خبر زير توسط يكي از اخوان گنابادي ارسال شده و نكتة حائز اهميت اين است
كه اين خبر در جرايد كشور درج نگرديده و نه تنها اربابان جرايد ذكري از
آن به ميان نيآوردهاند بلكه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز نام اين
كتابخانه را در زمره كتابخانههاي گناباد درج ننموده (نگاه كنيد به:
http://www.khorasan.ir/s_barnabe/farhang/3.htm).
افتتاح بناي جديد كتابخانة سلطاني در بيدخت گناباد
كتابخانة سلطاني در صحن مزار بيدخت كه مدفن عرفاي عظام معاصر چون حضرت
حاج ملا سلطانمحمد سلطانعليشاه و حضرت حاج شيخ محمد حسن صالحعليشاه و
حضرت حاج سلطانحسين تابنده رضاعليشاه ثاني و حضرت حاج علي تابنده
محبوبعليشاه است يكي از مهمترين كتابخانههاي عرفاني در ايران ميباشد.
ركن الدين همايونفرخ در تاريخچة كتاب و كتابخانه در ايران (ش74 و 75
(آذر و دي1347): 55-63. معرفي كتابخانههاي پنجاه سال اخير
http://www.ichodoc.org.ir/p-a/CHANGED/74/html/74-55.htm) اين كتابخانه
را از جمله كتابخانههايي معرفي مينمايد كه نسخ خطي آن منحصر به فرد است.
منجمله مينويسد: «... از جمله نسخههاي بديعي كه در آن ميتوان يافت نسخه
منحصر بفرد جلد دوم رياض السياحه است...»
در كتاب يادنامة صالح در شرح احوال حضرت حاج شيخ محمد حسن گنابادي
صالحعليشاه (انتشارات حقيقت چاپ دوم 1380 صفحة 129) در فصل امور اجتماعي
و اقدامات عام المنفعه آمده است: «در سال 1342 قمري مطابق با 1303 شمسي
(حضرت صالحعليشاه) كتابخانهاي در مزار تأسيس فرمود. به اين ترتيب كه در
طرف غربي صحن وسط، اطاقي تعيين كرد و مقداري از كتابهاي شخصي اهدا كرد و
مدير و خادمي به خرج خود بر آن گماشت. سپس اقوام و دوستان و اخوان خارج
بيدخت هم به پيروي از نظريه ايشان هركس هر تعداد كتابي كه داشت و مايل
بود، اهداء و وقف نمود. بديهي است كه اين كتابخانه از نظر فرهنگ و دولت
وقت رسمي نبود تا اينكه در سال 1313 شمسي مرحوم آقاي علي اصغر حكمت در
سفر مذكور از كتابخانه بازديد كرده، از آن استقبال نمود و لذا از طرف
وزارت فرهنگ به رسميت شناخته شد و از طرف همان وزارتخانه هم كتبي اهداء
گرديد. و براي محل دائمي آن در سال 1385 قمري (1344 شمسي) زميني به
مساحت 479 متر مربع از املاك شخصي خود را وقف كرده، در صحن بالا شروع به
احداث ساختماني در دو طبقه نمودند ولي متأسفانه در بين كار رحلت
فرمودند...»
در كتاب خورشيد تابنده در شرح احوال حضرت حاج سلطانحسين تابنده گنابادي
رضاعليشاه ثاني (به قلم حضرت حاج علي تابنده محبوبعليشاه، انتشارات
حقيقت، چاپ دوم، 1377، صفحة 248) آمده است: «... اين ساختمان توسط حضرت
آقاي رضاعليشاه تعقيب و تكميل شد و در 28 جمادي الاولي 1388 (اول شهريور
1347) مصادف با سالروز ميلاد حضرت آقاي سلطانعليشاه طي تشريفاتي افتتاح و
در اختيار عموم قرار گرفت. اين بنا داراي دو طبقه است كه طبقة اول براي
موزه و انبار كتاب و طبقة بالا براي كتابخانه در نظر گرفته شده است و
دراراي سه اتاق فوقاني و تحتاني و يك سالن بزرگ براي مطالعه ميباشد.»
حضرت آقاي حاج دكتر نورعلي تابنده مجذوبعليشاه بزرگ و مقتداي وقت كه
همانند اسلاف صالح خود مشوق تحقيق و علم و دانش هستند اقدام به تأسيس
بناي جديد و سازماني مدرن براي اين كتابخانه نمودند كه در منطقة مركزي
خراسان بيهمتا است. بناي جديد در روز عيد غدير خم (18 ذيحجه 1424) مطابق
با 21 بهمن 1382 طي تشريفاتي به دست مبارك خود ايشان و در حضور جمعيت
چند ده هزار نفري اخوان افتتاح گرديد. بناي جديد در 3 طبقه و با 1350
مترمربع بناي مفيد از لحاظ معماري و مهندسي مطابق با استانداردهاي لازم
براي حفظ نفايس فرهنگي در سه طبقه بنا شده است. اين كتابخانه از بخشهاي
مجهز مختلفي تشكيل يافته و امكانات مختلفي براي آن در نظر گرفته شده و
همچنان روبه توسعه است. بخشهاي مختلف موزه، مخزن، آمفي تآتر، قرائتخانه،
كامپيوتر، امانات، مبادلات و ساير امو ر فرهنگي نظير كلاسهاي آموزشي و
بسياري از موارد ديگر در اين بنا ي جديد تعبيه شده است.
اين كتابخانه با چند ده هزار جلد قرآن و كتب خطي و چاپ سنگي و سندهاي
منحصر بفرد از بزرگترين مراكز تحقيقاتي عرفاني ميباشد كه مراجعه
كنندگاني از كشورهاي مختلف از آسياي شمالي و اروپا دارد.