ZGJOHUNI PER CAMERINE

SHKRUAN : ABEDIN RAKIPI



I prete pemet e lirise o te pabese
por rrenjet e tyre jane te ngulura thelle ne token ēame.
Erdhet si gjembaēi qe kerkon pak vend ,
qe te mbijetoje ne nje kopsht trendafilash
dhe pastaj u zgjeruat dhe i thate trendafilave :
Ikni qe ketej se ska me vend per ju
se ndryshe do ju mbysim nje nga nje me gjembat tane.
Greket si gjembaē i eger ne Cameri
ndersa ne si trendafila,
atehere pse fleme kur themelet e te vertetes
i kemi ne duart tona?
Pse ju ze gjumi kur keni te shtruar para jush
rrugen e pafajesise ?
Pse kur afshin e fresket te burimit e keni para jush
humbni ne shkretetire?
Pse kaq padije kur e dime qe veē portat e dijes
na zgjidhin nga zinxhiret e roberise?
Zgjohuni vellezer se erdh sabahu per lufte
hapni syte edhe shikoni Camerine ta shpetoni.
Folu bijve te Prevezes ,
te marrin fjale e te mos lekunden
se vet Zoti e mbolli faren tone ne Cameri.
Si nje ze nga Kallamata qe ngjall varre e ēon shpata,
vjen kushtrimi nga Janina ,
ēohet ne kembe gjithe Gumenica,
vrapojne djem pleq nga Filati,
ndizet zjarr e flake Kosturi.
O Meēove, Meēova e vjeter
sa ēame solle me vete
derdhet populli ne mejdan
amanet Camerine e kane.
Del ne bedena Ali Pasha ,
vijne kuaj te bardhe nga Parga ,
Ej o nene Paramithia po buēet sot me ezan
po lidh besen Cameria te luftojme per vatan,
lidhur zemrat thone se bashku:
Cameri te qofshim fale.
Margelliē o gur e shkemb
gjithe keta burra ngrite ne kembe,
del me valle Osman Taka
vijne flamure e trima nga Arta ,
lufton me krajlat Hasan Tahsini
i thote Europes jam Cameri,
godet me pene Faik Konica
pabesite e barbareve nga Atika.
Kaleron Abedin Dino
Shqipetar Abedin Cami,
na ēe kemi Follorine, ljufte e gjak per Camerine
sihni si ist dheu sot , vllastimi te mblidhesine,
to benje vllezre ljuft per tat dhe per Shqiperine.
Vjen nje ere nga Ajdonati
dhe s'leshon flamur nga dora
bini trima mbi kaurre ,dushmani na zu vatane
bini per nenen Cameri se neve na erdhi ora.
Na morri lumi vellezer,
prihni shpate e fustanelle
zgjohuni nga gjumi se vdiqem,
se po tretemi si qiriri qe ne fund shuhet ne erresire
zgjohuni sa s'eshte vone
zgjohuni per Camerine.















--- In cameria@yahoogroups.com, hamdi nuhiju <hamdinuhiju@...> wrote:
>
> ....All-llahu i do ata qė mbajnė drejtėsinė. (60:8)
http://drejtesia.blogspot.com/2008/04/formimi-i-nj-demokracie-
islame.html
>
> Formimi i njė Demokracie Islame Posted by Muhammed at 7:57
AM remplaza_fecha('Apr 13, 2008'); Apr13,
>
>
>
> Sohaib Sultan
>
> Nga gjuha Angleze: Dritan SKENDERI
>
>
>
> Para se tė shqyrtojmė lidhjen ndėrmjet Islamit dhe demokracisė,
ėshtė me rėndėsi tė kuptojmė se ēka nė tė vėrtetė determinon ideja e
demokracisė sepse shpeshherė nocioni i demokracisė ngatėrrohet me
kulturėn dhe shoqėrinė Perėndimore. Kėshtu, analistėt shpeshherė nuk
pranojnė qė ta shqyrtojnė kopmpatibilitetin e Islamit me demokracinė,
duke argumentuar se Islami dhe sekularizmi jane forca opozitare, se
rregullat e Zotit nuk janė kompatibile me rregullat e njeriut, dhe se
kulturės Muslimane i mungon njė qėndrim I nevojshėm liberal social,
qė tė ekzistojė njė shoqėri e lirė demokratike.
> Argumentet qė e mohojnė nocionin e demokracisė Islame presupozojnė
se demokracia ėshtė njė sistem i paqėndrueshėm i cili pėrfshin vetėm
lloje tė veēanta tė pamjeve sociale dhe kulturore. Sidoqoftė,
demokracia, ashtu si Islami, ėshtė njė system i qėndrueshėm qė ka
mundėsi tė adaptohet nė kultura dhe shoqėri tė ndryshme sepse ėshtė I
ndėrtuar mbi ide universale tė sigurta e tė pranueshme.
> Pra, ē'ėshtė demokracia? Nė definicionin e saj, demokracia ėshtė
qeveri apo qeverisje e popullit qė ushtrohet nga secili apo nga
pėrfaqėsuesit e zgjedhur. Kėshtu, tė zgjedhurit qė i rregullojnė
ligjėrisht kėrkesat, lirinė e mobilizimit politik e social, dhe
barazinė e tė gjithė qytetarėvė, bėhen komponentė esencial pėr
funksionimin e njė demokracie tė shėndoshė.
> Ata qė sjellin argumente kunder kompatibilitetit tė demokracisė dhe
Islamit zakonisht fillojnė duke thėnė se nė demokraci sovraniteti apo
pushteti i takon njerėzve, ndėrsa nė Islam sovraniteti apo pushteti i
takojnė Zotit, gjė qė do ta pamundėsonte njė qeveri a qeverisje nga
njerėzit. Me fjalė tė tjera, kėta skeptik mendojnė se sa i pėrket
sistemit politik religjioz, teokracisė, patjetėr tė jetė opozitė e
demokracisė, qė nėnkupton zbatimin e Ligjit tė Zotit nė Tokė nga ana
e klasava apo autoriteteve religjioze. Sidoqoftė, ky argument
presupozon se ekziston vetėm njė klasė apo autoritet religjioz
pėrbrenda traditės Islame i cili ka akces special nė Vullnetin e
Zotit dhe pėr kėtė edhe ka tė drejtė dhe fuqi qė tė vė Vullnetin
Hyjnor nė Tokė. Mu kėtu bie argumenti nė lidhje me Islamin, sepse nė
traditėn Islame, tė paktėn nė shumicėn e mėsimeve Sunite, nuk
pranohet njė klerik-personalitet, as qė predikohet pėr ndonjė
institucion tė njė klase religjioze qė ka akces special nė
> Vullnetin Hyjnor.
> Nė fakt, ėshtė e kundėrta, kjo mund tė argumentohet me atė se
Kur'ani na kėshillon kundėr institucioneve nga njė klasė religjioze.
Kur'ani thot se popujt e mėparshėm religjioz udhėheqėsit e tyre
fetarė i llogaritnin tė Shenjtė [pas Zotit] (Et-Teube 9:31) dhe shumė
nga klasat religjioze Jehudite dhe tė Krishtere i akuzon pėr vjedhjen
e pasurisė sė njerėzve dhe largimin e tyre [nga rruga e Zotit] (Et-
Teube 9:34). Pėr mė tepėr, Muslimanėt besojnė se pėrvec profetit
Muhammed (a.s) nuk ka asnjė njeri qė ka lidhje apo akces direkt nė
Vullnetin e Zotit, dhe kėshtu pra asnjė pėrson apo grup nuk ka
legjitimitet apo autoritet qė kėrkojė a pretendojė njė status klerik
nė shoqėrinė Muslimane. Si i tillė, sistemi politik Islam nuk ėshtė
teokraci.
> Nuk ka dyshim se njė system politik Islam do tė ishte i lidhur pėr
ligjet, principet dhe frymėn e Kur'anit dhe Sunnetit, i cili do tė
shėrbente si burim i nėnshtruar i njė kushtetute tė njė shteti Islam.
Aq mė pak, nė njė system politik Islam, nuk do tė ishte e tolerushme
manipulimi apo shkelja direkte e mėsimeve tė shenjta Islame,
pėrndryshe kjo do tė ishte antikushtetuese. Pra, nė ktė sens, Zoti
ėshtė shpirtėdhėnės i ligjit.
> Sidoqoftė, tė implementuarit e Ligjit tė Zotit, nė bazė tė Kur'anit
dhe Sunnetit, kėrkon funksionin apo rolin e njeriut tė cilit i ėshtė
dhėnė pozita e zėvendėsit tė Zotit apo pėrfaqėsuesit tė Tij nė Tokė
(El-Bekare 2:30) pėr shkak tė intelektit tė tij superior, aftėsisė
pėr tė fituar dije dhe aftėsisė pėr tė shprehur vullnetin e lirė. Tė
gjitha kėto dhunti nga Zoti jo vetėm qė i mundėsojnė njeriut qė tė
implementojė Ligjin e Shenjtė, por gjithashtu edhe tė interpretojė
ligjet e shenjta, tė pėrfitojė nga burimet e shenjta urtėsinė e
principeve qė formojnė bazėn ligjeve tė reja tė nevojshme pėr tė
gjitha kohėrat dhe ndryshimet botėrore me kompleksitetet e reja etike
dhe morale.
> Pra, sistemi politik Islam nuk nxitė luftė apo kompeticion pėr
pushtet a fuqi ndėrmjet Zotit dhe njeriut. Mė sakt, Zoti dhe njeriu
funsionojnė me njė qėllim tė unifikuar qė ti sjellin botės civilizim
dhe beneficione sociale duke i shtuar ligjet. Thjesht, Zoti qė vetėm
Atij i takon autoriteti, i jep ligjet, ndėrsa njeriu si njė trup
kolektiv, si pėrfaqėsues i Zotit nė Tokė, i interpreton dhe
implementon kėto ligje. Kėshtu pra, ideali demokratik pėr
njė "qeverisje nga njerėzit" ėshtė kompatibil me kuptimet Kur'anore
pėr rolin e njeriut nė Tokė, dhe si pasojė kompatibil me idenė e njė
Demokracie Islame. Ėshtė me rėndėsi tė mos harrojmė se, megjithatė,
nė njė demokraci sekulare kompetencat e njeriut pėr tė qeverisur janė
tė pėrcaktuara dhe tė kufizuara me kushtetutė, pėrbrenda Demokracisė
Islame kompetencat njerėzore tė qeverisjes I pėrcaktojnė dhe
pėrkufizojnė burimet e shenjta tė Islamit.
>
> Zgjedhja e Udhėheqėsve
>
> Tani, nėse njė qeveri ėshtė nga njerėzit, kjo do tė kishte kuptim
vetėm nėse njerėzit apo populli do ti zgjidhte udhėheqėsit e tyre tė
cilėt do tė qeverisnin nė interesa tė popullit. A ėshtė kompatibil
ideja e zgjedhjes me mėsimet Islame? Pėrgjigja e kėsaj pyetjeje mund
tė gjindet nė insistimet Kur'anore pėr shfytėzimin e Shura-sė, apo
konsultave tė pėrbashkėta, nė zgjidhjen e ēėshtjeve shoqėrore (Ali
`Imran 3:159, Esh-Shura 42:38), qė do tė pėrfshinte zgjedhjet, apo
pėrzgjedhjet, e udhėheqėsve qė do tė pėrfaqėsojnė shoqėrinė dhe do tė
qeverisin nė interes tė saj.
> Interesante, nė historinė Islame ekziston njė model pėr muslimanėt,
pėr shfrytėzimin e konsultave tė pėrbashkėta si njė process pėr
zgjedhje tė njė udhėheqėsi tė ri. Kur Profeti Muhammed a.s. ishte nė
shtratin e tij tė vdekjes, shumė nga Shokėt e tij e nxitnin apo
stimulonin atė qė tė caktojė njė trashėgimtar tė tij qė do ta
udhėhiqte shoqėrinė, por Profeti e refuzoi njė gjė tė tillė – njė
shėnjė e qartė qė ai donte qė udhėheqėsi I ardhshėm, mė mirė tė
zgjedhet me konsultė tė pėrbashkėt sesa tė caktohej nė krye tė
shoqėrisė. Kėshtu pra, kur Profeti ndėrroi jetė, ēėshtja mė e rėndė
pėr shoqėrinė ishte qė ta zgjedhnin udhėheqėsin e tyre tė ardhėshėm.
Tė nominuar pėr postin e Halifes (kalif) ishin tre Shokėt e Profetit
a.s., dhe nė fund si udhėheqės i ri i shoqėrisė u zgjodh Ebu Bekri,
shoku mė i afėrt i Profetit. Ebu Bekri dhe tre pasardhėsit e tij tė
cilėt sė bashku njifen si Katėr Halifet e Drejtė, gjithashtu ishin tė
zgjedhur nė mėnyrė tė njejtė qė reflektoi nė pėlqimin e
> popullit. Pra ideja e zgjedhjes sė njė udhėheqėsi nė pajtim me
vullnetin e popullit padyshim se nuk ishte njė ide e re nė traditėn
Islame. Kėshtu pra, ideja e zgjedhjes ėshtė kompatibile me idenė e
njė Demokracie Islame.
>
> Pėrgjegjėsia e Qeverisė
>
> Megjithatė, nuk mjafton vetėm zgjedhja e udhėheqėsve pėr tė
qeverisur. Marrja nė pėrgjegjėsi e atyre qė qeverisin gjithashtu
ėshtė njė princip esencial i demokracisė qė tė funksionojė qeverisja
nga njerėzit. E para, mėsimet Kur'anore pėr konsultė tė pėrbashkėt
nuk pėrfundojnė nė zgjedhjen e udhėheqėsve por qeverisjes i japin njė
rol thelbėsor nė tė cilėn udhėheqėsit patjetėr ti drejtojnė punėt e
tyre nė njė mėnyrė jo diktatoriale. E dyta, udhėheqėsve nuk u lejohet
tė qeverisin nė bazė tė tekave dhe dėshirave tė tyre; mė saktė,
qeverisja e tyre patjetėr tė jetė nė pajtim me mėsimet Kur'anore dhe
me Sunnetin (En-Nisaa' 4:59), gjė qė jep kushtetutėn e Shtetit Islam.
E treta, Kur'ani urdhėron qė udhėheqėsit ti paguajnė tė besuarit e
tyre tė emėruar (En-Nisaa' 4:58), qė do tė thotė se udhėheqėsit janė
pėrgjegjės pėr qytetarėt e shtetit.
> Qė tė dy, Ebu Bekri dhe Ummer ibn Hattabi, kalifi i dytė i
Muslimanėve, idenė e pėrgjegjėsisė e shfaqėn nė adresė tė tyre qė nė
momentin e emėrimit duke iu drejtuar popullit me fjalėt: "Nėse unė e
ndjek rrugėn e drejtė, mė ndiqni. Nėse unė devijoj nga rruga e
drejtė, mė korrigjoni dhe kėshtu nuk do tė jemi tė humbur." Pra
padyshim qė roli dhe pėrgjegjėsia e popullit pėrbrenda shoqėrisė
zgjat apo vazhdon edhe mė tutje pėr zgjedhjen e njė udhėheqėsi
pėrbrenda sistemit politik Islam.
>
> Barazia dhe Liria
>
> Dy pjesėt e fundit tė enigmės sė formimit tė njė demokracie
funksionale janė idetė thelbėsore tė barazisė dhe lirisėe nė shoqėri,
pa tė cilat njė popull realisht nuk do tė mund tė qeveriste veten.
> Kur'ani na thotė [O ju njerėz, vėrtetė Ne ju krijuam ju prej njė
mashkulli dhe njė femre, ju bėmė popuj e fise qė tė njiheni ndėrmjet
vete] (El-Huxhurat 49:13). Nė njė ajet tjetėr, Kur'ani na thotė [Nga
argumentet e Tij ėshtė … ndryshimi i gjuhėve tuaja dhe i ngjyrave
tuaja.] (Ar-Rum 30:22). Kėto ajete dhe shumė tė tjera e bėjnė njeriun
tė barabartė nė shoqėri dhe pėrpara Zotit, mėsime thelbėsore
Kur'anore njė karakteristikė bėrthamore e tipareve dominuese tė
Islamit. Kėshtu pra, ēdo system politik Islam do tė duhet tė
respektojė barazinė dhe diversitetin e tė gjithė meshkujve dhe
femrave.
> Net ė gjithė kemi lindur tė lirė, gjė qė e destinon lirinė tonė. Ky
ėshtė njė reflektim i fortė nė mėsimet Kur'anore pėr vullnetin e lirė
tė njeriut, gjė qė e dallon njeriun nga krijesat e tjera tė Zotit.
Idesė sė vullnetit tė lirė i duhet liria e zgjedhjes, dhe kjo ėshtė
se pse Kur'ani shpall prerazi [Nė fe nuk ka dhunė.] (El-Bekare
2:256). Kur'ani gjithashtu inkurajon formimin dhe mobilizimin e
grupeve sociale dhe politike kur thotė [Nga ju le tė jetė grup qė
thėrret nė atė qė ėshtė e dobishme, urdhėron pėr punė tė mbara dhe
ndalon nga e keqja.] (Ali `Imran 3:104).
> Pa dyshim se liria, ashtu si edh nė tė gjitha shoqėritė tjera
funksionale, nuk ėshtė absolute. Ka sugjestione apo udhėzime morale,
etike e shpirtėrore se ēka njė shoqėri mund ta tolerojė ose jo si
pjesė e lirisė. Islami na mėson njė moral konservativ shumė tė mirė
pėr shumė ēėshtje dukė filluar nga ligjet e zakonshme e te ligjet
transaksionale biznesore, nė veēanti me trendet kulturore
Perėndimore. Por nėse universaliteti dhe qėndrueshmėria e demokracisė
janė tė vėrteta, atėherė patjetėr tė ketė mundėsi qė tė pėrfshijė
vlerat e sistemit Islam, tė cilat nė vete janė tė bazuara nė fakte
univerzale dhe beneficione sociale pėr shoqėrinė.
>
>
> __________________________________________________
> Do You Yahoo!?
> Tired of spam? Yahoo! Mail has the best spam protection around
> http://mail.yahoo.com
>