Bir yolculuk için aldığım biletin yanlışlıkla bir başkasına daha satıldığını otobüse bindiğimde öğrenmiştim. Mahcup davranışlar, gösterilen telaş başıma malum efsanenin gelmediği konusunda beni ikna etti. Şoförün yanındaki hostes koltuğunu teklif ettiler, gece uzundu, uykum yoktu, yolun ve yolculuğun mahrem dünyasına sokulabileceğim bir yere oturacaktım, kabul ettim. O gece on yedi yaşında muavin olarak işe başlamış bir gencin yirmi üç yıl sonra bir otobüse nasıl sahip olduğunun hikayesini dinledim. Halen borç ödüyordu ve muhtemelen borcu bittiğinde arabasını yeniden değiştirmek ve yeniden borçlanmak durumunda kalacaktı. Onlar, karayollarındaki acımasız rekabet nedeniyle “kaptan” gibi görünseler de aslında sürekli otobüs fabrikalarına çalışan işçilerdi. Modern hayatın karmaşık zincirinde başkalarının emanetçisi olarak yaşıyorlardı. Bir dönem turist taşımıştı ve bu sayede biraz yabancı dil öğrenmiş, ülkesinin her tarafını tarihi ve müzeleriyle birlikte tanımıştı. Hangi şehrin müzesinde ne var, ören yerleri hangi döneme ait, turistlerin tarihe ve kültüre ait yorumları nedir, hepsi son derece canlı şekilde hafızasındaydı. Otobüslerde geçen hayatın nasıl kendine ait bir düzen yarattığını öğrendim. Yolcuların binip indiği tarafta küçük bir odaları varmış. Uzun yollarda çift şoför çalışırken yorulan odaya geçer ve muhtemelen kendisine ninni gibi gelen motor sesi, asfalt uğultusu, kasislerin sallayışı arasında uyurmuş. “Ben hemen uyumam.” dedi, gözlerime bakıp; “Mutlaka biraz kitap okurum.” diye ekledi. Bir üniversite hocası için en takdire şayan işin bu şartlarda dahi kitap okumak olduğunu düşünmüş olmalıydı. Vaktin sabaha döndüğü, muavin değil herkesin uyuduğu bir zamanda ben de uykuyla uyanıklık arasında giderken birden iğde çiçeklerinin kokusunu duydum. Gözlerimi açtım, şoför camını hafif aralamış, otobüsü yavaşlatmıştı. Baktığımı görünce, “Buradan geçerken hep biraz yavaşlarım, iğdeler…” dedi.