|
خطکشغŒ بغŒن نقاشغŒ و گرافغŒک در روزگارغŒ که با آلغŒاژغŒ از پسامدرنغŒسم و دغŒجغŒتالغŒسم ساخته شده، چندان درست به نظر نمغŒرسد. اما بهر حال درباره چهار تفاوت مهمشان مغŒتوانغŒم حرف بزنغŒم و بحث کنغŒم. تفاوت اول، هنر و رسانه است. نقاشغŒ عموما زغŒرمجموعه هنر است که اغŒن هنر شدت و ضعف دارد اما گرافغŒک همغŒشه هنر نغŒست. گاهغŒ هم تبدغŒل به رسانه مغŒشود ؛ مثل وقتغŒ که در خدمت تبلغŒغات (تجارغŒ، فرهنگغŒ و سغŒاسغŒ) قرار مغŒگغŒرد. البته گاهغŒ هم تلفغŒقغŒ از هنر و رسانه است. درست مثل زمانغŒ که در خدمت رسانهها (چاپغŒ، الکترونغŒکغŒ، دغŒجغŒتالغŒ و ساغŒبر) قرار مغŒگغŒرد. بطور کلغŒ آنگاه که هنر مطلق است garphic art و وقتغŒ که رسانه و غŒا تلفغŒقغŒ از رسانه و هنر است graphic design نامغŒده مغŒشود. در پستهاغŒ بعدغŒ راجع به اغŒن موضوع بغŒشتر خواهم گفت. تفاوت دوم، برقرارغŒ ارتباط را شامل مغŒشود. در مواجهه با نقاشغŒ، وظغŒفه برقرارغŒ ارتباط به عهده مخاطب است و اوست که باغŒد تلاش کند تا با اثر هنرمند نقاش ارتباط برقرار کند. اما در گرافغŒک برعکس است و وظغŒفه برقرارغŒ ارتباط بر دوش خود اثر گرافغŒک نهاده شده غŒعنغŒ اثر گرافغŒکغŒ، باغŒستغŒ تلاش کند تا مخاطب را به طرف خودش جذب کند نه اغŒنکه مخاطب زور بزند تا محتواغŒ اثر گرافغŒک را درک کند. علت ناتوانغŒ بسغŒارغŒ از آثار گرافغŒک ناشغŒ از ندانستن همغŒن تفاوت دوم است. البته براغŒ نکته سنجها ممکن است سوال مطرح شود که پس مغŒنغŒمالغŒسم در گرافغŒک غŒعنغŒ چه ؟ که چون اغŒن مبحث طولانغŒ است اجازه دهغŒد در پستهاغŒ بعدغŒ در اغŒن باره با شما بحث کنم. غŒک نکته دغŒگر را هم مغŒتوان گفت؛ براغŒ دغŒدن آثار غŒک هنرمند نقاش، اغŒن مخاطب است که به گالرغŒ و موزه مغŒرود تا آثارش را ببغŒند. غŒعنغŒ مخاطب به طرف "اثر" مغŒرود در حالغŒ که در گرافغŒک، معکوس اغŒن اتفاق رخ مغŒدهد و اغŒن "اثر" گرافغŒک است که به طرف مخاطب مغŒرود. شهروندان در حال عبور و مرور از کوچه و خغŒابان هستند که بغŒلبردها و پوسترها و . . . به طرفشان مغŒآغŒند و مغŒخواهند به زور پغŒامشان را به آنها منتقل کنند. تفاوت سوم را به شخصغŒ و غغŒرشخصغŒ بودن اغŒن دو اختصاص مغŒدهم. "اثر" نقاشغŒ کاملا شخصغŒ است و گوغŒاغŒ حرف و فکر هنرمند نقاش است بدون در نظر گرفتن مخاطب. از اغŒن رواست که مغŒگوغŒغŒم او مغŒتواند چنغŒن تصور کند : خورشغŒد؛ مثلث سبز ، زمغŒن و صحرا ؛ آبغŒ و آسمان ؛ قرمز چهارخانه با گلهاغŒ درشت صورتغŒ (!!) . ولغŒ در "اثر" گرافغŒک تقرغŒبا چنغŒن تصوراتغŒ شدنغŒ نغŒست (بحث تصوغŒرسازغŒ در گرافغŒک، چغŒز دغŒگرغŒ است). چرا که گرافغŒک "شخصغŒ" نغŒست و مغŒخواهد ارتباط برقرار کند غŒعنغŒ باغŒستغŒ مخاطب را در نظر بگغŒرد. اثرغŒ که در طراحغŒ و تولغŒد آن، مخاطب نقشغŒ نداشته باشد نمغŒتواند "اثر" گرافغŒکغŒ موفقغŒ باشد. تفاوت چهارم را تقرغŒبا همه مغŒدانند. نقاشغŒ تکثغŒر نمغŒشود حداقل با هدف تکثغŒر، ارائه نمغŒشود. اما گرافغŒک براساس تکثغŒر، طراحغŒ و تولغŒد مغŒشود. واضح است که منظور از تکثغŒر، تمام گونههاغŒ آن است (چاپ، فغŒلمهاغŒ اپتغŒک، فغŒلمهاغŒ مگنت، امواج الکترونغŒکغŒ و . . . ) .آثار تک نسخهاغŒ در گرافغŒک جاغŒگاهغŒ ندارند چرا که هدف برقرارغŒ ارتباط را، عملغŒاتغŒ نمغŒکنند. متاسفانه بغŒتوجهغŒ به اغŒن مسئله هم باعث شده که اغŒن روزها، گرافغŒک به سمت نماغŒشگاهغŒ و جشنوارهاغŒ شدن پغŒش برود. پوسترها و جلدهاغŒغŒ که فقط در غŒک نسخه تکثغŒر مغŒشوند و به قصد رتبه و جاغŒزه رهسپار جشنوارههاغŒ خارجغŒ، غŒا بر دغŒوار نگارخانهها و گالرغŒها مغŒنشغŒنند و مغŒخواهند بغŒان هنرمندانه آن گرافغŒست ـ نقاش را رخنماغŒغŒ کنند. |