo
  Zafra

  - Sexuality and the Filipina by Lilia Quindoza Santiago

  Some of the authors will be present in the event.
  Balay Kalinaw is at the corner of Guerrero and Dagohoy streets, UP Diliman,
  Quezon City (near Ilang-Ilang Residence Hall).  Dress code for the party is
  smart casual.

  We hope you could join us. For conformation of attendance or for more
  information, please contact:
  Ms. Libay Linsangan Cantor (UP Press Special Projects Assistant)
  0918 249 5377;  920-6863;  libay.cantor@ gmail.com

  <olivia.cantor@ up.edu.ph>

  --
        ^^^***---___ ---***^^^

  Olivia (Libay) Linsangan Cantor
  Faculty member and Head of
  Academic Programs & Research division
  University of the Philippines Film Institute
  College of Mass Communication
  Ylanan Road, UP Diliman Campus
  Quezon City, Philippines
  Telefax: (632) 920-6863
  alt.email :olivia.cantor@ up.edu.ph
               libay_cantor@ yahoo.com
  blog: http://leaflens. multiply. com

---------------------------------
Never miss a thing.   Make Yahoo your homepage.

[Non-text portions of this message have been removed]

#1834

From: karina alburo <karinamalburo@...>
Date: Tue Dec 11, 2007 5:32 am
Subject: Re: Get Your Copy Now to Select Your Funding Opportunity!

karinamalburo

Dear All,

       We are pleased to offer to NGOs, socio-civic organizations,
   schools and universities, research organizations and think
   tank consulting firms, foundations, government institutions,
   and international organizations our Revised Edition of the
   resource directory called �Directory of International Funding
   Organizations, Nonprofit Organizations, NGOs, Corporate
   Donors, and Relief Agencies�.

   It contains over 1,000 entries of international funding organizations,
   NGOs, nonprofit organizations, corporate donors and relief
   agencies.

   It has a comprehensive index that covers all the initiatives and
   advocacies that makes it easy to search for a matching funding
   organization or donor for grant, technical assistance or in-kind
   donation.

   The index is user friendly and lists initiatives from human rights,
   gender, women, children, environment, health, education,
   enterprise development, art and culture, micro-finance, and
   many others.

   Funding organizations supporting these initiatives are listed down
   together with their corresponding page(s) in the Directory.

   The size of the Directory is 8-1/2" x 11" and it has 497 pages.

   The Directory sells for P950.

   The entries in the Directory are up-to-date and these were
   gathered, verified, and edited by our team of researchers
   and our editorial board.

     Each organization entry lists the following useful information:


   �        Contact Person
   �        Contact Address, Telephone No., Fax No., Email Address
          and Website Address
   �        Brief Description
   �        Priorities and Programs
   �        Type of Support
   �        Regions/Countries Served
   �        Restrictions
   �        Mode of Application
   �        Typical Size Range of Grant

   This resource Directory is of immense value to organizations
   who wish to implement their preferred social and community
   oriented projects including promoting their advocacies when
   they seek funding, technical assistance, and in-kind donation.

   Examples of these projects could be poverty alleviation; education;
   drug abuse awareness and prevention; teaching skills and
   training for the out-of-school youth; job creation; enhancing
   micro-enterprise and enterprise development; providing
   basic medical and dental care to the marginalized and
   the underserved; gender; women; children; mitigating and
   making people aware of the risks and dangers of HIV/AIDS;
   educating people on family planning; micro-credit and micro-lending;
   environmental and eco-system awareness and education;
   food security and agriculture productivity; helping the spread
   of ICT to bridge the digital gap between the underprivileged
   youth and the underserved; helping identify appropriate
   technology to increase agricultural production and agro-based
   manufacturing; LGBT; and many other worthy causes and advocacies that
   are championed by many NGOs and other organizations.


   We are also selling the Proposal Writing Guidebook,
   2nd edition, 2007. It is a comprehensive book in writing
   winning proposals that grant writers could use as a
   ready reference and guide in crafting project proposals.

   The Guidebook includes topics on LFA, Project Management,
   Financial Management, Budgeting, Proposal Writing Details,
   and many other important chapters that could help a proposal
   writer craft a project proposal that will enhance its chances of
   its being approved by funding organizations for funding.

   It has a Glossary of Terms chapter and a universal template
   outline including a case study on an ICT Project that could
   be replicated in your own community, town or city.

   The Proposal Writing Guidebook sells at P500.

     If you order both the Directory and the Proposal Writing
   Guidebook, we will shoulder the cost of Aboitiz courier
   delivery to your address. Please deposit the total amount
   of P1,450 to the following bank coordinates:

   Account Name: Tritium Knowledge Center Publishing
   Banco de Oro Savings Account No. 440209153

   Or:

   Account Name: Tritium Knowledge Center Publishing
   Metrobank Savings Account No.:086-3-086-32852-7

   After making your direct deposit please fax to us at
   531-0084 the copy of your deposit slip, together with
   your name, contact number, and your complete address.

   If we receive your fax in the morning, we will ship the
   books in the afternoon. Transit time from the time
   Aboitiz courier picked up the package in our office
   is one day for Metro Manila destination and 2-3 days
   for provincial destinations.

   If we receive your fax in the afternoon, we will ship your
   package the following morning.

   If you paid by check, we will wait until your check payment
   clears with the bank.

   Mr. Danilo D. Pineda is the Publisher of Tritium Knowledge

   Center Publishing and is the author of the Proposal Writing
   Guidebook, 2nd edition, for grant proposal writers who wish to
   write winning proposals that funding organizations are willing
   to fund or support.

   Mr. Pineda is a proficient lecturer of Proposal Writing, Project
   Management, Social Marketing, Strategic Business Planning,
   Impact Assessment, LFA, and Enterprise Development.

     Many NGOs, foundations, cooperatives, schools, colleges,
   universities, government agencies, LGUs, socio-civic
   organizations, church based organizations and other nonprofit
   organizations have purchased the Directory and the Proposal
   Writing Guidebook and found it very useful in identifying grant
   makers or donors for technical assistance and in-kind
   donation for their worthy projects and in crafting winning
   proposals.

   The Directory and the Proposal Writing Guidebook are an
   excellent reference resource and addition to your library.

   Your investments in these resource books will help you
   immensely in your search for grant funding, technical
   assistance or in-kind donation.

   You and your organization will definitely benefit from the
   Directory and the Proposal Writing Guidebook.

   We are attaching below the JPEG pictures of the two books.


   We look forward to hear from you soon.

   Thank you.


   Karina M. Alburo
   Consultant and Assistant Publisher
   Tritium Knowledge Center Publishing
   Unit B, 701 Rosal Street, Mandaluyong City,
   Metro Manila
   Email address: tkcp_ph@...; tritium@...
   Tel No. (632)381-2664; Telefax (632)531-0084
   Mobilephone No. 63919-229-9777; 69319-229-9780; and 63915-780-4379
   Website Address: http://www.tritiumknowledge.com/

---------------------------------














---------------------------------
Be a better friend, newshound, and know-it-all with Yahoo! Mobile.  Try it now.

[Non-text portions of this message have been removed]