In beginsel is 'n effektebeurs 'n goeie ding. Dit kom daarop neer dat mens
eienaarskap koop in 'n maatskappy en dat die waarde van hierdie aandele styg
soos wat die maatskappy styg. Daar is egter twee redes waarom dit verkeerd
is om op die effektebeurs te bele soos hy tans funksioneer:
* A.g.v. pensioenfondse en privaatbeleggers (d.m.v. effektetrusts) wat op
baie groot skaal bele het op die effektebeurse, het die vraag na aandele die
aanbod grootliks oorskry. Dit het daartoe gelei dat die pryse van aandele
baie meer gestyg het as wat die maatskappye wat dit verteenwoordig gegroei
het. Ons sit daarom tans in die situasie dat die totale waarde van die
effektebeurs veel groter is as die werklike waarde van die maatskappye wat
dit verteenwoordig. Die effektebeurs is daarom tans 'n enorme opgeblaasde
ballon wat enige oomblik kan bars. Beleggers weet dit, en daarom is almal so
gespanne wanneer daar klein ineenstortings kom. Daar is legio artikels op
die Internet waarin aangetoon word dat dieselfde tekens tans sigbaar is as
die wat voor die groot depressie daar was. Om geld op so 'n effektebeurs te
bele, is daarom eenvoudig baie sleg rentmeesterskap. Om hierdie redes het ek
maar my Sanlam en Ou Mutual polisse laat uitbetaal, en omgesit in Goud en
Silver, om my te beveilig teen die dag dat die ballon gaan bars. Die feit
dat die goudprys redelik konstant bly, ongeag die feit dat reservebanke op
groot skaal goud verkoop, gee 'n aanduiding dat daar 'n groot vraag na goud
is, en sodra effektebeurse faal, kan jy daarop reken dat die mens sal
terugkeer na die middel om waarde te stoor wat van die skepping af gebruik
is nie.
* Baie van die mense wat op die effektebeurs bele, soos wat dit hieronder
beskryf word, spekuleer en maak winste op korttermyn stygings en dalings.
Hierdie soort beleggings kom neer op dobbelary. Mense wat goed is hierin en
baie geldmaak daaruit, is nie mense wat hulle talente gebruik om die
skepping te ontplooi nie, maar lewe soos beroepsdobbelaars.
* Die etiese beleggers waarna hieronder verwys word, los ook nie die
probleem op die, aangesien die etiek waarna verwys word 'n humanistiese
etiek is. Ons behoort daarna te streef om 'n gereformeerde effektebeurs te
he, met gereformeerdes wat in gereformeerde maatskappye bele.
* Bouwe van der Eems

Regards,
Bouwe van der Eems

Phone: (011) 651 5056
E-mail: bouwe.vandereems@...

-----Original Message-----
From: HENNIE VAN DIJK [mailto:antje@...]
Sent: Wednesday, May 03, 2000 9:04 AM
To: calvyn@egroups.com
Subject: Re: [calvyn] Lotery: Etiek en Eksegese

Hier wil ek nog 'n vraag aan toevoeg: Is alles in orde met aandele-handel?
Onlangs het die artikel hieronder in die Nederlandse Dagblad verskyn, maar
dit bring vir my eintlik die vraag na vore, en gee nie juis antwoorde nie.
Groete
Hennie

("gokken"=dobbel)

'Wat we vroeger gokken noemden, heet nu beleggen'
Genoeg!
door Ruurd UbelsHoogte- en dieptepunten wisselen elkaar in hoog tempo op de
beursvloer af. Maar de populariteit van het beleggen neemt toe. En hoe. Gaan
(vermeende) geldmachines als World Online of T-Online naar de beurs, dan
krijgen beleggers ,,de eurotekens in de ogen'', zegt Jan Peter Balkenende.
,,Het bijbelboek Prediker is heel helder over dit soort zaken'', meent de
VU-hoogleraar christelijk-sociaal denken. ,,'Wie geld liefheeft, wordt van
geld niet verzadigd, noch wie rijkdom liefheeft van inkomsten.' ''
Dominee C. van der Leest is predikant in Groningen. Zijn mond viel onlangs
open van verbazing. ,,Een catechisant vertelde mij dat hij actief was met
beleggen!''Van der Leest kan zijn mond weer dichtdoen, want hij heeft niets
buitenaards gezien. Deden tien jaar geleden zo'n 600.000 huishoudens op
Beursplein 5 mee, inmiddels is dat opgelopen tot ruim 2,5 miljoen. Radio en
tv melden een paar keer per dag hoe het er op de beursvloer voor staat. En
waar ooit een predikant de dag op tv met een stichtelijk woord afsloot,
krijgen we nu voor het slapen gaan de slotkoersen van Beursplein 5 en Wall
Street mee.Christenen beleggen lustig mee. Een onderzoek van het Nederlands
Dagblad toonde eind vorig jaar aan, dat 36 procent van de huishoudens in de
achterban belegt, iets meer dan het landelijk gemiddelde. Op een grote
gereformeerde scholengemeenschap gebruiken docenten tussenuren om hun
investeringen op de Amsterdamse beurs bij te werken. Welke moderne belegger
kent niet de neiging om overal waar hij teletekst kan bedienen, even te
kijken hoe de koersen staan? Sommigen worden 's morgens wakker, slaan de
beurspagina op en breken zich het hoofd over de vraag: nu verkopen of nóg
een dag groei meepikken? De zakenman uit de tv-reclame, die zich moet laten
helpen door de Wegenwacht - 'U had olie moeten kopen!' - en ondertussen via
z'n laptop koopt en verkoopt, kent z'n gelijken in vele varianten.Er flitst
zoveel kapitaal over de wereld, dat de beurs booming business is geworden.
Levert een spaarrekening vier, vijf, zes procent op, beleggen zorgt al snel
voor het dubbele. Beleggingsinstelling Robeco claimt gedurende de jaren
negentig een rendement van gemiddeld zestien procent per jaar te hebben
behaald.
Verantwoordelijkheid
De vrijgemaakte predikant Van der Leest schreef een aantal jaren geleden een
boekje over geldbesteding. Hij zet vraagtekens bij de motieven van veel
beleggers anno 2000.Er is verschil tussen mensen die via de bank vrij
risicoloos een bepaald bedrag laten beleggen 'voor later' en mensen die
dagelijks de koersen bijhouden en vervolgens driftig aan het kopen of
verkopen slaan, erkent Van der Leest. ,,Ik heb niets tegen beleggen als
zodanig. Van oorsprong is dat een zaak van bedrijven financieren, zodat er
bijvoorbeeld meer werkgelegenheid ontstaat. Beleggen heeft zo een sterke
sociale component. Dat de investeerder daar zelf beter van hoopt te worden,
is niet erg. Hij neemt zijn verantwoordelijkheid jegens de samenleving en
mag daar best wat voor terugkrijgen.''Deze sociale component speelt in het
moderne beleggen nauwelijks of helemaal geen rol meer, meent Van der Leest.
,,Snel winst maken speelt in toenemende mate de hoofdrol. Ik ben geen
kenner, maar ik zie wel dat bedrijven óók bezuinigen en werknemers ontslaan
om de aandeelhouders tevreden te stellen.''
Deze ontwikkeling leidt tot een vorm van hebzucht die tijdens de beursgang
van World Online een hoogtepunt bereikte. Van der Leest geeft toe het
debacle rond World Online ,,met genoegen'' te hebben gadegeslagen. ,,Dat was
leedvermaak, ja. Mijn eerste gedachte was: dat krijg je ervan als je snel
rijk wilt worden.''De predikant bepleit een discussie over de sociale
component van het beleggen. Investeerders die alleen met eurotekens in de
ogen rondlopen, ontlopen hun verantwoordelijkheid, vindt hij. ,,Je krijgt
dan gedrag wat niet door de beugel kan; zodra het slechter gaat met een
bedrijf, worden de aandelen verkocht. Daardoor zakt een bedrijf nog verder
in de modder.''
Gekte
Het is deze ontwikkeling die CDA-kamerlid en VU-hoogleraar Jan Peter
Balkenende onlangs het bijbelboek Prediker deed openslaan. Niet dat hij
tegen beleggen is. Het is de opwinding rond rond het actief beleggen die hem
tegen de borst stuit. ,,De hype rond World Online had niets met de
economische realiteit, maar alles met hebzucht te maken. Prediker is heel
helder over dit soort zaken. 'Wie geld liefheeft, wordt van geld niet
verzadigd, noch wie rijkdom liefheeft van inkomsten. Het is ijdelheid en het
najagen van wind.' ''Hopelijk leiden de tikken die de technologiefondsen in
het algemeen en World Online in het bijzonder hebben opgelopen, tot
bezinning, zegt Balkenende. Want beleggen wordt meer en meer speculeren en
,,dat past niet bij goed rentmeesterschap''.
,,Veel aandelenkoersen zeggen niets meer over de kracht van een onderneming.
Ook niets over winsten, want die zijn er in het geval van veel
internetbedrijven helemaal niet. Ze zijn louter gebaseerd op verwachtingen.
Wat we vroeger gokken noemden, heet nu beleggen.''Waartoe Van der Leest en
Balkenende oproepen, is in de praktijk duurzaam of ethisch beleggen.
,,De vraag is uiteindelijk'', aldus Balkenende, ,,wat voor type samenleving
je wilt. Eentje waarin burgers verantwoordelijkheid voor elkaar nemen? Dat
is een andere dan waarin mensen zo snel mogelijk rijk willen worden.''De
maatschappij is, mede door de vele succesverhalen van particuliere en
institutionele beleggers, evenwel doortrokken van snel winst maken.
Institutionele beleggers, pensioenfondsen e.d., belegden decennialang in
relatief risicoloze obligaties, maar kiezen steeds vaker voor aandelen. Soms
ook de meer risicovolle aandelen, want dan kunnen zij de inhoud van de
pensioenpot harder laten groeien.
,,Zouden pensioenfondsen nog net zo voorzichtig beleggen als in vroeger
jaren, dan zouden de premies al veel sterker verhoogd zijn'', zegt de
Groninger hoogleraar effectenrecht mr. M. den Boogert.
Duurzaam
Niettemin is het duurzaam of ethisch beleggen in opkomst. Wie hiervoor
kiest, houdt rekening met meer dan alleen winst- en groeicijfers. Ook steekt
hij of zij zijn geld niet in bedrijven die actief zijn in de tabaksbranche,
de wapenindustrie, nucleaire energieopwekking e.d. Making Money While Being
Socially Responsible, luidt de slagzin van de Amerikaanse
beleggingsdeskundige Amy Domini.Dat duurzaam beleggen populairder wordt,
verbaast directeur Piet Sprengers van de Vereniging van Beleggers voor
Duurzame Ontwikkeling (VBDO) niet. ,,Het wordt een mainstream activity. De
afgelopen drie, vier jaar zijn de grote beursgenoteerde ondernemingen
duurzaam beleggen ernstig gaan nemen. People, planet en profit worden de
pijlers van iedere serieuze onderneming. Naast jaarverslagen zullen er ook
duurzaamheidsverslagen komen zoals er nu ook al milieuverslagen zijn.''
In de waan van de dag lijden veel beleggers nu nog aan korte-termijndenken,
meent Sprengers, wiens VBDO vijf jaar na oprichting 180 particuliere en
twintig institutionele beleggers telt. ,,Maar op termijn is de toekomst aan
duurzaam ondernemen en dus aan duurzaam beleggen. De toenemende schaarste
aan een schoon milieu of ruimte gaat straks geld opleveren. Dat geldt ook
voor bijvoorbeld de elektriciteitssector; in 2020 zal de behoefte aan stroom
wereldwijd verdubbeld zijn. Die opwekking kan alleen op een duurzame wijze
en dat wordt dus geld waard. Op termijn zal de aantasting van het milieu in
de prijs van goederen worden doorberekend. Het bedrijf dat hier het beste op
anticipeert, is voor beleggers aantrekkelijk.''
Vals motief
Met de groei van de populariteit van duurzaam beleggen roeren ook de critici
zich.,,Duurzaam beleggen is een vals motief, een dekmantel voor de hebzucht
van de mens'', aldus financieel journalist Eddy Schekman in het blad
Rabovisie.
Parool-columnist Kees Tamboer vindt ethisch beleggen ,,bedriegelijke'' en
zelfs ,,gevaarlijke onzin''. ,,De 'ethische belegger' die denkt zijn
steentje te kunnen bijdragen aan een betere wereld, zal te gemakkelijk de
ogen sluiten voor het werkelijke kwaad: de politieke onverschilligheid
tegenover de kwalijke gevolgen van de liberalisering van de wereldmarkt
(zoals kinderarbeid, red.).''Sprengers ontkent niet dat ook onder duurzame
beleggers hebzucht voorkomt. ,,Wij willen een behoorlijk rendement, maar we
zijn niet speculatief ingesteld en kiezen bewust voor een bedrijf. Of
duurzaam beleggen een schaamlap is? Misschien. Maar u maakt toch ook vijftig
gulden over als ergens een overstroming is geweest? Dan neemt u toch uw
verantwoordelijkheid, ook als uw individuele bijdrage een druppel op de
gloeiende plaat is? Wie bij alles roept dat er sprake is van een schaamlap,
komt nooit meer in actie.''
Netjes geld verdienen?
Citaat uit het beleggersblad Effect: ,,Wat wil een belegger nu echt? In
eerste instantie lijkt het antwoord simpel: geld verdienen. De kwestie is
echter: hoe verdien je dat geld?''Vervolgens komt er een verhaal over actief
beleggen, opties en futures. Duurzaam of ethisch beleggen wordt echter niet
genoemd. Wie duurzaam belegt, mijdt bepaalde bedrijven omdat ze actief zijn
in bijvoorbeeld de wapenindustrie. Ook milieuvervuilers zijn taboe, evenals
bedrijven die (in)direct van kinderarbeid gebruik maken of de rechten van
arbeiders aan hun laars lappen. IHC Caland, dat een opdracht van het
dictatoriale regime in Birma aanvaardde, komt er bij duurzame beleggers, ook
niet in.
In de VS wordt al heel lang duurzaam belegd. De Quakers sloten voor hun
beleggingen al in de zeventiende eeuw ondernemers uit die gebruik maakten
van slaven. In 1926 ontstond in de VS het eerste ethische beleggingsfonds.
Het waren vooral christenen die hun beleggingsportefeuilles gingen opschonen
om zo hun afkeer van drank en gokken duidelijk te maken.Met de opkomst van
de milieu- en de anti-Vietnambeweging in de jaren zeventig, kreeg ethisch
beleggen in de VS een nieuwe impuls. Bedrijven die verdienden aan de
Vietnamoorlog, kregen kritiek van aandeelhouders.
Raad van Kerken
In Nederland is duurzaam beleggen mogelijk sinds het ASN Aandelenfonds in
1993 op de markt kwam. Inmiddels zijn er meer financiële instellingen op dit
vlak actief, zoals het Andere Beleggingsfonds (ABF), de Triodos Bank en de
Robeco Groep. Daarnaast zijn er allerlei groenfondsen.Van origine ligt in
Nederland aan duurzaam beleggen vooral een niet-commerciële overtuiging ten
grondslag. De ASN Bank heeft een vakbondsachtergrond, ABF werd onder meer
opgericht door de Raad van Kerken en de Triodos Bank is antroposofisch.
Over de criteria voor duurzaam beleggen lopen de meningen uiteen. Waar ASN
autofabrikanten mijdt, weert het DuurzaamAandelenfonds van Robeco ze niet.
Piet Sprengers van de Vereniging van Beleggers van Duurzaam Ondernemen
(VBDO): ,,Wapens zijn ook taboe voor duurzame beleggers, maar ik kan me wel
een fabrikant voorstellen die voor de politie produceert.''Duurzaam beleggen
mag dan met een totaal belegd vermogen van 5,5 miljard gulden een relatief
kleine markt zijn, verliezers telt het nauwelijks. De rendementen van
ethische fondsen doen niet onder voor die van 'gewone' fondsen. ASN zegt
sinds 1993 jaarlijks een rendement van gemiddeld twintig procent per jaar te
hebben gerealiseerd.
Code
CDA-kamerlid Jan Peter Balkenende noemt duurzame beleggers ,,mensen die hun
verantwoordelijkheid nemen''. Hij juicht het dan ook toe dat FNV en CNV
aandringen op een beleggingscode voor institutionele beleggers, zoals
pensioenfondsen en verzekeraars.Volgens beide vakbonden is meer aandacht van
deze grote beleggers voor people en planet niet meer dan normaal. De
rendementen van duurzaam beleggen zijn goed en door te schuiven met hun
honderden miljarden guldens, kunnen ze de bedrijfsvoering van ondernemingen
beïnvloeden.
President-directeur Van der Wielen van Numico keerde zich onlangs tegen de
oproep van FNV en CNV. ,,Als het gaat om het geld van een ander, moet je er
het maximale uithalen, ongeacht de aard van de belegging.''
Thuispagina Nederlands Dagblad




------------------------------------------------------------------------
eLerts
It's Easy. It's Fun. Best of All, it's Free!
http://click.egroups.com/1/3864/6/_/58460/_/957346649/
------------------------------------------------------------------------