Ali Bulaç İslami kesimin önde gelen aydınlarından biri. Bulaç, 2002 seçimlerinden sonra AKP iktidarının İslamcıların ve yoksulların umudu olduğunu söylüyordu. Artık hiç öyle düşünmüyor ve AKP'yi kıyasıya eleştiriyor.

Haftalık'a dobra dobra açıklamalarda bulunan Bulaç, AKP'nin dindar bireyleri olumsuz etkilediğini belirtiyor ve sosyal literatüre geçecek yeni bir kavram ortaya atıyor: "Müslüman maganda".

Ruh sağlığı bozulmuş çoluk çocuğunu döven insanlar, kapkaç vakalarından yaralamalar ve cinayet olayları arttı. Bu kötü tablonun sebepleri ise ekonomi, dinin itibardan düşmesi ve kentleşmenin kontrolden çıkmış olması.

Gelir dağılımında adaletsizlik varsa bunun sebebi sistemin bizzat kendisidir. Hükümetler iktidara geliyor, fakat gelir bölüşümünde ciddi bir değişiklik getiremiyorlar. Sadece kendi yandaşları iktidardan üç beş sene istifade ediyor. Ondan sonra aktörler değişiyor. Fakat iktidarın, sistemin kendisi yoksulların lehine değişmiyor. Bunu Türkiye'deki toplumsal yapının ciddi bir sorunu. Bir başka önemli şey temel hak ve özgürlüklerde bir iyileşme meydana gelmedi. Ayrılıkçı hareketlerin durumunda bir iyileşme var. Kürt milliyetçileri bundan istifade etti. Alevilik gündeme geldi, ilerleme raporunda yer aldı. Eşcinseller en kârlı çıkanlar oldu. Üçüncü cins olarak kabul edildi. Gayrimüslimler, azınlıklar bu süreçten azami şekilde istifade etti. Zaten gayrimüslimlerin durumu çok iyi değildi. Ben bunu tabii ki destekliyorum, ancak dindar çoğunluğun hayatındaki sıkıntılar artarak devam ediyor.

Tabii ki bir paradoks. Ve bunun sebeplerine inmek gerektiğini düşünüyorum. Bu aynı zamanda AKP'nin toplumsal desteğini de kaybetmesinin en önemli sebeplerden bir tanesi. Görece olarak siyasi desteği devam ediyor ama. AKP'nin siyasi desteğin devam etmesinin iki sebebi var: îlki ortada bir alternatif yok. İkincisi de CHP'nin yükselmesinden kor-kuyorlar. Çünkü CHP dindar kesime çok daha fazla husumet besler bir politika izliyor. Durumlarının daha kötü olacağını düşünüyorlar. CHP'nin tutumu, Cumhurbaşkanının tutumu, bazı köşe yazarlarının tutumu... Açıkça söylemek gerekirse AKP'ye en büyük destek Emin Çölaşan ve Bekir Coşkun'dan geliyor. Bunların muhalefeti daha aklı başında, halkla, tarihle, dinle barışık bir muhalefet olsa, AKP bu siyasi desteği bile elde edemez. İnsanlar korktukları için tekrar AKP'nin çevresinde birikiyorlar. Ama yine de toplumsal destek büyük ölçüde zayıfladı.

Herhangi bir şey istemediğim için... Beklentim olmadığı için... Mesela büyük medya öyle çok eleştiremiyor, çünkü merkez medyanın AKP'den çok büyük bir rantı var. Mesela Türkiye'de üç dolar milyarderi vardı. Son üç sene içerisinde 21 dolar milyarderi oldu. Bunların hemen hemen tamamı medya patronu veya medyayla ilişkileri olan patronlar. Bunların AKP'yi eleştirmeleri mümkün değil.

Bir: Bu gelir dönüşümünde bir adalet sağlayamadı. Ekonomi 250 şirketin lehinde iyiye gidiyor. Fakat toplumun yüzde 80'inin aleyhinde gelişiyor.

İkincisi temel hak ve özgürlüklerde dindar çoğunluğun hayatında hiçbir iyileşme meydana gelmedi. AKP bu konuda yapması gerekenleri yapmıyor. Yapmamasının üç sebebi olabilir: Ya ne yapacağını bilmiyor ya yapmak istemiyor ya da gücü yetmiyor. Yapması gereken şey de somuttur. Temel bir anayasa değişikliği ile bu temel hak ve özgürlükleri hukukun koruması altına almaktır. Nedir bu temel hak ve özgürlükler? 1924 Anayasası'nın ruhuna dönmeleri lazım. Bunu yapmıyor. Yapmadığı için de sürekli kendisini mağdur gösteriyor. Sen bir şikâyet makamı değilsin, bir çözüm makamısın. Çünkü biz seni problemlerimizi çözmek üzere buraya gönderdik. Üçüncü eleştirim Türkiye'nin dış politikası yanlış bir politikadır. Amerika ile ilişkimiz bağımlılık ilişkisine oturmuştur ve İsrail üzerinden Amerika ile ilişki kurmaktayız. Halbuki Türkiye büyük bir devlettir ve doğrudan bir ilişki kurabilir. Dördüncü eleştirdiğim nokta, tabii ki partinin bütün temsilcilerini tenzih ediyorum. Hepsi öyle değil. Partinin içerisinde gırtlağına kadar yolsuzluğa batmış insanlar var. Bunların temizlenmesi gerekiyor. Beşincisi de bu partinin herhangi bir ideolojisi yok. Gerçek tabanıyla çatışma içerisinde olan bir parti. Muhafazakâr - demokrat ideoloji olmaz. Siyaset bilimi açısından böyle bir ideoloji olmaz. Bu, yanlış bir ideolojidir. Statükoyu takviye eden bir ideolojidir.

AKP içinde benim gibi düşünen çok sayıda insan var. Ama henüz benim gibi çıkıp bağırmıyorlar. Açtıkları bir kredi var. Onun tüketilmesini bekliyorlar. Ama ortada bir gerçek var. Pazar boşluk kabul etmediği gibi, siyaset de boşluk kabul etmez. İktidar partisi de, muhalefet partisi de destek kaybediyor. Siyaset boşluk kabul etmediğine göre ya bu parti içinde yeni bir parti çıkaracaktır ya da kendi alternatifini toplumda doğuracaktır. Türkiye toplumu aklı selim sahibidir. Onun sağduyusuna güvenmek lazım. Seçmenin de sadakati yoktur. En önemlisi de budur.

Olumsuz bir değişim yaşandı. Yani çok tüketici, sonradan görme zümreler ortaya çıktı. Bir dindarın hayatı gösterişten uzak bir hayattır. Dinimiz bunu emreder. Sadeliği ve tutumu emreder. İsraf haramdır.

Geleneksel kültürümüz, oturma kalkma biçimimiz, medeniyetimiz de böyledir. Mesela geleneksel mimariye baktığınız zaman zenginin evini, yoksulun evinden ayırt edemezsiniz. Dış cephelerinin hepsi sadedir. Hatta Padişah'ın sarayı bile ihtişamlı değildir. Bir zümre bu AKP döneminde çok büyük bir rant sahibi olduğu için bunu bir anda gösterişe döktü. Eskiden üç günde bir elbise değiştiren bir kadın, şimdi her gün bir elbise değiştirmeye başla-
di. İşte Dabbetül Arz tipi ciplerle dolaşmaya başladı. Sonradan görmeliktir, magandalıktır bu. Çünkü bu arazi arabasıdır. Şehrin ortasında ne işi var. Bunu sadece AKP'liler yapmıyor. Laik kesim de yapıyor.

Laik kesimde bu zaten vardı. Burjuva bir insan apartmanda oturur mu? Apartman sosyal bir meskendir. Avrupa'da işçilerin, sığınmacıların İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra toplandıkları meskendir. Fakat bizde uygarlaşmış burjuvazinin konutu olarak tanımlanmıştır.

Pop kültür Avrupa'da aşağı sınıfın müziğidir. Ama bizde Sezen Aksu üzerinden batılılaşmış, modernleşmiş kesimlerin müziği olmuştur. Laik kesimde bu vardı. Fakat dindar kesimde de, AKP ile böyle bir sermaye ve statü onlardan yana el değiştirmeye başlayınca bu sonradan görmeliğe girdiler. Mesela bana göre Rahşan Ecevit'in duruşu herhangi bir Müslüman siyasi liderin hanımından çok daha asildir. Çünkü Rahşan Ecevit "Ben bir eteği 17 sene giydim. Çünkü bana bakıp imrenecek ve alamayacak milyonlarca kadını düşündüm. Yoksa alamayacağımdan değil" diyor. Bu çok asil, bir tutumdur. Akbille halk otobüsünde gezen insanlar şimdi ciplere biniyorsa burada bir aksilik var. Böyle bir magandalık geldi. Tıpkı petrolün Araplar'da yol açtığı felaket gibi. Arap medeniyetini bin 400 senedir devam ettiren asil sınıflar vardı. Bunlar İslam kültürünün aristokratlarıydı. Ama petrol, Bedeviler'in bölgesinde ortaya çıktı. Ve Bedevi deveden indi, Mercedes'e bindi. O aristokrat aileler yoksullaştı.

Yani sonradan görme, kısa yoldan zengin olmuş, artık hiçbir ilkesi değeri kalmamış, ne olursa gider postmodern anlayışı içinde bir kesim oluştu. "Hocam sen hâlâ orada mı kaldın" şeklinde konuşuyorlar. Peki seninle benim hayatım arasındaki fark nedir? Sen kısa sürede Kemerburgaz'da villa sahibi oldun. Ben hâlâ Fatih'teyim, hâlâ Zeytinburnundayım... Asaletimi koruyorum. Ama sen kötü yönde değiştin.

Ya haydan gelen huya gider. Yahut da o paraları ile gider orada mutlu olduklarını düşünürler. Onlar çok zeki, şanslı olduklarını düşünüyor. Ama böyle düşünmeyen milyonlarca kitle var.

Üç reaksiyon var: "Şimdi bunu söylemenin sırası mı?", "Herhalde sen bir şey istiyorsun?", "Haklısın, devam et. Biz söyleyemiyo-ruz. Sen bizim düşüncelerimizi dile getiriyorsun." Üçüncüyü söyleyen daha çok ama. Ne var ki onlar siyasidir. Ben değilim. Söylememeleri de gerekir. Onların da bir zamanlaması vardır, taktiği vardır.

Asker olmasaydı Hilmi Özkök benim Cumhurbaşkanı adayım olurdu. Fakat madem Türkiye'de Özal'dan bu yana asker kökenli olmayanlar Cumhurbaşkanı oluyor, o geleneği devam ettirmek gerekir. Ben Tayyip Erdoğan'ın yerinde olsam Sami Selçuk'u Cumhurbaşkanı yapardım. Cumhurbaşkanının yetkilerini kısar, parlamentoyu güçlendirirdim. Bence Tayyip Erdoğan'ın Cumhurbaşkanı olması çok makbul ve gerekli değil. Partisinde reform yapması, çürükleri parti içinden atması Erdoğan'ı iki üç dönem iktidarda tutar. Ama bu şekilde gider. O da kesin yani.

Türkiye'nin Irak'a müdahale etmek zorunda bırakılmasıdır. Çünkü kanaatimce önümüzdeki sene içinde Amerika ve İngiltere ve diğer koalisyon güçleri Irak'ı tahliye edecekler. Askerlerini çekeceklerdir. Fakat İran'a gözdağı vermek ve Şii liderin bütün Irak üzerinde mutlak inisiyatif sahibi olmasını engellemek ve direnişi kırmak, içerdeki asayişi sağlamak üzere bir bölgesel güce ihtiyacı var Bu da Türkiye'dir. Şu anda bölgede bölgenin kaderini tayin edecek dört büyük güç bulunuyor: Türkiye, Iran, İsrail ve Mısır. İdeolojisi olan iki ülke var İsrail ve Iran. Türkiye ve Mısır arada telef olacak. Çünkü bunların ideolojisi yoktur.

Sevda ALKAN / Haftalık