http://www.nfe.nl/

Nederlandse Federatie van Edelpelsdierenfokkers, waarvoor Hans Knoop
lijkt te werken.
Eerder indirect via Control Risks Benelux en/of ABC van Peter
Siebelt, die ten doel hebben bedrijven (zoals hun bestaansrecht
MAKRO met de RARA branden) te voorzien in tegenspel tegen activisten.
Immers; als er een bedrijf is dat op de Makro branden lijkt, zijn
het wel de door brandstichtingen en vernielingen geteisterde
pelsdierenfokkers.
De vraag dient zich ook aan waarom NRC zich hier zo mee bezighoudt
en bijvoorbeeld de kritische Willem Oltmans over de JSF weerde.
de hoofdredacteur zou connecties met Bernhard hebben (net als die
van de Volkskrant).

Dit kwam van hun site:

http://www.nfe.nl/docs.asp?DocumentID=48

Journalist Hans Knoop ontrafelt politiek dossier in onthullend boek
Minister Brinkhorst nu tegen wettelijk verbod op houden van nertsen

Minister Brinkhorst blijkt er geen voorstander meer van te zijn dat
zijn partij D'66 nog initiatieven neemt om te komen tot een
wettelijk verbod op het houden van nertsen. Dit zegt hij in het
vandaag verschenen boek `Een nerts zou nooit links stemmen' van
onderzoeks- journalist Hans Knoop.
Hedenmiddag werd in het Haagse café Dudok het eerste exemplaar
uitgereikt aan Tweede Kamer lid B.J. van der Vlies, die 20 jaar een
voorname rol heeft gespeeld in de parlementaire discussie over het
houden van nertsen.

Onderzoeksjournalist Hans Knoop onderzocht 25 jaar parlementaire en
buitenparlementaire actie tegen de bontbranche in het algemeen en
het houden van nertsen in het bijzonder. Door alle belangrijke
spelers in het dossier (waaronder drie oud ministers) op basis van
de officiėle handelingen van de Tweede Kamer te confronteren met hun
ingenomen posities is in feite een journalistiek uitgevoerde mini
parlementaire enquźte tot stand gekomen die eindigt bij de moord op
Pim Fortuyn. Het boek geeft een onthullend beeld van de wijze waarop
uiteindelijk bijna een gehele gezonde economische bedrijfstak leek
te worden verboden op grond van willekeur in plaats van feiten. Ook
de rol van de media in dit maatschappelijke krachtenveld komt
ruimschoots aan bod.

Hans Knoop: `Er is geen voorbeeld voorhanden waar waarin de publieke
opinie zo is misleid door actievoerders en politici als in de
kwestie van het houden van nertsen. Tevens is er geen voorbeeld te
vinden van een dergelijke woordbreuk tussen regering en de
onderhavige bedrijfstak. Keiharde toezeggingen en afspraken die de
regering met de sector over het voortbestaan onder oud minister
Apotheker had gemaakt werden van de ene op andere dag van tafel
geveegd toen Brinkhorst minister van Landbouw werd. Alle reden dus
voor een diepgaand journalistiek onderzoek.

Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan Tweede Kamer B.J. van der
Vlies omdat een motie met zijn naam Kamerbrede steun verwierf om het
houden van nertsen in Nederland toe te staan in het kader van de
Gezondheid en Welzijnswet voor Dieren en het welzijn van de dieren
te verbeteren via een Plan van Aanpak.
Enige tijd later vroeg diezelfde Kamer middels een motie, die met
krappe meerderheid werd aangenomen, om een verbod op het houden van
nertsen. Met die motie belandde het Plan van Aanpak dat inmiddels
volop in uitvoering was, van de ene op de andere dag in de
prullenbak. Miljoenen leken tevergeefs geļnvesteerd.
Hans Knoop zijn boek `Een nerts zou nooit links stemmen' is in alle
opzichten een politieke les voor de toekomst.



Minister Veerman trekt wetsvoorstel verbod pelsdierenhouderij in

Volledig in lijn met het kabinetsbesluit dat Nederland meer in de
pas moet lopen met de Europese Unie hebben de minister van LNV, Cees
Veerman, en staatssecretaris, Jan Odink, op 9 oktober 2002 het
wetsvoorstel verbod pelsdierenhouderij ingetrokken. Zij kunnen
daarbij rekenen op de steun van een grote kamermeerderheid.

Veerman kondigde aan dat Nederland zich zal schikken in de Europese
richtlijnen die in de maak zijn voor het houden van pelsdieren. Hij
wil wel graag in overleg met de sector bekijken hoe uitvoering
gegeven kan worden aan het reeds in 1995 in gang gezette Plan van
Aanpak. In december 1998 bleek reeds, uit objectieve
wetenschappelijke evaluatie, dat dit plan daadwerkelijk het welzijn
van de nertsen verbetert.

Uiteraard is de sector bereid om met de minister van gedachten te
wisselen over het verder doorvoeren van de welzijnsmaatregelen. Dit
zal waarschijnlijk opnieuw grote offers vragen van de sector. De
bereidheid om te investeren lijkt binnen de sector aanwezig mits
voldoende zekerheden ingebouwd worden waardoor eventuele
investeringen terugverdiend kunnen worden.


Dierenactivisme NRC

Tom-Jan Meeus heeft een aantal interessante artikelen geschreven
over dierenactivisme in de NRC.

Artikel 1 in NRC dd. 29 nov. 2003
Artikel 2 in NRC dd. 29 nov. 2003
Artikel 3 in NRC dd. 2 dec. 2003
Artikel 4 in NRC dd. 5 dec. 2003
Artikel 5 in NRC dd. 5 dec. 2003
Artikel 6 in NRC dd. 10 dec. 2003
Artikel 7 in NRC dd. 10 dec. 2003

----------------------------------------------------------------

http://www.nfe.nl/nrc29nov2003.htm

datum: 29-11-2003 | sectie: Voorpagina | pagina: 1

Dierenbescherming financierde illegale acties

Door onze redacteur Tom-Jan Meeus

ROTTERDAM, 29 NOV. Acties van het illegale Dierenbevrijdingsfront
(DBF) zijn begin jaren tachtig mee gefinancierd door legale
organisaties zoals de Dierenbescherming, Lekker Dier en het Anti-
Bont ComiteĢ.

De hulp bestond behalve uit geld ook uit deelname aan DBF-acties.
Twee DBF-activisten maakten in de jaren negentig deel uit van het
landelijk bestuur van de Dierenbescherming. Het
Dierenbevrijdingsfront introduceerde in Nederland vanaf 1979 het
illegale dierenactivisme, vooral door proefdieren los te laten. In
de jaren negentig kwam daar brandstichting, vernieling en
intimidatie van onderzoekers bij.

De Dierenbescherming heeft nog recent samengewerkt met een radicale
club voor dierenrechten die wordt geleid door een ex-prominent van
het DBF. Deze is eerder veroordeeld voor diefstal met geweld bij een
DBF-actie. Dit blijkt uit een reconstructie van 25 jaar radicaal
dierenrechtactivisme gebaseerd op politiedossiers, persoonlijke
archieven en interviews met negen (voormalige) dierenbevrijders.

Alle grote dierenbelangenorganisaties verklaarden dit jaar dat ze
zich altijd van illegaal dierenactivisme hebben gedistantieerd. R.G.
Buddenberg, die in december voorzitter van de Dierenbescherming
wordt, zei vrijdag dat hij ,,grote schade'' voor zijn organisatie
vreest. Hij wil de interne gang van zaken laten doorlichten. ,,Als
er zaken zijn gebeurd die niet door de beugel kunnen moeten we forse
maatregelen nemen en zonodig mensen royeren'', zegt Buddenberg.

Een van de grondleggers van de het Dierenbevrijdingsfront, Henny
Velthorst, zegt dat in de jaren tachtig zestig tot zeventig procent
van alle kosten van het DBF werden betaald door lokale afdelingen
van de Dierenbescherming. Directeur Wijnand van de Giessen van de
Dierenbescherming zegt dat dit ,,niet goed'' is geweest maar wijst
erop dat lokale afdelingen van de Dierenbescherming autonoom zijn.

Dierenbescherming is met 175.000 leden de grootste
dierenwelzijnsorganisatie. Lekker Dier heet nu Wakker Dier en het
Anti-Bont ComiteĢ heet nu Bont voor Dieren. Volgens Buddenberg
dient de Dierenbescherming ,,de waarheid niet te verzwijgen''
en ,,geen maatschappelijk draagvlak te verliezen''.

De Tweede Kamer wil dat de activisten harder worden aangepakt.
Deskundigen voorzien mede daardoor een verdere radicalisering. Henny
Velthorst verklaart dat ze na ruim tien jaar wil terugkeren in de
illegale dierenstrijd en ,,klappen wil uitdelen'' aan de minister
van Landbouw en McDonald's. Volgens haar ,,is het nog steeds
oorlog''.

Uit de reconstructie blijkt dat er rechtstreekse verbanden zijn
tussen de eerste illegale dierenbevrijders, die begonnen in 1979,
naar personen die nu een dominante rol spelen in de radicale
dierenstrijd. Het dierenactivisme is vooral sinds medio jaren
negentig geradicaliseerd. Toen deden brandstichtingen bij onder meer
nertsenhouders en slachterijen industrie hun intrede, alsmede acties
waarbij, naar Brits voorbeeld, proefdieronderzoekers in hun
priveĢleven worden geiĢˆntimideerd en bedreigd.

---------------------------------------------------------------

http://www.nfe.nl/nrc29nov2003_a.htm

datum: 29-11-2003 | rubriek: Dierenstrijd (Serie) | pagina: 23

`Het is oorlog'

Tom-Jan Meeus

De radicalisering van de dierenbeschermers

Op het platteland woedt een stille oorlog van dierenactivisten tegen
de bio-industrie en proefdierlabs. De methoden verharden en de
politie krijgt geen greep op de daders. Deskundigen voorzien
dodelijke slachtoffers. Hoe kon het zo escaleren? Reconstructie van
25 jaar Dierenbevrijdingsfront: de dubbelrol van de officieĢˆle
organisaties, het eerste geweld en een Haagse volksjongen die de
zaak op scherp zette.

Het kan nu wel gezegd worden. Henny Velthorst is een van de
grondleggers van het Dierenbevrijdingsfront. Ze is 50 jaar
inmiddels, en nog steeds vol vuur over haar ondergrondse jaren.
Bijna tien jaar reisde ze 's nachts, bivakmuts bij de hand, door het
land om dieren te bevrijden, diefstal te plegen, de vleessector te
ontregelen. Toen ze moeder werd, in 1987, moest ze ophouden. Bij
haar laatste actie, een inbraak in een veilinghuis van
pelsdierhouders, was ze zeven maanden zwanger. Maar nu de opvoeding
van haar kind vrijwel is voltooid, wil ze terug naar het
front. ,,Doorgaan waar ik gebleven ben'', zegt ze. ,,Het is nog
steeds oorlog.''

Henny Velthorst is mild gestemd over haar opvolgers. Het is verkeerd
om nadruk te leggen op politieke idealen, zoals het
Dierenbevrijdingsfront de laatste tijd doet met het anarchisme.
Dieren hebben daar niks aan. ,,We moeten uitleggen waarom we in
oorlog zijn: omdat de beesten worden mishandeld en gemarteld, en we
vrede voor ze willen.''

Daarom wil Henny Velthorst, opnieuw, ,,klappen uitdelen. Aan
McDonald's - omdat ze met dieren omgaan als industriegoederen en
door de schandalige boskap. Aan de minister van Landbouw - omdat hij
het honden- en kattenbesluit wilde intrekken. Wie dat doet, is voor
mij de vijand. Die verdient het een klap te worden toegebracht.''
Een medegrondlegger van het Dierenbevrijdingsfront, die het gesprek
bijwoont - hij wil niet in de krant omdat anders zijn baan in gevaar
komt - zegt een paar keer dat Henny Velthorst op haar woorden moet
passen. ,,Ik begrijp dat ik met deze uitspraken problemen kan
krijgen'', zegt ze. ,,Dat moet dan maar.''

De houding van Henny Velthorst is typerend voor de verharding van
radicale dierenbeschermers. Het proces heeft zich sluimerend
voltrokken, steeds wordt een nieuw taboe doorbroken. Wat eind
jaren '70 als ludieke acties begon werd algauw illegaal, daarna werd
de maatschappij ontregeld, vervolgens waren er, al in de jaren '80,
de eerste geweldsdelicten. En sinds eind jaren '90 woedt een stille
oorlog op het platteland, met diepe loopgraven en aanvalsgolven van
weerskanten. Op internet wordt geld geboden voor priveĢ-adressen
van dierenbeschermers. Nertsfokkers hebben een paar jaar terug met
de vuist hun woede gekoeld op actievoerders in Nijmegen.

Het zijn reacties op de steeds venijnigere methoden waarmee
dierenactivisten het priveĢ-leven binnendringen van, in hun jargon,
`dierkwellers'. Ronald Bontrop, directeur van het primatencentrum
BPRC in Rijswijk, waar apen als proefdier worden gebruikt, maakt het
al sinds 1998 mee: zijn autosloten zijn dichtgelijmd, zijn banden
lek gestoken, zijn deur ingetrapt. ,,Vorig jaar is thuis met een
katapult een ruit kapotgeschoten.'' Zes aĢ€ zeven van zijn
medewerkers, zegt Bontrop, leven met de angst in hun lijf. Bij een
van hen werd een leuze achtergelaten: There's no justice. Just us.
Ook pelsdierhouders en gebruikers van bont worden steeds frequenter
en harder belaagd. Een medewerker van couturier Frans Molenaar - die
bont in een nieuw ontwerp had verwerkt - kreeg vorig jaar te
horen: ,,Je nek zal met een kapotte fles worden doorkliefd, en je
keel dichtgeknepen.''

Deskundigen in het opsporingsapparaat tekenen een piramide om aan te
geven hoe het dierenrechtactivisme in elkaar zit: een onderbouw van
tienduizenden actievoerders strijdt met legale middelen - van
collectebus tot protestmars - voor een betere dierenwereld.
Daarboven een groep van 500 aĢ€ 600 die bereid is de wet te breken,
van burgerlijke ongehoorzaamheid (een lab bezetten) tot en met
economische oorlogsvoering (nertsen bevrijden). In de top van de
piramide een kleine groep, hooguit enige tientallen mensen die, in
cellen van twee of drie personen, extremistische acties uitvoert:
brandstichtingen, intimidatie en geweld tegen diergebruikers en hun
kinderen. Het is de politie de laatste tien jaar niet gelukt zo'n
cel binnen te dringen. Volgens interne misdaadprofielen worden de
cellen bemand door bovengemiddeld intelligente mensen met vaak
normaal werk die zo sober leven dat ze met klassiek recherchewerk
nauwelijks zijn te traceren (voor een vraaggesprek met twee vrouwen
die onderdeel van zo'n cel zijn: zie pag. 24). De Tweede Kamer wil
de radicalisering intussen met straffe hand aanpakken, ook de PvdA
en GroenLinks. Een meerderheid wil dierenactivisten voortaan als
terrorist vervolgen.

Klassieke agitprop

De vraag is hoe het zover heeft kunnen komen.
Dierenbelangenorganisaties en radicalen zelf wijzen naar de
overheid: vooral het ministerie van Landbouw zou slonzig met
dierenbelangen omspringen, en het groeiende ongenoegen hierover in
de maatschappij negeren. Gedupeerden bekritiseren daarentegen vooral
de officieĢˆle clubs. Zij hebben, door hun milde houding tegenover
radicalen, de escalatie in de hand gewerkt, aldus mensen als Bontrop
van het primatencentrum BPRC en Wim Verhagen van de federatie van
pelsdierhouders NFE. De belaagde organisaties wijzen die kritiek af.
Ze zeggen stuk voor stuk met stelligheid (zie www.nrc.nl) dat ze
radicale acties altijd hebben afgekeurd.

De werkelijkheid is anders.

Henny Velthorst werkt op het secretariaat van Lekker Dier als het
Dierenbevrijdingsfront (DBF) ontstaat. Velthorst is vanaf haar
vroege jeugd begaan met dieren. Ze kan het niet bevatten dat mensen
zo ruw voor ze zijn. Ze collecteert als kind voor de
Dierenbescherming, werkt voor de huisdierenopvang en is vanaf haar
vijftiende vegetarieĢˆr. Lekker Dier is opgericht als protest tegen
de Dierenbescherming: vooral het matige verweer tegen de bio-
industrie wekt wrevel.

Als Henny Velthorst najaar 1979 's avonds in de trein naar Utrecht
zit na een teleurstellende vergadering, besluit ze met een collega
te gaan kijken bij TNO in Zeist, waar proefdieren zitten. De deur
staat open. Ze blijven een halve nacht en komen ook bij de
proefdieren binnen. Haar hart gaat open: de maanden erna werkt ze
het plan uit om twaalf honden te bevrijden. De uiteindelijke actie
geeft ,,een enorme kick'', zeker als media het persbericht van het
DBF overnemen. De naam is naar Engels voorbeeld gekozen. ,,We wilden
niet militant overkomen.'' Het Dierenbevrijdingsfront heeft stijl:
het laat zelfs visitekaartjes achter.

Henny Velthorst is door haar werk op het secretariaat een spin in
het web van Lekker Dier - en het Dierenbevrijdingsfront. Zes mensen
uit Lekker Dier, zegt ze, nemen de eerste jaren deel aan de acties
van het DBF. De informele leiding van de acties is in handen van
vier man - allemaal Lekker Dier-mensen. Toenmalig bestuurslid Wim de
Kok van Lekker Dier steunt het Dierenbevrijdingsfront en denkt mee
over mogelijke actiedoelen, zegt hij. De strategische waarde van het
DBF voor Lekker Dier is groot, beaamt De Kok. Het is klassieke
agitprop: ,,In eerste instantie werd Lekker Dier gezien als het
extreme broertje van de Dierenbescherming. Door het DBF kregen we
een middenpositie, en nam onze invloed in gesprekken met de overheid
toe.''

Hoe groot de rol van Lekker Dier in het Dierenbevrijdingsfront is,
merkt ook fotograaf Fred Hess. Tien jaar lang legt hij DBF-acties
vast, maar neemt nooit deel. De eerste jaren bestaat het
Dierenbevrijdingsfront uit een man of tien. ,,De helft zat bij
Lekker Dier, de anderen kwamen van het Anti-Bont ComiteĢ en de
Nederlandse Bond ter Bestrijding van Vivisectie (NBBV).''

De dierenbevrijders zijn in die tijd in de wolken. In 1984 brengen
ze een krant uit waarin bekende Nederlanders hun sympathie voor het
Dierenbevrijdingsfront uitspreken, onder wie Pistolen Paultje
(,,Niet lullen, gewoon erop slaan'') en de voormalige president van
de Amsterdamse rechtbank, Borgerhoff-Mulder (,,hoewel de acties
meestal strafbaar zijn, kunnen ze vaak effect hebben'').

Toch worden de acties dan al grimmiger. In 1983 zijn er geruchten
dat het Dierenbevrijdingsfront een bomaanslag beraamt. Rond kerst
1983 bluft het DBF in een brief dat supermarktvlees is
geiĢˆnjecteerd met rattengif (bewindslieden houden met de kerst de
wacht op hun ministerie), een jaar later bestaat het plan om bij
restaurants met wild op de kaart stinkbommen van boterzuur naar
binnen te gooien. De politie begint een onderzoek, medio 1985 worden
op diverse plaatsen in het land een kleine twintig arrestaties
verricht.

Als later in de media doorschemert dat veel van de arrestanten
Lekker Dier-mensen zijn, reageert de club formeel: het bestuur was
niet op de hoogte, het is Lekker Dier niet aan te rekenen dat
medewerkers de illegaliteit zijn ingestapt. Een trucje. Tot de
arrestanten behoren ook bestuursleden, onder wie de penningmeester
(die een bekentenis aflegt). ,,Een deel van het bestuur wist
natuurlijk wel wat er gebeurde. Ik ook'', zegt De Kok nu. Tekenend
is dat medewerkers bij Lekker Dier niet worden ontslagen als hun DBF-
werk bekend wordt. ,,Zoals de hele maatschappij had ons bestuur ook
een zekere waardering voor het DBF.''

Ook mensen uit de Dierenbescherming doen in het
Dierenbevrijdingsfront mee. Volgens Fred Hess gaat het om
bestuurders van lokale afdelingen. ,,Twee van hen zijn in de
jaren '90 in het landelijk bestuur van de Dierenbescherming
gekomen.'' Formeel is de landelijke Dierenbescherming destijds, net
als nu, tegen elke wetsovertreding: ze keurt het DBF ondubbelzinnig
af. ,,De Dierenbescherming zei dat de achterban onze acties
onwenselijk vond, maar dat was niet waar'', zegt Henny Velthorst. Ze
legt uit dat de DBF-acties elk jaar 20.000 tot 30.000 gulden
kostten. Dat geld wordt vooral door lokale afdelingen van dezelfde
Dierenbescherming betaald. ,,Ik denk dat lokale afdelingen van de
Dierenbescherming 60 tot 70 procent van ons jaarbudget in de
jaren '80 financierden.'' De rest van het geld komt van ,,de andere
dierenbelangenorganisaties'', meestal via een schuilnaam. ,,Dan was
er 2.000 gulden van ene Van Dam en wist ik: de penningmeester van de
Anti-Vivisectie Stichting.'' En later, als een deel van de eerste
DBF'ers is veroordeeld, springt de Dierenbescherming ook bij als
gedupeerde bedrijven met civiele claims komen. De hoogste, 18.000
gulden, wordt ,,door afdelingen van de Dierenbescherming en andere
dierenclubs bijeengebracht'', zegt Velthorst. De medegrondlegger van
het DBF, die het gesprek met Velthorst bijwoont, bevestigt deze
gegevens. De huidige directeur van de landelijke Dierenbescherming,
Wijnand van de Giessen, is verbaasd. ,,Ik kan mij dit niet
voorstellen. Maar als het waar is, zou ik dat niet goed vinden.''

De nertsenfokkerij en de bonthandel zijn vanaf het begin belangrijke
actiedoelen van het Dierenbevrijdingsfront. De Dierenbescherming
heeft er nooit aandacht voor gehad. Maar in 1982 is de
Dierenbescherming met Lekker Dier en andere grondlegger van het Anti-
Bont ComiteĢ (ABC). De acties van het ABC lopen zo goed dat snel
wordt besloten een eigen kantoor te openen.

Jan van der Lee, medewerker van Lekker Dier, komt aan het hoofd van
het Anti-Bont ComiteĢ te staan. Hij zal de succesvolste
dierbeschermingscampagne ooit leiden: aan het eind van de jaren '80
wordt in Nederland bijna geen bont meer verkocht of gedragen. Maar
Van der Lee speelt dubbelspel, zonodig liegt hij: hij is oĢoĢk
actief in het Dierenbevrijdingsfront. ,,Als campagneleider van het
ABC moest ik soms reageren op DBF-acties'', vertelt hij. ,,Dan
distantieerde ik me van mijn eigen actie. Het ABC, zei ik dan,
opereert alleen strikt legaal.''

Van der Lee wordt medio 1985 opgepakt voor zijn DBF-werk. In zijn
achtertuin in Leeuwarden graaft de politie boterzuur op. Hij en zijn
medeverdachten in het noorden komen met de schrik vrij: justitie
maakt vormfouten en treft een schikking. Het Anti-Bont ComiteĢ
besluit hierop de feiten te verdonkeremanen. Als er vragen van de
pers komen, geeft Van der Lee een ingestudeerd antwoord: ,,Er is een
aantal mensen opgepakt maar de meesten zijn weggestuurd onder wie
ikzelf''. Niet onjuist. ,,Maar het lag natuurlijk anders'', beaamt
Van der Lee nu. ,,Ik waĢs actief geweest in het
Dierenbevrijdingsfront, en het bestuur wist dat sinds mijn
aanhouding ook.'' Talrijk zijn bovendien de aanwijzingen dat het
bestuur van het ABC ook voĢoĢr de arrestaties al wist van de
verwevenheid met het DBF. Feit is dat behalve een collega van Van
der Lee ook de penningmeester van het ABC wordt opgepakt, aldus het
toenmalige strafdossier. En een ander ABC-bestuurslid, voorzitter
Wim de Kok, heeft bij Lekker Dier met Van der Lee plannen voor DBF-
acties doorgesproken. ,,Ik wist dat Jan aan het DBF meedeed, ja'',
zegt De Kok.

Van der Lee stapt na zijn arrestatie uit het Dierenbevrijdingsfront.
Voor het Anti-Bont ComiteĢ blijft hij het gezicht naar buiten, en
gaat op tv veelvuldig in debat met de pelsdierhouders. Het ABC-
bestuur neemt zo het risico dat Van der Lee's verleden bekend wordt.
In 1988 gaat het knagen. In een interne notitie schrijft de
vertegenwoordiger van de Dierenbescherming in mei 1988 dat ,,het
bijna onvermijdelijk [is] dat de acties van beide clubs (ABC en DBF,
red.) door elkaar worden gehaald''. Later dat jaar besluit het
bestuur tot een naamsverandering en ziet Bont voor Dieren het
licht. ,,Een cosmetische operatie'', zegt Van der Lee. Werkwijze en
imago veranderen, maar de organisatie blijft volgens hem gewoon
intact.

Vernielzucht

Henny Velthorst en drie medeverdachten worden, anders dan Van der
Lee, in 1985 wel voor de rechter gedaagd. Op de zitting in Utrecht
(er vallen alleen voorwaardelijke celstraffen) wordt opnieuw
duidelijk dat de Dierenbescherming een dubbelzinige houding inneemt.
In een verklaring van september 1985 wijst het bestuur geweld af.
Maar ook heeft men ,,begrip'' voor de ,,bewogen dierenbeschermers
die op grond van hun geweten niet anders konden dan het uitvoeren
van de handelingen waarvoor zij nu terechtstaan''.

Enthousiastelingen van het eerste uur beginnen zich intussen
ongemakkelijk te voelen over het Dierenbevrijdingsfront. Er ontstaat
midden jaren '80 een tendens naar vernielzucht, zegt Fred Hess.
Volgens hem is de exponent van de nieuwe stijl Geoffrey Deckers, een
Haagse volksjongen die naar eigen zeggen al in zijn puberteit aan
acties van alle grote dierenclubs meedoet. Henny Velthorst heeft hem
in haar armen gesloten, nadat hij al op zijn dertiende bij Lekker
Dier aan de lijn hangt. ,,Hij wilde zo graag met ons meedoen, hij
was bijna niet te houden. Een fantaĢstische jongen'', zegt ze.

Geoffrey Deckers is anders. Hij heeft niets met de progressieve
ideeeĢˆn van de meeste dierenbeschermers: Deckers is rechts. Zonodig
schaft hij voor acties dure spullen aan. Fred Hess weet nog dat hij
in de jaren '80 voor een actie een auto met telefoon huurde, in die
tijd uiterst kostbaar.

[Vervolg op pagina 24]

'HET IS OORLOG'

[Vervolg van pagina 23]

Belangrijkste is echter, zegt Hess, dat Deckers de strijd met een
verkeerde mentaliteit voert. ,,Geoffrey Deckers voelt wraakzucht.
Een dierenkweller mag je kwellen, dat vindt hij.''

Typerend is volgens Hess een DBF- actie in 1987, de eerste in de
geschiedenis waarbij het Front overgaat tot geweld. Het draait om
een veilinghuis van de pelsdierhouders, Hudson's Bay, in
Nederasselt. Het Dierenbevrijdingsfront wil daar de administratie
weghalen, zodat de bonthandel wordt ontregeld. Als 's avonds rond
zevenen nog eĢeĢn man op kantoor is, rijdt een busje met tien man,
onder wie Henny Velthorst en Geoffrey Deckers, het terrein op.
Deckers, pas 18 jaar, belt aan en vertelt de administrateur dat hij
een pakje komt afleveren. Deckers loopt terug naar de bus en slaat
op de schuifdeur, waarna negen man met bivakmuts het pand
binnenstormen. De administrateur wordt overmeesterd, krijgt een zak
over zijn hoofd, handboeien om, ze slepen hem op de trap naar boven,
en zetten hem onder bewaking in een aparte kamer, terwijl de
actievoerders de administratie in zakken doen en computers
vernielen. De administrateur, Sepp Kors, loopt geen letsel op maar
leeft na de actie nog jaren in angst ,,Ik heb vele, vele nachten
wakker gelegen.''

Het geweld bij deze actie wordt ook binnen het DBF afgekeurd. Henny
Velthorst zegt dat de uitvoerders ,,elkaar niet meer tot de orde
konden roepen''. Ook Geoffrey Deckers vindt dat actie ,,achteraf
dom''. ,,Ik zou dat geweld nu niet meer gebruiken.''

Compromisloos

Velthorst, Deckers en de acht andere verdachten worden veroordeeld
voor diefstal met geweld. (De in eerste aanleg aan Deckers opgelegde
celstraf wordt in hoger beroep omgezet in een taakstraf.) De eerste
berechting creeĢˆert een moment van grote symboliek: Velthorst haakt
nu echt af (ze moet als jonge moeder nog wel celstraf uitzitten),
maar dezelfde actie zet Geoffrey Deckers onder radicale
dierenbevrijders op de troon. Hij is hun nieuwe voorbeeld.

Dat wordt versterkt doordat hij kort erna tweemaal opnieuw wordt
gearresteerd bij DBF-acties. Deckers toont zich een compromisloos
krijger voor een betere dierenwereld. Hij werkt in die tijd als
regiocooĢˆrdinator bij de NBBV, maar dat werk verliest hij door zijn
aanhoudende rol bij radicale acties, aldus Marja Zuidgeest, destijds
bestuurslid van de NBBV, nu directeur van Proefdiervrij. Het zegt
iets over de afstand die de organisatie altijd van radicalen heeft
gehouden, vindt ze. ,,De kwestie met Deckers is de enige waarin
expliciet is gebleken dat onze mensen betrokken waren bij radicale
acties. Een pijnlijke maar eenmalige zaak.'' Deckers zegt dat dit
niet klopt. Hij is pas na zijn eerste veroordeling in dienst
getreden van de NBBV.

En ruim twee jaar na de actie in Nederasselt, het is dan 1989,
treedt bovendien Johan V. toe tot het NBBV-bestuur. Uit het
persoonlijk archief van een betrokkene bij de actie in Nederasselt
blijkt wat de rol van V. was: hij had de handboeien gekocht, en
moest de administrateur overmeesteren.

Bij het Dierenbevrijdingsfront is de wisseling van de wacht na 1987
een feit: een nieuwe groep, de tweede generatie, neemt het over. Er
zijn overeenkomsten met de eerste groep, zegt Fred Hess, die tot
1990 acties blijft vastleggen. ,,Ook deze generatie had verwevenheid
met de legale dierenorganisaties: Lekker Dier, NBBV,
Dierenbescherming. Vaak waren het studenten die als vrijwilliger op
kantoor van een van die clubs werkten.'' Als hij ermee stopt,
bestaat de harde kern van het Front uit tien aĢ€ vijftien man. Hess
ziet het niet meer zitten. ,,Het werd steeds harder en
vernielzuchtiger.''

Geoffrey Deckers is in de jaren '90 een constante factor in de
radicale dierenstrijd. Henny Velthorst blijft hem volgen, ze kent
Deckers' zwakke plek.

,,Geoffrey zal dierkwellers nooit tegemoet komen, dat maakt hem soms
lastig.'' Zijn energie en toewijding zijn daarentegen
indrukwekkend. ,,Als ik zie wat hij voor elkaar brengt, de nieuwe
methoden die hij heeft geiĢˆntroduceerd, hij heeft mijn voĢlle
steun.''

De afgehaakte DBF'ers Jan van der Lee en Wim de Kok verdienen
intussen hun brood met de opgedane expertise. De anti-bontcampagne
trekt ook internationaal de aandacht: het mondiale equivalent van de
Dierenbescherming, de World Society for the Protection of Animals
(WSPA), trekt De Kok aan voor een internationale anti-bontcampagne.
En Van der Lee begint een communicatie- en marketingbedrijf dat in
de jaren '90 bijna alle grote dierenclubs, waaronder de
Dierenbescherming, adviseert inzake campagnestrategie en
communicatie. Nooit roept zijn verleden smetvrees op, zegt Van der
Lee. ,,Bij al die clubs was bekend dat ik een verleden in het DBF
heb. Vaak zeiden mensen dat ze het zulke goede acties vonden, dat ze
graag mee zouden hebben gedaan.''

Deckers leidt na zijn veroordelingen ook geen geiĢˆsoleerd bestaan.
Bernd Timmerman, tot voor twee maanden adjunct-directeur van de
Dierenbescherming, is bijvoorbeeld een goede vriend. ,,Ik zie hem
niet als radicaal'', zegt Timmerman. ,,Behalve een erg aardig
persoon vind ik hem vooral een uitstekend activist voor de rechten
van het dier.''

Deckers heeft begin jaren '90 geen relatie met een formele
organisatie. Bont voor Dieren en Proefdiervrij willen niet meer de
radicaliteit in de acties leggen die hij voorstaat. Deckers blijft
trouw aan zijn verleden. ,,Ik sta nog steeds 100 procent achter de
acties die ik voor het Dierenbevrijdingsfront heb gedaan, behalve
het geweld dan'', zegt hij. ,,Ik kan alleen maar denken aan de
lachende bekjes van de dieren die we bevrijd hebben. Ik ben daar
redelijk eerlijk in. Ik denk dat meer mensen dat wel eens zouden
mogen zijn.''

De omslag komt als een radicale Amerikaanse organisatie, People for
the Ethical Treatment of Animals (PETA), zich in 1993 in Nederland
vestigt. PETA heeft in de VS naam gemaakt door via infiltraties de
werkelijkheid in proefdiercentra en andere dierenbedrijven bekend te
maken. Deckers kent de oprichters uit het internationale circuit,
zegt hij, dus is het logisch dat hij aan het hoofd van PETA
Nederland komt te staan.

Opnieuw radicaliseert het dierenactivisme en heftiger dan tevoren.
Het grote publiek blijft er lange tijd mee onbekend. Acties vinden
veelal plaats op het platteland en worden vaak niet of laat
geclaimd. Gedupeerden zitten zelden op aandacht te wachten:
brandstichting wordt meestal door de verzekeringspolis gedekt, een
aanslag bijna nooit. Deckers zegt in 1995 in Panorama dat
het ,,oorlog'' is: ,,Soms moet je de wereld wakker schudden.''

De voedingsbodem voor verder radicalisme wordt mede door de overheid
gelegd. Om de bio-industrie, toch al steen des aanstoots, in stand
te houden worden bij steeds nieuwe ziektecrises (varkens- en
vogelpest, MKZ) miljoenen dieren gedood. Het primatencentrum BPRC
krijgt te weinig overheidsgeld en moet zijn apen onderwerpen aan
proeven voor commercieĢˆle doelen, omdat het centrum anders failliet
gaat. De Kamer besluit in 1999 de nertsenfokkerij wegens schendingen
van het dierenwelzijn te verbieden, maar de sector vecht terug, en
blijft in stand.

Door toeval weet de politie in 1996 eĢeĢn cel van twee man op te
rollen die brandstichtingen beraamt. Een van de twee, Frank K.,
heeft eerder meegedaan aan acties van PETA waarbij hij is
aangehouden. De politie observeert het PETA-hoofdkantoor maar vindt
geen bewijs tegen Deckers. Na zijn berechting - hij krijgt 28
maanden onvoorwaardelijk - treedt Frank K. op als woordvoerder van
de supportersgroep van het Dierenbevrijdingsfront. Als om
onduidelijke redenen de Amerikaanse moederorganisatie in 1998 het
PETA-kantoor in Nederland sluit, begint Deckers met vrijwel dezelfde
mensen een nieuwe club, EDEV (Een Dier Een Vriend). Geen bekende
organisatie, maar naar later blijkt zeer invloedrijk. EDEV, beaamt
Deckers, positioneert zich door ,,van alle legale organisaties qua
filosofie het dichtst bij de illegale acties te gaan staan''. Zelf
overtreedt Deckers de wet niet meer, zegt hij. ,,Maar als iemand
anders de administratie van de pelsdierhouders weghaalt, kan je van
mij niet verwachten dat ik zeg: goĢ‚h, stout zeg, moet je niet doen.
En als kippen worden weggehaald bij een legbatterij, dan denk ik:
moĢoĢi! Want als ik een van die kippen was, zou ik een gat in de
lucht springen.'' Deckers verklaart zich formeel eveneens
tegenstander van de moderne, uit Engeland overgewaaide
intimidatiecampagnes gericht op gezinnen. Maar het ligt subtiel,
want wel is het ,,gerechtvaardigd'' dat ,,je iemand benadert en op
zijn werk aanspreekt'', zegt hij. Hoe? ,,Een bordje bij Bontrop
(BPRC-directeur, red.) in de voortuin zetten waarop staat: `Hier
woont een apenbeul', vind ik okeĢ.''

Apenhel

Vrijwel meteen na de oprichting richt Een Dier Een Vriend bijna alle
energie op het primatencentrum BPRC. Deckers zelf is eerder in ,,de
apenhel'' geweest, ook krijgt EDEV via-via actuele informatie over
de interne gang van zaken. De krappe behuizing van de apen is
overigens ook bij het BPRC al jaren een punt van zorg. Maar er is
geen geld.

De start van de EDEV-campagne tegen het BPRC gaat volgens Bontrop
gelijk op met de illegale acties. Het doet sterk denken aan de
Britse acties tegen Huntingdon Life Sciences (HLS), waar formeel
protest ook is gecombineerd met een jarenlange intimidatie van
medewerkers. ,,Een aantal dierenbeschermers heeft besloten: we
pakken ze zoals Huntingdon is gepakt'', zegt Bontrop.

Het eerste signaal is een bezetting van het BPRC in 1998. Bontrop
zegt dat ,,alles in het gebouw kort en klein wordt geslagen''.
Actievoerders, die zeggen van een zekere Actiegroep Koen te zijn,
hebben speciale aandacht voor lijsten van medewerkers, en proberen
deze tijdens de actie te faxen. Het mislukt. EDEV zelf kopieert in
1999 voor de eigen website foto's van BPRC-medewerkers uit het
jaarverslag en voegt er een overzicht van hun onderzoeken op
proefdieren aan toe. Deckers verwijdert de foto's pas nadat hij door
het BPRC is gemaand. Hoewel hij zegt de Britse intimidatietechnieken
af te wijzen, kan je op de EDEV-website doorklikken naar
Actiecampagne Koen, die de terroriserende praktijken tegen BPRC-
personeel steeds claimt. ,,Misschien moeten we dat nog eens
bekijken'', zegt Deckers nu. ,,Je kan hiermee de verkeerde indruk
wekken.'' Een late bekering: de link bestaat volgens Bontrop al een
jaar of vier, vijf. (Gisteren heeft Deckers besloten dat de link
alsnog van de site wordt gehaald).

De acties van Een Dier Een Vriend tegen het BPRC krijgen in 2001 de
wind in de rug. Wim de Kok, oud-DBF'er en ex-voorzitter van Lekker
Dier, smeedt op Brits verzoek een coalitie van Nederlandse en
Engelse clubs om de strijd tegen het BPRC te verhevigen. Het centrum
moet dicht, is het doel, anders dient in ieder geval het
proefdiergebruik van chimpansees te stoppen. De Kok slaagt erin
radicale en gematigde Britse organisaties bijeen te brengen (PETA
Engeland bijvoorbeeld), en doet hetzelfde in Nederland. Hier treden
behalve EDEV ook de gematigde Dierenbescherming en Proefdiervrij
toe. De Kok zegt nu de coalitie te hebben gevormd om alle
partijen ,,tot matiging'' te brengen. Dat lukt met EDEV blijkbaar
niet helemaal, beaamt hij: de link met Actiecampagne Koen blijft -
althans tot gisteren op de website - bestaan, en Deckers vindt nog
steeds dat Bontrop op een bord in zijn tuin `apenbeul' genoemd mag
worden. Deckers laat overigens weten dat alle coalitiepartners
altijd hebben geweten van de EDEV-acties waarvan zij nu afstand
nemen.

Maar de coalitie bereikt weĢl een van zijn doelen - dankzij EDEV.
Deckers weet in 2001 SBS-crack Willibrord Frequin met camera het
BPRC binnen te smokkelen. Op tv is te zien hoe Deckers Frequin per
telefoon aanwijzingen geeft welke delen van het complex hij moet
bezoeken. Er volgt een dramatische uitzending vol van apen met
droevige ogen, en de toestand bij het BPRC is nationaal nieuws. De
coalitie is nu meteen welkom op het ministerie van OC, W. Kort erna
besluit het kabinet het chimpansee-onderzoek in het BPRC te stoppen.

Brandstichtingen verheerlijkt

Vraag is of gematigde organisaties als de Dierenbescherming en
Proefdiervrij, door samen te werken met EDEV, niet opnieuw
strijdmiddelen hebben vergoelijkt die zij zeggen te verwerpen. Ze
zijn niet verantwoordelijk voor de werkwijze van EDEV, claimen ze.
Maar inmiddels zitten ze in hun maag met de samenwerking met
EDEV. ,,Misschien hadden we EDEV er achteraf uit moeten zetten'',
zegt Wim de Kok. ,,Het doorklikken naar Koen is onaanvaardbaar.''
Dat is al jaren bekend. Is hier misschien gewerkt met de aloude
strategie van het DBF: extreme acties inbouwen om de pressie op de
overheid te vergroten? ,,Ik kan me voorstellen dat je dit denkt. Het
heeft misschien ook zo uitgepakt. Maar het was niet zo bedoeld'',
zegt Wim de Kok.

Inmiddels staan nieuwe mensen klaar om Geoffrey Deckers op te
volgen. Tekenend is de gang van zaken bij een recent bezoek aan
Nederland van de Amerikaanse dierenactivist Rod Coronado, die in de
VS talrijke brandstichtingen claimt. In een kraakpand in Utrecht,
zegt Deckers, hoorde hij het verhaal van deze nieuwe cultheld onder
de dadergroep aan: Coronado verheerlijkt brandstichtingen. Volgens
hem heeft een brand op het domein van een `dierkweller' niet alleen
het voordeel van een economische slag, maar bovendien
een ,,zuiverende werking'' op mens en maatschappij. Deckers zegt dat
hij op de bijeenkomst Coronado heeft voorgelegd dat het publiek zich
van de dierenstrijd afwendt als brandstichting een vast actiemiddel
wordt. Het gehoor was niet onder de indruk, zegt Deckers: ,,Dan merk
je - hoewel wij geen heilige boontjes zijn - dat wij geen
aansluiting meer hebben bij de radicale activisten.''

Interne analyses van de politie maken duidelijk dat economische
oorlogsvoering - vernielingen, brandstichtingen - steeds vaker ook
worden toegepast door de `middengroep' van 500 aĢ€ 600 activisten:
het lijken doorsnee actiemiddelen te worden. Een verdere
radicalisering ligt volgens alle betrokkenen in het verschiet.
PotentieĢˆle gedupeerden worden daar ook voor gewaarschuwd door de
politie en de AIVD. Socioloog en historicus Bernd Timmerman, ex-
adjunct-directeur van de Dierenbescherming en bezig met een
proefschrift over dierenactivisme, voorspelt al sinds 2001 dat er
doden gaan vallen. Het komt mede, denkt hij, doordat de legale
organisaties geen relatie met de radicalen meer hebben. ,,Het
isolement van de radicalen en het groeiende dierenleed zijn een
voldoende gevaarlijk mengsel om te verwachten dat bij mensen het
knopje om zal gaan. Ik hou mijn hart vast.''

Dierenstrijd
Deze krant legde alle grote dierenbelangenorganisaties de vraag voor
hoe zij in het verleden hebben gereageerd op radicale acties. Dit
waren de antwoorden:
De Dierenbescherming Sinds 1864. Algemene dierenwelzijnsorganisatie
met autonome lokale afdelingen en een landelijke koepel. Directeur
Wijnand van de Giessen: ,,Wij hebben in het verleden altijd laten
weten dat we sterk gekant zijn tegen radicale dierenacties.''
Wakker Dier Sinds 1998. Stichting tegen de bio-industrie, waarin het
in 1977 gevormde Lekker Dier via een fusie is opgegaan. Directeur
MattheĢus Bleijenberg: ,,Mensen die ons kennen weten dat wij tegen
de actiemiddelen van de radicalen zijn.''
Bont voor Dieren Stichting tegen bonthandel. Bestaat sinds 1986,
werd operationeel in 1988 en is de voortzetting van het in 1982
gevormde Anti-Bont ComiteĢ (ABC). Directeur Lieke Keller: ,,De
radicalen zijn al dertig jaar actief. Zolang wij bestaan, hebben wij
de methodes van de radicale actievoerders afgewezen.''
AVS Proefdiervrij Vereniging gericht tegen dierproeven. Bestaat
sinds 1994. Is een fusie van de Nederlandse Bond ter Bestrijding van
Vivisectie (NBBV, 1897) en de Anti-Vivisectiestichting (AVS).
Directeur Marja Zuidgeest: ,,Wij hebben nooit iets met die radicale
acties te maken gehad. We hebben ze altijd afgewezen.''
Een Dier Een Vriend (EDEV) Bestaat sinds 1998. Stichting voor
dierenrechten, de voortzetting van PETA Nederland. Voorzitter
Geoffrey Deckers: ,,In al onze persberichten staat wat wij doen en
wat we voorstaan: wij streven naar geweldloze en legale acties.''
Alle onderzoeksbevindingen zijn te vinden op www.nrc.nl


Info: Dit is het eerste deel van een serie die wordt voortgezet op
de binnenlandpagina's van de dagkrant. Wilt u reageren, stuur uw
reactie dan naar dierenstrijd www.nrc.nl
Foto-onderschrift: Leden van het Dierenbevrijdingsfront in actie
op een chinchilla-farm in Nunspeet, 1984 Foto Fred Hess/Phenix
Visuals Lid van het Dierenbevrijdingsfront met een chinchilla,
Nunspeet, 1984 Foto's Fred Hess/Phenix Visuals De military in
Boekelo werd in 1981 afgelast als gevolg van een actie van het
Dierenbevrijdingsfrontwaarbij hindernissen werden gedemonteerd Bij
een proefopstelling, een zogenoemde piggybox, van veevoederfabrikant
De Heus in Barneveld halen leden van het Dierenbevrijdingsfront
biggetjes uit hun hokken, Barneveld 1986 Actie in 1984 bij een
bedrijf van TNO in Zeist waar proefdieren worden gefokt. Dit bedrijf
is thans niet meer van TNO, het is geprivatiseerd Meegenomen
documentatie en archief van de NFE, de Nederlandse Federatie van
Edelpelsdierfokkers, Nederasselt, 1987 Actie in een legbatterij met
kippen, Groesbeek, 1986 Bij een vestiging van Organon wordt een
zogenoemde `bloedpony' bevrijd. Bij deze pony's werd frequent bloed
afgenomen. Nistelrode, 1983 De trap van een hoogzit-jachtkansel op
het landgoed Twickel wordt doorgezaagd. Hengelo (Overijssel), 1984
Trefwoord: Vernielingen en vandalisme; Dierenbescherming; Natuur
en Milieu; Recht; Criminaliteit; Delicten
Geografie: nederland; europa; west europa
Organisatie: Dieren Bevrijdings Front; Dierenbescherming
Nederland; Wakker Dier; Lekker Dier; Bont voor Dieren; AVS
Proefdiervrij; Een Dier Een Vriend; EDEV; Anti Bont ComiteĢ; ABC;
NBBV; BPRC; People for the Ethical Treatment of Animals; PETA
Persoon: Henny Velthorst; Fred Hess; Jan van der Lee; Geoffrey
Deckers; Bernd Timmerman

----------------------------------------------------------------

http://www.nfe.nl/nrc2dec2003.htm

datum: 02-12-2003 | rubriek: Dierenstrijd (Serie) | pagina: 1

Dierenactivist verrechtst

Door onze redacteur Tom-Jan Meeus

ROTTERDAM, 2 DEC. Tientallen legale clubs strijden voor de dieren.
Over strategie, nepotisme en versnippering.

Jort Kelder is de nieuwe held. Voor Bont voor Dieren (tegen
bonthandel, 30.000 donateurs) deelde hij begin september een
hotelbed met actrice Georgina Verbaan: protest tegen oprukkend bont
in de mode. Rond dierendag gaf hij voor Wakker Dier (tegen bio-
industrie, 23.000 donateurs) les op middelbare scholen over
wantoestanden in de moderne vlees- en zuivelproductie.

En over twee weken zal hij opnieuw all over zijn. Dat hoopt althans
Hans Baaij, directeur van Varkens in Nood (10.000 donateurs, tegen
de bio-industrie). Eet geen dierenleed heet de campagne die 15
december begint, gericht op 15- tot 35-jarigen, en bedoeld om op
`positieve' wijze tot ander gedrag te verleiden. ,,De boodschap is
dat elk stapje helpt, van het boycotten van foie gras tot en met
vaker vegetarisch eten'', zegt Baaij.

Zo ontwikkelt zich, op verre afstand van het radicale
dierenactivisme, het antwoord van de legale dierenclubs op de rechts-
conservatieve trend die sinds Fortuyn zichtbaar werd in de
maatschappij. Nadat bijna alle grote organisaties in de jaren
negentig een sluimerend links actieprofiel verkozen, wordt nu de
bocht gemaakt. Lieke Keller, directeur van Bont voor Dieren: ,,Jort
Kelder presenteert zich als Groen Rechts. Voor ons een zeer
interessant rolmodel.''

Het tekent de grilligheid van de dierenstrijd. Officieel heet het
bij alle organisaties dat dierenactivisme links noch rechts is. Maar
de meeste clubs zijn puur campagneorganisaties, zonder subsidie, en
moeten dus zo nauw mogelijk aansluiten bij de geest van de tijd: wie
daarin faalt, ploft in elkaar.

Toch is de huidige dierenstrijd onderdeel van een historische
ontwikkeling, zegt Bernd Timmerman. Hij is historicus en socioloog,
werkte tien jaar bij de Dierenbescherming, en doet een
promotieonderzoek naar dierenactivisme als sociale beweging.

In de eerste fase de vorming van grote organisaties eind negentiende
eeuw (Dierenbescherming 1864, Sophia Vereeniging 1887, Bond ter
Bestrijding van Vivisectie 1897) is dierenwelzijn een zaak van
notabelen. Mensen komen in actie omdat ze beroerd worden door de
aanblik van gekwelde dieren. ,,Het inzicht rijpt dat
dierenbescherming een vorm van civilisatie is.''

De tweede fase treedt eind jaren zestig in dierenwelzijn wordt een
`volks' thema, het dier krijgt eigenwaarde toegekend. Het verzet
tegen dierenleed wordt manifester, en er ontstaan talrijke kleinere
clubs die zich op eĢeĢn item richten. Typerend, zegt Timmerman,
is ,,dat in de jaren tachtig de Kamer, na de nucleaire bewapening,
de meeste post krijgt over dierenwelzijn''. [Vervolg DIERENLEED:
pagina 2]

DIERENLEED

'Wachten is op een aansprekende leider'

[Vervolg van pagina 1] De one issue-organisaties zijn snel
succesvol: de consumptie en verkoop van bont verdwijnt; de
nertsenhouderij wordt in 1999 zelfs verboden (later is dit besluit
ingetrokken); het aantal dierproeven halveert; acties van Wakker
Dier luiden het einde van legbatterij-eieren in; en de bio-industrie
komt zozeer onder vuur komt te liggen dat zelfs minister van
Landbouw Veerman (CDA) nu het einde voorziet. De Dierenbescherming
wiens ledental in de jaren negentig verdubbelt tot bijna 200.000
bewerkstelligt in de Haagse overlegkamers ook een fundamentele
omslag, zegt Timmerman. ,,De eigenwaarde van dieren werd een formeel
uitgangspunt van overheidsbeleid.''

Inmiddels is in zijn redenering de derde fase aangebroken.
Activisten en hun achterbannen kennen dieren fundamentele rechten
toe. Klassiek is dat hierover ,,in eerste instantie lacherig wordt
gedaan'', zegt Timmerman. Het bleek bij voorbeeld toen in 1998 het
partijcongres van GroenLinks de hengelsport verbood; de Kamerfractie
nam er fluks afstand van. Na de 'lacherige' fase ontstaat altijd het
conflict, zegt Timmerman. ,,Daarin zitten we nu: radicalisering aan
de ene kant, de weerstand van de gevestigde orde aan de andere.''
Het is tijdelijke frictie op weg naar een fundamentele omslag, zegt
hij. Kenmerkend is volgens hem de opstelling van VVD-filosoof Paul
Cliteur, die de omgang met dieren de ,,grootste blinde vlek van deze
tijd'' noemt. Door dit soort uitingen ontstaat ,,de intellectuele
bovenbouw'' die de beweging node heeft gemist. ,,Het enige dat nu
nog ontbreekt is een charismatisch leider naar het voorbeeld van
Martin Luther King, die de strijd tegen de uitbuiting van het dier
een gezicht geeft.''

Bij gebrek daaraan vechten alle clubjes intussen hun eigen strijd
uit. Ieder voor zich. De verfijning in aandachtsgebieden groeit nog
steeds. De Vissenbescherming heeft het levenslicht gezien, alsmede
het ComiteĢ Anti-Stierenvechten (19.000 donateurs); ook vestigen
zich steeds meer internationale organisaties hier te lande: de World
Society for the Protection of Animals (WSPA), het International Fund
for Animal Welfare (IFAW).

Allemaal hebben ze een pand, een campagnemanager, een doel, een
plan. Zoals Midas Dekkers dertien jaar geleden al in Vrij Nederland
verzuchtte: ,,Met de beschermde dieren gaat het nog steeds niet best
maar hun beschermers met hun verenigingen, bonden, liga's, fronten,
ledentallen, vierkleurenfolders, kantoren en winkeltjes gedijen
wonderwel.''

Strijden voor een betere dierenwereld gaat bovendien gemakkelijk ten
koste van mensen. Jan van der Lee, begin jaren tachtig prominent
actief in het Dierenbevrijdingsfront (DBF) en vanaf de jaren
negentig via zijn bedrijf strategisch adviseur van bijna alle grote
(internationale) dierenclubs, zegt dat sommig gedrag bij dit
meĢtier hoort. ,,Waar je ook komt bij de Waddenverenging, de
Dierenbescherming, anti-vivisectieclubs: dierenbeschermers vechten
mekaar de tent uit. Ik denk dat het met het type mens te maken
heeft. Er worden vaak machtsspelletjes gespeeld, er is eigenlijk
altijd ruzie. En niet over de dieren maar over functies, posities,
machtsvraagstukken.''

Ook tussen clubs onderling zijn er wrijvingen. De Sophia Vereeniging
die trouwens gaat fuseren met Varkens in Nood wekte een paar jaar
geleden de toorn van veel collega-dierenbeschermers door het
Rijswijkse primatencentrum BPRC (waar met proefdieren wordt gewerkt)
met 250.000 gulden te steunen, juist toen het centrum financieĢˆle
problemen had. Onder meer Geoffrey Deckers van Een Dier Een Vriend
(EDEV), die een belangrijke rol speelt in acties voor sluiting van
het BPRC heeft, ergerde zich wild. De Sophia Vereeniging is ook
tegen proefdieren, zegt directeur Baaij: het geld was slechts
bedoeld om het beroerde leven van de proefdieren te verzachten. ,,Er
waren vroeger ook marxisten-leninisten die vonden dat de arbeiders
het zo slecht mogelijk moesten hebben, omdat zo de revolutie
dichterbij kwam'', smaalt hij.

Niettemin is via een omweggetje gebleken dat het publiek behoefte
heeft aan samenballing van de dierenstrijd: de inderhaast gevormde
Partij door de Dieren behaalde vorig jaar met een schamel
campagnebudget bijna een zetel. ,,Het dier is de arbeider van de 21e
eeuw'', citeert Marianne Thieme met instemming de Volkskrant. ,,De
ogen van mensen worden geopend.'' Het succes van de partij
stimuleert ideeeĢˆn voor een betere samenwerking. ,,Ik zou wel voor
een FNV voor de Dieren zijn'', zegt Timmerman. ,,Als die er is, en
er staat ook nog een natuurlijke leider op, dan is de dierenbeweging
definitief volwassen geworden. De Partij voor de Dieren kan zo'n rol
naast de Dierenbescherming gaan vervullen.''

Evengoed zijn talrijke clubjes zozeer gehecht aan zichzelf en de
eigen manier van werken, dat het niet snel zal gebeuren. Geoffrey
Deckers van het kleine maar invloedrijke EDEV (10.000
donateurs; ,,we groeien tegen de klippen op'') heeft in het verleden
bij andere organisaties gemerkt dat dierenclubs snel
een ,,babbelclub'' worden. Daarom weigert Deckers, in de jaren
tachtig actief in het Dierenbevrijdingsfront en nog steeds ,,geen
heilig boontje'', opening van zaken over de financieĢˆn van EDEV.
Uit zijn toelichting blijkt wel dat hij financieĢˆle belangen in
EDEV heeft: aan de ene kant is hij onbetaald voorzitter en
campagneleider, anderzijds doet hij, tegen vergoeding, de
administratie voor EDEV. ,,Voor 500 euro per maand doe ik
administratief werk en run ik het EDEV-kantoor'', zegt hij. En dat
is ,,slecht betaald'' Deckers moet er een baan van twee dagen per
week naast doen om rond te komen. Het dierenleed maakt zijn agenda
overvol. Want als je alles optelt (onbetaald EDEV-voorzitter,
betaald EDEV-administrateur en ook nog voor twee dagen per week een
reguliere baan) houdt Deckers nooit vrije tijd over. ,,Ik heb werk
voor zeven dagen per week.''

Info: Dit is het tweede deel van een serie. Zie www.nrc.nl.
Reacties naar: dierenstrijd@...
Foto-onderschrift: Jort Kelder en Georgina Verbaan voerden in
september voor het Amstel Hotel actie tegen het dragen van bont.
Dierenbeschermers zien in Kelder een ,,interessant rolmodel''. (Foto
JĆørgen Krielen)

---------------------------------------------------------------

http://www.nfe.nl/nrc5dec2003.htm

datum: 05-12-2003 | sectie: Voorpagina | pagina: 1

`Dieren bevrijden met geweld mag'

Door onze redacteur Tom-Jan Meeus

ROTTERDAM, 5 DEC. De leidsman van de GroenLinks-jongeren, R. van
den Dool, is principieel voorstander van dierenbevrijdingen en
brandstichtingen om misbruik en martelingen van dieren aan de orde
te stellen. Dit zegt hij vandaag in deze krant. Hij heeft weliswaar
strategische twijfels over radicale acties, omdat deze het draagvlak
voor het dierenactivisme bedreigen. Maar hij staat ,,achter de
inhoud van de radicale acties. Nertsen bevrijden of een vrachtwagen
met nertsenhuid in brand steken vind ik in principe goede acties.''

Van den Dool is `algemeen cooĢˆrdinator' van Dwars, de
jongerenorganisatie van GroenLinks. Dwars heeft geen voorzitter,
maar de functie Van den Dool komt op hetzelfde neer. Van den Dool
laat radicale dierenactivisten ook sporadisch gebruik maken van het
pand van Dwars in Utrecht.

De Tweede-Kamerfractie van GroenLinks heeft zich in oktober tegen
radicaal dierenactivisme gekeerd. Het Kamerlid Van den Brand zei
toen dat ,,gewelddadige vormen van dierenactivisme (...) met alle
beschikbare middelen moeten worden tegengegaan''.

Van den Dool wijst er echter op dat de activisten die de radicale
bevrijdingen en brandstichtingen steunen en uitvoeren, bij de
achterban van GroenLinks horen. Volgens hem gaat het om
een ,,summier gedeelte van onze achterban dat steun geeft aan deze
acties, of ze soms zelfs mede uitvoert''. Ook in de
dierenrechtenwerkgroep van GroenLinks bestaat nog sympathie voor
radicale acties. Bestuurslid G.van der Deure zegt dat ,,een radicale
actie soms nodig is om de aandacht op een thema te vestigen''. De
werkgroep wil hierover volgende week een standpunt innemen.

Info: ACTIE: pagina 2
Trefwoord: Demonstraties; Geweldsdelicten; Dierenbescherming;
Natuur en Milieu; Recht; Criminaliteit; Delicten; Politiek en Staat;
Binnenlandse Politieke Onrust
Geografie: nederland; europa; west europa
Organisatie: GroenLinks; Dwars
Persoon: R. van den Dool

--------------------------------------------------------------

http://www.nfe.nl/nrc5dec2003_a.htm

datum: 05-12-2003 | rubriek: Dierenstrijd (Serie) | pagina: 2

`Auto in brand is goede actie'

Door onze redacteur Tom-Jan Meeus

UTRECHT, 5 DEC. In het parlement is GroenLinks tegen radicaal
dierenactivisme. Maar delen van partij en achterban steunen de
radicale acties van harte.

Eind oktober heeft deze krant een afspraak met twee radicale
dierenactivisten. Ze zijn aanwezig geweest bij de veelbesproken
bevrijding van nertsen in Putten, 5 september, maar hebben, zeggen
ze, niet aan het openen van hokken meegeholpen. Ze zijn ook niet
bestraft - dat is, bij gebrek aan bewijs, trouwens niemand.
Niettemin wordt van deze twee helder dat ze routine hebben in
radicale acties: in het gesprek zullen ze vertellen dat ze achter
ideeeĢˆn van het Dierenbevrijdingsfront (DBF) staan, zoals het
toebrengen van 'klappen' aan de bio-industrie en de vleessector.

De afspraak met de twee, ergens in Utrecht, is via een tussenpersoon
gemaakt. Bij de ontmoeting zeggen ze dat zij een plek voor het
interview hebben geregeld. De wandeling gaat naar Oudegracht
229. 'Dwars 3x bellen', staat op een bordje. Dwars is de
jongerenorganisatie van GroenLinks.

Een jongen die zich Rutger noemt doet open. Zijn gezicht komt bekend
voor: zat hij in het groepje dat bij de rechtbank in Zutphen
demonstreerde tegen de berechting van vijf hoofdverdachten van de
Puttense dierenbevrijding? Klopt, zegt Rutger later - hij is Rutger
van den Dool, 'algemeen cooĢˆrdinator' van Dwars. ,,Mijn rol bij
Dwars'', zegt hij, ,,is te vergelijken met die van de
partijvoorzitter van GroenLinks.''

Van den Dool heeft al langer contact met de twee radicale
dierenactivisten, zo leert zijn toelichting. ,,Het zijn mensen uit
de kraakbeweging die ik goed genoeg ken om te weten dat ik ze kan
vertrouwen.'' De beschikbaarstelling van de Dwars-ruimte had, zegt
hij, weinig om het lijf. ,,Anders moesten ze naar een cafeĢ, waar
het rumoerig is en je voortdurend moet opletten wie er meeluistert.
En hier was plek. De ruimte stond leeg die middag.''

Maar toch. Wie eerder die maand in de Tweede Kamer het debat over
radicaal dierenactivisme heeft gevolgd, zal niet onmiddellijk op het
idee zijn gekomen dat GroenLinksers nog radicale dierenactivisten
helpen. In dat debat roept een meerderheid in de Kamer,
geiĢˆnspireerd door de Puttense actie, het kabinet op radicale
dierenactivisten voortaan als terrorist te vervolgen. GroenLinks-
Kamerlid Arie van den Brand trekt ook aandacht: in harde taal keert
hij zich tegen dierenstrijders. Hij vindt het ,,stuitend dat
gewelddadige dierenactivisten zich niets aantrekken van enige
rechtstatelijke notie''. Hij voegt toe: ,,Gewelddadige vormen van
dierenactivisme moeten met alle beschikbare middelen worden
tegengegaan.'' Deze week beaamde Van den Brand dat de uitspraken
geen losse flodder waren: ,,Ik heb destijds mijn inbreng in de
fractie besproken. Het was een afgewogen fractiestandpunt - dat
bovendien past in de traditie van de partij: de rechtsstaat is ons
anker.''

Putten. Is dit terrorisme?, staat 3 november op een flapover in,
opnieuw, de vergaderzaal van Dwars. Aangekondigd is een debat met
supporters van het DBF. Ongeveer dertig mensen, vooral jonge
studenten, zijn opgekomen. Een vlugge telling leert dat er circa
tien DBF'ers zijn. Op tafels ligt een pamflet waarin Dwars oproept
10 december in actie te komen tegen het BPRC in Rijswijk, een
primatencentrum waar met proefdieren wordt gewerkt; medewerkers van
het BPRC en hun gezinnen worden al jaren door radicalen bedreigd en
geiĢˆntimideerd.

De avondvoorzitter vraagt Rutger van den Dool de aftrap te
doen. ,,Arie van den Brand'', zegt hij, ,,heeft een paar misstappen
begaan door te zeggen dat hij zich van de actie in Putten
distantieerde. Maar ik begrijp dat hij niet goed in de media is
gekomen.''

Er hangt een ontspannen, tolerante sfeer. De DBF'ers vermanen mekaar
soms (,,geĢeĢn tactische info over tafel!''), of zijn soms wel erg
stoer (,,als ik een proefdieronderzoeker telefonisch bedreig, en hij
zit thuis op de bank toch al te twijfelen of hij nog doorgaat, dan
valt hij dus af, heĢ€''). Wars van het radicale taaltje schetst een
man met een nertsenopvang hoe ellendig die beestjes eraan toe zijn
als ze, overreden na hun bevrijding, bij hem aankomen. Bontfokkers
zijn rotzakken, zegt hij. ,,Maar wat die beestjes wordt aangedaan is
eĢcht terroristisch.'' Van den Dool antwoordt: ,,Maar je kan zeggen
dat de economische klap die een nertsenfarm wordt toegebracht
belangrijker is. Als nertsen niet worden bevrijd sterven ze oĢoĢk
onder dramatische omstandigheden.''

Voor GroenLinksers vergt de dierenstrijd soms dubbelzinnigheid,
blijkt die avond. Een bedachtzame man wordt door Van den Dool bij
het debat betrokken. Hij is Gertjan van der Deure (34),
campagnemanager van het ComiteĢ Anti-Stierenvechten, en zo'n beetje
GroenLinkser van beroep. In de jaren negentig ondersteunde hij de
raadsfractie in Utrecht, tegenwoordig werkt hij voor de provinciale
GroenLinks-fractie. Ook is hij al jaren bestuurslid van de
partijwerkgroep Dierenrechten Nu. Van den Dool vraagt zijn oordeel
over radicale acties. ,,Het ComiteĢ waar ik werk is geweldloos'',
zegt hij. ,,Persoonlijk kan ik mij de woede en de onmacht van de
mensen die radicale acties uitvoeren, wel voorstellen. Maar namens
het ComiteĢ kan ik dat niet zeggen, dat zou ons imago schaden.'' Na
afloop onderstreept Van der Deure dat voor dierenstrijd meer nodig
is dan praten en lobbyen. ,,Je hebt soms een radicale actie nodig om
de aandacht op een thema te vestigen.'' Over Van den Brand is hij
niet te spreken. ,,Op die manier wek je de indruk dat je tegen
dieren bent.''

Rutger van den Dool zelf is niet zo'n dierenactivist, zegt hij.
Buiten Dwars is hij actief in de radicale milieugroep
GroenFront! ,,En GroenFront! houdt zich niet met dierenactivisme
bezig.'' Dit is niet juist - september vorig jaar was GroenFront!
met actiegroep Koen organisator van een manifestatie in Den Haag
tegen het BPRC. Koen zit achter de vergaande intimidaties en
bedreigingen van BPRC-onderzoekers. Maar Van den Dool was niet bij
deze actie met Koen betrokken, zegt hij nu. ,,Ik had het toen te
druk.''

Hij heeft niettemin ronde opinies over de geradicaliseerde
dierenacties van de laatste tijd. ,,Ik steun acties waarbij via
burgerlijke ongehoorzaamheid dierenmishandeling aan de orde wordt
gesteld'', zegt hij. Er is, denkt hij, wel een riskante kanteling
gaande. ,,Als acties zo negatief worden ontvangen dat ze het
draagvlak wegnemen onder het dierenactivisme, heb ik daar
strategische vragen bij: dieren moeten er wel door geholpen
worden.'' Maar principieel is hij aanhanger van de actiemiddelen die
de dierenactivisten deze tijd aanwenden: ,,Ik sta achter de inhoud
van de radicale acties. Nertsen bevrijden of een vrachtwagen met
nertsenhuid in brand steken vind ik in principe goede acties.''

De fractie in Den Haag is ,,veel te boud'' geweest, zegt Van den
Dool. Zeker omdat het vaak GroenLinksers zijn die radicale acties
mogelijk maken. ,,Van den Brand had moeten opkomen voor het summiere
gedeelte van onze achterban dat steun geeft aan deze acties, of ze
soms zelfs mede uitvoert.'' Hij verwacht niet dat de fractie de
ingezette koers nog verlaat - ook niet nu Van den Brand de Kamer
wegens ziekte verlaat. ,,Heb ik niets van gehoord.'' De fractie
durft niet, denkt Van den Dool. ,,Het komt voort uit de angst
vereenzelvigd te worden met Volkert. Een gedeelte van de fractie is
bang in de hoek van milieu- en dierenradicalen gedreven te worden.''
Maar als je de activistische traditie van de PSP en de CPN bekijkt,
beide founding fathers van de partij, is het historische gelijk aan
zijn zijde. ,,Ik denk dat de jongeren van Dwars dichterbij de roots
van GroenLinks staan dan de Tweede Kamer-fractie.''

Tegen geweld, of niet?
De werkgroep Dierenrechten Nu! van GroenLinks is heĢt politieke
forum voor professionals in de dierenbelangenbehartiging. Voorzitter
Paul Denekamp van de werkgroep beaamt dat. ,,Mijn indruk is dat
relatief veel van de mensen die bij een
dierenbeschermingsorganisatie werken en actief zijn in een politieke
partij, bij GroenLinks zitten.'' Mensen van de Dierenbescherming,
Varkens in Nood en het ComiteĢ Anti-Stierenvechten maken deel uit
van de werkgroep, eerder waren ook medewerkers van Bont voor Dieren
en Wakker Dier lid.
Paul Denekamp is vanaf de oprichting in 1996 voorzitter, Geertjan
van der Deure penningmeester. De werkgroep wil ,,GroenLinks-politici
attenderen op dierenwelzijnsproblemen'', aldus de website. In 1998
deed de groep van zich spreken toen het congres haar voorstel voor
een verbod op het vissen overnam. Over vele thema's zijn sindsdien
opvattingen geformuleerd (van duivenoverlast tot
hondentrainingsmethoden) maar radicaal dierenactivisme was de revue
nog niet gepasseerd. Dat verandert woensdag, dan ligt een notitie
voor waarin ,,geweld'' als actiemiddel wordt afgewezen. Maar wat is
geweld? Nertsen bevrijden? Nee, zegt Denekamp. ,,Dat gaan we niet
tot in detail discussieĢˆren. Daar komen we wel uit als het nodig
is.''


Info: Derde deel van een serie. Zie www.nrc.nl Reacties:
dierenstrijd@...
Trefwoord: Dierenbescherming; Politieke partijen; Recht; Politiek
en Staat; Staatsrecht; Gemeenten; Binnenlandse Politiek; Lokale
Politiek; Natuur en Milieu
Organisatie: GroenLinks; Dwars; GroenFront; Dierenrechten Nu!
Persoon: Rutger van den Dool; Paul Denekamp; Arie van den Brand

---------------------------------------------------------------

http://www.nfe.nl/nrc_dierenact.htm

`Let op, morgen worden jullie opgepakt', zegt een stem

Door onze redacteur Tom-Jan Meeus

Politie en justitie werden gedwarsboomd bij onderzoek van radicale
dierenactivisten

ROTTERDAM, 10 DEC. Het lukt de politie al jaren niet de kern van
het radicale dierenactivisme aan te pakken. Over onwil, onmacht,
stommiteiten en lekken.

Twee verdachte dierenactivisten worden afgeluisterd door de politie.
Het is zondag 7 januari 2002, Pim Fortuyn heeft eerder die dag op tv
gezegd dat hij tegen een verbod op de nertsenhouderij is. Het
kabinet heeft op dat moment zo'n verbod in voorbereiding. De
activisten, beiden worden verdacht van brandstichtingen, noemen
Fortuyn een ,,mongool'' en ,,vette eikel''.

,,Hij moet echt uuh. Echt dood.''

,,JONGEN!!!!''

,,Oh sorry... Niet over de telefoon.''

Ze herstellen zich rap:

,,Zoiets dat meen je toch niet.''

,,Oh neeee. Monddood.''

,,Monddood maken.''

,,Ja gewoon met plakband op zijn gezicht.''

Bij de politie leidt de `tap', een klein half jaar voor de moord op
Fortuyn, niet tot actie. Integendeel - minder dan twee maanden
later, 28 februari 2002, wordt het team opgeheven dat dit gesprek
afluisterde. Volgens justitie hebben de rechercheurs in het
onderzoek (code: Escape) te weinig vorderingen gemaakt om tot
vervolging van radicale dierenactivisten te komen. Na de moord op
Fortuyn komen de taps even uit het archief, maar als blijkt dat
Volkert van der G. niet aan het gesprek deelnam, gaan ze weer terug.

De commissie-Van den Haak, die de beveiliging van Fortuyn
onderzoekt, zal ze eind 2002 nog afstoffen. De commissie vermoedt
dat het in het afgeluisterde gesprek slechts om ,,een spontane
ingeving'' ging, geen plan. Evengoed is de tap het bewijs dat het
Escape-team ,,tot de harde kern van dierenactivisten'' was
doorgedrongen, aldus Van den Haak. Zelf stelt de politie, in een
interne evaluatie in mei 2002, dat de passage waarbij de ene
verdachte de andere corrigeert, wijst op ervaring in het
Dierenbevrijdingsfront (DBF). ,,Zij weten op eventuele versprekingen
alert te reageren.''

Volgens de officiėle lezing werd het Escape-team, ondanks de
prikkelende tap, ontbonden omdat het team vastliep. Zesduizend
telefoongesprekken waren afgeluisterd, honderden observatie-acties
uitgevoerd, van 25 brandstichtingen waren bewijsstukken onderzocht,
vertelt een rechercheur. Het leverde niet één belastend feit over
daders op. Zodoende was het volgens de rechercheur binnen een half
jaar helder dat het OM, na de afgesproken termijn van één jaar, het
onderzoek zou stoppen. Dus toen januari 2002, na tien maanden
onderzoek, in de tapkamer dat ene gesprek binnenkwam was de hoop
allang vervlogen: niemand die nog alert was. ,,Zo lullig is het'',
zegt de rechercheur.

Jan Wilzing, de korpschef in Zwolle, waar het Escape-team opereerde,
wilde het onderzoek destijds toch doorzetten, vertelt een collega.
Wilzing wilde het werk verleggen naar pro-actief rechercheren:
intensief de dadergroep in kaart brengen en pas ingrijpen als ze tot
actie overgaan. In interne gesprekken wees hij erop dat de politie
in het Verenigd Koninkrijk - bakermat van het radicaal
dierenactivisme - tien jaar nodig had om de radicalen in kaart te
brengen.

Maar de wetgeving zat in de weg. Er zijn ruime bevoegdheden voor
tappen en observeren, maar de rechtbank eist minimale resultaten.
Als de politie na een paar maanden of een half jaar, afhankelijk van
het opsporingsmiddel, nog steeds geen redelijk vermoeden van schuld
heeft, staat de rechter-commissaris geen verdere inbreuk op de
privacy toe. ,,Wilzing heeft gehamerd op ruimere wettelijke
mogelijkheden maar die zijn er niet gekomen'', zegt een collega van
de korpschef. En zo valt, net als de radicalisering van het
dierenactivisme escaleert, voorjaar 2002 het doek over het Escape-
team.

Hoe anders verloopt het politieonderzoek in het prille begin. Het
DBF claimt vanaf 1979 dierenbevrijdingen en andere milde acties. De
dossiers van eerste onderzoeken begin jaren tachtig laten steeds
hetzelfde zien: de politie begint te tappen en de belangrijkste
DBF'ers komen vlot in beeld. Vanaf 1985 zijn er diverse rechtszaken
waarin DBF-grondlegger Henny Velthorst veelal centraal staat. Er
vallen vrijwel alleen voorwaardelijke celstraffen.

Maar veel autoriteiten sympathiseren met het DBF. In 1983 heeft het
Front het ministerie van Volksgezondheid gedreigd dat rond de kerst
het supermarktvlees met rattengif wordt geļnjecteerd. Hierna komt
een grootscheeps onderzoek van de grond. Maar bijna meteen krijgt
Henny Velthorst een tip: een medewerker van de PTT vertelt dat haar
telefoon wordt getapt. De bevestiging van het slechte nieuws komt
van staatssecretaris Joop van der Reijden van Volksgezondheid, zegt
Velthorst. ,,Via een hoge ambtenaar op WVC (Welzijn Volksgezondheid
en Cultuur, red.) liet Van der Reijden ons weten: let op, er wordt
op jullie gejaagd.'' Een andere grondlegger van het DBF, die dit
verhaal bevestigt, zegt dat hij Van der Reijden hierna op een
congres een envelop heeft overhandigd met de select verspreide DBF-
krant: signaal dat het bericht was doorgekomen.

Van der Reijden zegt zich het voorval niet te herinneren. ,,Maar ik
sluit helemaal niet uit dat ik ze heb laten waarschuwen: er loopt
een vervolging, kijk nou even uit.'' Van der Reijden, in zijn
ambtsperiode dierenbeschermer van het jaar omdat hij de
voorschriften voor dierproeven verscherpte, vertelt dat hij eĢeĢn
ambtenaar had die hem op dat punt beiĢˆnvloedde: ,,Zijn beleid was
mijn beleid.'' Juist die man - destijds bestuurslid van enkele
dierenbeschermingsclubs - wordt door de DBF'ers als tussenpersoon
genoemd. Van der Reijden: ,,Met die naam wordt hun verhaal alleen
maar aannemelijker.''

Van der Reijden is niet de enige autoriteit met een helpende hand.
Die steun maakt de DBF'ers onvoorzichtig, vertelt Henny Velthorst.
Daardoor achterhaalt de politie dat het DBF rond kerstmis 1984 een
actie heeft gepland om bij zestig restaurants met wild op de kaart,
een stinkbom van boterzuur naar binnen te werpen. Korpsen in het
hele land hebben opdracht deelnemende DBF'ers aan te houden - maar
het feest gaat niet door. Twee dagen voor de klap krijgt DBF-
prominent Jan van der Lee telefoon van een jongen die zegt de zoon
van een Groninger politiecommissaris te zijn. ,,Let op, morgen
worden jullie allemaal opgepakt'', zegt de stem. De actie wordt
afgeblazen. Twee activisten die Van der Lee niet meer kan
verwittigen, worden prompt opgepakt.

Na de ontbinding van het Escape-team krijgen verontruste gedupeerden
te horen dat niets verloren is: de gegevens van Escape gaan naar de
Unit Terrorisme en Bijzondere Taken (UTBT) van de landelijke
recherche. Ook Wilzing, de korpschef onder wie het Escape-team viel,
zegt januari dit jaar blij te zijn met de rol van de UTBT. Op de
noodzaak van optreden tegen deze groep kan niet voldoende gehamerd
worden, vertelt hij in de Zwolse Courant: ,,Ik voorspel dat we dit
soort criminaliteit veel meer zullen krijgen.'' Het betekent niet
dat de UTBT er druk mee is. Als Elsevier deze zomer het OM vraagt
hoeveel politiemensen fulltime met dierenactivisme bezig zijn, is
het antwoord: ,,Geen een''.

Het creeĢˆert een paranoiĢˆde klimaat onder de slachtoffers van het
activisme: wil justitie eigenlijk wel? De argwaan verscherpt als
afgelopen september in Putten dierenactivisten bij vol daglicht
nertsen bevrijden: de politie is afwezig. De Animal Rights
Gathering, waaraan de bevrijders meedoen, is maanden tevoren op
internet aangekondigd, en mogelijke slachtoffers hebben zich met
hulp van private recherche uitvoerig over de gevaren geiĢˆnformeerd.

Maar ook de activisten zijn op hun hoede. Ze wijzigen hun
verzameladres als het eerste adres in het Agrarisch Dagblad is
gepubliceerd. Ook die wordt door de pelsdierhouders achterhaald.
Zodra directeur W. Verhagen van de pelsdierhoudersfederatie (NFE) de
nieuwe informatie heeft, belt hij de UTBT. ,,Ik heb de UTBT de
maandag voor het fatale weekeinde verteld waar de activisten bijeen
zouden komen. Er is toen gezegd dat ze observatie zouden vragen'',
zegt Verhagen.

Maar het gaat mis. Bij BPRC-directeur Ronald Bontrop wordt
zaterdagnacht de deur van zijn huis ingetrapt. Niemand in de buurt.
Een dag eerder, vrijdags, is de bevrijding in Putten geweest. Ook
niemand in de buurt. Verhagen belt die avond de UTBT. ,,Wat krijgen
we noĢu?, heb ik geroepen. Men zei dat het OM geen toestemming had
gegeven voor de observatie.''

Minister Donner (Justitie) spreekt dit tegen, volgens hem miste het
observatieteam alleen een afslag. Feit is dat alle 49 aangehouden
activisten door de afwezigheid van de politie straf ontlopen: er is
geen bewijs. Verhagen: ,,Van ons geloof in justitie is niet veel
over.''

Datum:
10-12-2003
Rubriek:
Dierenstrijd (Serie)
Pagina:
3
Info:
Vierde deel van een serie. Zie www.nrc.nl. Reacties:
dierenstrijd@...
Foto-onderschrift:
Proefdierenverblijf in het Primatenonderzoekscentrum (BPRC) te
Rijswijk. (Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold)
Trefwoord:
Terrorisme; Politie; Justitie; Geweldsdelicten; Dierenbescherming;
Natuur en Milieu; Recht; Criminaliteit; Delicten; Politiek en Staat;
Openbaar Bestuur; Binnenlandse Politieke Onrust

---------------------------------------------------------------

http://www.nfe.nl/nrc_politieonderzoek.htm

Politieonderzoek dierenactivisten liep steeds mis

Door onze redacteur Tom-Jan Meeus

ROTTERDAM, 10 DEC. Politieonderzoek naar radicale dierenactivisten
is de laatste twintig jaar vrijwel steeds stukgelopen door
onoplettende rechercheurs, onwil van justitie of lekken bij de
politie en in het kabinet.

Dit hebben direct betrokkenen tegenover deze krant verklaard.
Radicale acties van dierenbeschermers nemen de laatste jaren sterk
toe. Het gaat om circa honderd brandstichtingen, dreigementen,
radicale protesten en vernielingen per jaar, aldus minister Donner
(Justitie) in oktober in de Kamer. Het is justitie sinds de jaren
negentig - met uitzondering van één toevalstreffer in 1996 - niet
gelukt radicale dierenactivisten veroordeeld te krijgen.

Uit een reconstructie door deze krant van het politieonderzoek vanaf
de jaren tachtig blijkt dat de politie enkele malen is gestuit op
onwil bij justitie om een onderzoek uit te voeren of door te zetten.
Zo is het speciale Escape-team, dat was gericht op radicaal
dierenactivisme, begin 2002 na een jaar werken opgeheven, terwijl de
politieleiding wilde dat het rechercheonderzoek doorging. Dat hebben
drie direct betrokkenen bevestigd.

Volgens korpschef J. Wilzing van Zwolle, bij wiens korps het Escape-
team was ondergebracht, bleek het nodig de radicalen over een veel
langere periode dan één jaar intensief te volgen. Justitie besloot
het team niettemin te ontbinden, omdat er na een jaar geen bewijs
tegen specifieke verdachten was. Wilzing geeft geen commentaar.

In hetzelfde onderzoek van het Escape-team zijn al in januari 2002,
vijf maanden voor de moord op Fortuyn, twee radicale
dierenactivisten afgeluisterd die het doden van de LPF-voorman
bespraken. Het afgeluisterde gesprek, waaraan Fortuyns moordenaar
Volkert van der G. niet deelnam, is destijds wel administratief
verwerkt. Maar de dienstdoende rechercheur gaf de informatie pas na
de moord (op 6 mei 2002) door aan de leiding van het onderzoek, toen
het team al was opgeheven.

Begin jaren tachtig heeft staatssecretaris J. van der Reijden
(Volksgezondheid) het Dierenbevrijdingsfront (DBF) getipt dat er een
strafrechtelijk onderzoek tegen het DBF was begonnen, aldus twee
grondleggers van het DBF. Van der Reijden zegt dat hij
het ,,helemaal niet uitsluit dat ik ze heb laten waarschuwen: er
loopt een vervolging, kijk nou even uit''.

Een andere politieactie liep in 1984 spaak omdat de zoon van een
politiecommissaris de geplande aanhouding van zestig DBF'ers
doorbelde, aldus betrokken DBF'ers.

De vervolging van tientallen dierenactivisten die afgelopen
september in Putten nertsen uit een nertsenfarm bevrijdden, mislukte
omdat het openbaar ministerie op het cruciale moment geen
observatieteam ter beschikking stelde, aldus directeur W. Verhagen
van de pelsdierenhoudersfederatie NFE. Verhagen zegt dat hij voor de
actie contact had met de landelijke recherche. Deze had justitie
gevraagd om rechercheurs die de groep zouden volgen, aldus Verhagen,
maar op de dag zelf bleken er geen rechercheurs aanwezig, ,,omdat
justitie geen toestemming had gegeven''. Donner zei in september in
de Kamer dat de observatie misliep omdat de politie een afslag had
gemist.

De nationale recherche is intussen een nieuw onderzoek naar radicale
dierenactivisten gestart, bevestigt woordvoerder W. de Bruin van het
landelijk parket. Het betreft een ,,criminaliteitsbeeldanalyse'',
zegt De Bruin, die er verder niet op in wil gaan.

Volgens betrokkenen bij het onderzoek verloopt het echter opnieuw
stroperig. Wel zou een zogenoemde `match' van gegevens van de
Nederlandse politie met die van politiekorpsen uit andere Europese
landen opmerkelijke nieuwe feiten hebben opgeleverd.

Datum:
10-12-2003
Sectie:
Voorpagina
Pagina:
1
Info:
DIERENACTIVISME: pagina 3
Trefwoord:
Politie; Justitie; Geweldsdelicten; Dierenbescherming; Terrorisme;
Politiek en Staat; Binnenlandse Politieke Onrust; Natuur en Milieu;
Recht; Criminaliteit; Delicten; Openbaar Bestuur